Ekonomi Gündemi: Dış borç, dış ticaret, enflasyon, güven endeksleri, kapasite kullanımı, SAMEKS, S&P Türkiye değerlendirmesi

26 – 30 Eylül haftasında, Eylül ayına ilişkin olarak güven endeksleri, kapasite kullanımı ve SAMEKS verileri reel sektördeki performansı ortaya koyacak. TÜİK’in açıklayacağı Ağustos ayı dış ticaret verileri Ticaret Bakanlığı tarafından Eylül ayı başında açıklandığı için sürpriz olmayacak. S&P’den Türkiye için kredi not indirimi gelebilir.

26 EYLÜL 2022, PAZARTESİ

EYLÜL AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIM ORANLARI (KKO) – TCMB

Ağustos ayında imalat sanayi genelinde KKO, aylık 1,5 puan düşüşle %76,7 seviyesine gerilemişti. Dayanıklı tüketim malı dışındaki üretim gruplarında kapasite kullanım oranları düşüş kaydetmişti. Özellikle en büyük ticaret ortaklarımız olan Avrupa ve Amerika’da imalat sektörü üretiminin Eylül ayında yavaşlamaya işaret etmiş olması Türkiye’de KKO için olumsuz bir görünüm ortaya koyuyor. İzleyeceğiz.

Kaynak: TCMB

EYLÜL AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ (RKGE) – TCMB

2022 yılı Ağustos ayında RKGE, aylık 1,6 puan azalışla 102,1 seviyesine gerilemişti. Endeksin 100 üzerindeki değerler sektördeki iyimserliğin halen sürdüğünü gösteriyor. Ağustos ayı verisinde ihracat ve yurtiçi siparişlerin bir önceki aya göre arttığı, girdi maliyetleri ve çıktı fiyat artışlarında ise düşüş yaşandığı işaretlerini almıştık. Eylül ayı verisinde söz konusu eğilimin sürüp sürmediğine odaklanacağız. Geçen hafta açıklanan S&P Global öncü PMI verileri Eylül ayında küresel siparişlerin azaldığını, fiyat baskılarının ise arttığını gösterdi. Söz konusu gelişmeye ek olarak Türkiye’de ticari kredi artış eğilimdeki yavaşlamayı da dikkate aldığımızda Türkiye imalat sektörü için umut verici bir tablo yok.

Kaynak: TCMB

EYLÜL AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ – TÜİK

Ağustos ayında güven endeksleri bir önceki aya göre hizmet sektöründe %1,3 ve perakende ticaret sektöründe %0,4 azalmış, inşaat sektöründe %1,5 artmıştı. Eylül ayında ihtiyaç kredileri ve kredi kart harcamalarındaki yavaşlama perakende ticaret sektörü güven endeksini aşağı çekmeye devam edebilir.

Kaynak: TÜİK

29 EYLÜL 2022, PERŞEMBE

EYLÜL AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Ağustos ayında ekonomik güven endeksi aylık %1,0 artışla 94,3 değerini almıştı. Endeksin 100 altındaki değerler kötümserliğe işaret ediyor. Endeks beş alt endeksten oluşuyor: Tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi, hizmet sektörü güven endeksi, perakende ticaret sektörü güven endeksi, inşaat sektörü güven endeksi. Tüketici güven endeksi Eylül ayında önceki aya göre hafif artış kaydetti. Diğer endekslerdeki gelişmeler ekonomik güven endeksi için daha net bir tablo ortaya koyacak.

Kaynak: TÜİK

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (23 EYLÜL) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 16 Eylül ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre artmaya devam etti. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %15-20, TL cinsi kredi faiz oranları %20-33 aralığında. TL cinsi mevduat ve kredi hacimleri önceki haftaya göre yatay kaldı. Yabancı para kredi hacmi düşüşünü sürdürerek 135,3 milyar dolara geriledi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 128,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,0 milyar dolar düştü, tüzel kişilerin 84,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,3 milyar dolar arttı, böylece bankacılık dışı yurt içi döviz mevduatları 213,2 milyar dolara yükseldi. Yurt dışı döviz mevduatları 28,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu 4,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 114,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,0 milyar dolar arttı; altın rezervleri 39,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar düştü, brüt döviz rezervleri 74,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,1 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar artışla 56,8 milyar dolara yükseldi. Yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 21,9 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar azaldı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 34 milyon dolarlık net satış, DİBS’te 61 milyon dolarlık net satış yaptı, böylece yılbaşından bu yana yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 2,8 milyar dolarlık, DİBS’te 2,3 milyar dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

30 EYLÜL 2022, CUMA

S&P TÜRKİYE KREDİ NOTU DEĞERLENDİRMESİ – S&P

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), Nisan 2022’de Türkiye’nin döviz cinsinden kredi notunu “B+” olarak teyit etmiş, yerel para cinsinden kredi notunu “BB-“den “B+”ya düşürmüş, Türkiye’nin kredi notu görünümünü “negatif” olarak korumuştu. ForeksHaber anketine katılan 7 ekonomistten 5’i değişiklik beklemezken, 2’si ise kredi notunun ‘B+’dan ‘B’ye indirileceği, görünümün ise “negatif” olarak korunacağı tahmininde bulundu. S&P’nin Türkiye 2022-2023-2024 yılları GSYH büyüme tahminleri sırasıyla %2,4-%2,9-%3,3 seviyelerinde bulunuyor. (https://foreks.com/haber/detay/632d991546e0fb000107673d/PICNEWS/tr/forekshaber-sp-turkiye-degerlendirmesi-anketi-sonuclandi)

Açıklamada artan gıda ve enerji fiyatları dahil olmak üzere Rusya-Ukrayna savaşının Türkiye’yi etkileyeceğine işaret edilmişti. Ödemeler dengesi, TCMB net döviz rezervleri, kamu ve para politikalarının öngörülebilirliğinin artması halinde kredi not görünümünün “durağan” seviyesine yükseltilebileceği ifade edilmişti. Nisan ayından bu yana rezervlerde artış yaşanmasına rağmen cari açıkta hızlanma ve TCMB’nin faiz indirim patikasına girmesi TL üzerindeki baskının artmasına sebep oluyor. Kredi not indirimi olası gibi görünüyor.

Kaynak Baz Tablo: www.mahfiegilmez.com/2019/06/moodysin-not-dusurme-karar-ve-olas.html (Tablodaki sarı renkli işaretlemeler Fulya Gürbüz’e aittir)

EYLÜL AYI SAMEKS SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİ ENDEKSLERİ – MÜSİAD

2022 yılı Ağustos ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, aylık 4,4 puan azalarak 49,6 değerine gerilemişti. Bu gelişmede Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksinin aylık 5,3 puan düşüşle 49,6 seviyesine gerilemesi belirleyici olmuştu. Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi ise aylık 1,9 puan azalışla 50,6 seviyesine gerilese de eşik değer üzerindeki seyrini koruyarak büyümesini sürdürmüştü. Eylül ayı verileri 2022 yılı üçüncü çeyrek performansına yönelik önemli bir ipucu ortaya koyacak.

Kaynak: MÜSİAD

AĞUSTOS AYI HİZMET ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (H-ÜFE) – TÜİK

Temmuz ayında H-ÜFE aylık %7,42, yıllık %90,56 artış kaydetmişti. Ağustos ayı TÜFE detaylarında hizmet mal fiyatlarındaki yıllık artışın hızlı seyrini koruduğunu gördük. Söz konusu artışın hizmet üretici maliyetlerindeki hızlanmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığına odaklanacağız.

Kaynak: TÜİK

AĞUSTOS AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TÜİK

Ticaret Bakanlığı Eylül ayı başında Ağustos ayı dış ticaret verilerini açıklamıştı. Buna göre, ihracat Ağustos ayında aylık %15,0 artışla 21,3 milyar dolara, ithalat aylık %11,5 artışla 32,6 milyar dolara yükselmiş, böylece dış ticaret açığı Temmuz ayındaki 10,7 milyar dolardan Ağustos ayında 11,3 milyar dolara yükselmişti. Ticaret Bakanlığı Eylül ayı dış ticaret verilerini 3 veya 4 Ekim’de açıklayacak.

Kaynak: TÜİK

2022 YILI İKİNCİ ÇEYREK SONU DIŞ BORÇ STOKU – TCMB

2022 yılı Mart sonu itibariyle Türkiye’nin toplam dış borç stoku önceki çeyreğe göre 8,7 milyar dolar artışla 451,2 milyar dolar seviyesine yükselmişti. Önceki çeyreğe göre; kısa vadeli dış borç stoku 10,4 milyar dolar artmış, orta ve uzun vadeli dış borç stoku 1,7 milyar dolar azalmıştı. Aynı dönemde dış borç stoku kamuda 3 milyar dolar artışla 182,7 milyar dolara, finans dışı özel sektörde 3,6 milyar dolar artışla 143,5 milyar dolara, TCMB’de 3,8 milyar dolar artışla 29,8 milyar dolara yükselmiş; özel sektör finans dışı sektörün dış borcu 1,6 milyar dolar düşüşle 95,2 milyar dolara gerilemişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Dış ticaret, enflasyon, GSYH, imalat-hizmet PMI ve SAMEKS endeksleri

29 Ağustos – 2 Eylül haftasında, Ağustos ayına ilişkin olarak Türkiye ekonomik güven endeksinde ve ihracatta artış, imalat sektörü PMI endeksinde zayıflığın sürme ihtimali var. Temmuz ayında yavaşlayan döviz kuru artışına paralel olarak Temmuz ayı hizmet üretici fiyat enflasyonunda yavaşlama görebiliriz. Ağustos ayı küresel ve Türkiye imalat ve hizmet sektörleri PMI endeksleri küresel ekonomideki yavaşlamanın devamlılığına ilişkin önemli bir gösterge olacak. Öte yandan Türkiye’de GSYH’nin 2022 yılı ikinci çeyreğinde iç ve dış talebin desteğiyle bir önceki çeyreğe göre artma ihtimali yüksek.

29 AĞUSTOS 2022, PAZARTESİ

AĞUSTOS AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Ekonomik güven endeksi Temmuz ayında aylık %0,2 düşüşle 93,4 seviyesine gerilemişti. Ağustos ayında bir önceki aya göre hizmet sektörü güven endeksinin %1,3, reel kesim güven endeksinin %1, perakende ticaret güven endeksinin %0,4 düşmesine karşılık tüketici güven endeksinin önceki aya göre %6,1, inşaat sektörü güven endeksinin %1,5 artış kaydetmesi ekonomik güven endeksinin yükselmesinde etkili olacaktır. Ekonomik güven endeksinin 100’den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100’den küçük olması ise genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği göstermektedir.

Kaynak: TÜİK

31 AĞUSTOS 2022, ÇARŞAMBA

AĞUSTOS AYI SAMEKS HİZMET VE SANAYİ ENDEKSLERİ – MÜSİAD

2022 yılı Temmuz ayında hizmet ve sanayi sektörlerinden oluşan mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, aylık 1,1 puan artışla 54,6 değerine yükselmişti. Alt endeksler olarak Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi aylık 3,8 puan artışla 55,3 seviyesine yükselmiş, Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi ise aylık 5,2 puan azalışla 52,7 seviyesine gerilemişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörde bir önceki aya göre büyümeyi, altındaki değerler ise daralmayı gösteriyor.

Kaynak: MÜSİAD

TEMMUZ AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TÜİK

Her ayın başında Ticaret Bakanlığı bir önceki ayın dış ticaret verilerini yayınlamaktadır. 3 Ağustos tarihli basın duyurusunda ihracatın Temmuz ayında aylık %21 düşüşle 18,6 milyar dolara, ithalatın ise aylık %8 düşüşle 29,1 milyar dolara gerilediğini okumuştuk. Böylece Haziran ayında 8,2 milyar dolar açık veren dış ticaret dengesi Temmuz ayında 10,6 milyar dolar açık vermiş oldu. Ocak-Temmuz döneminde ise toplam 144,4 milyar dolarlık ihracat, 206,4 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirildi. Geçen hafta açıklanan turizm istatistikleri net turizm gelirlerinin Haziran ayındaki 3,2 milyar dolardan Temmuz ayında 4 milyar doların üzerine çıkabileceğine işaret etti. Temmuz ayında artan net turizm gelirlerine rağmen dış ticaret açığındaki artış dikkate alındığında,  Haziran ayında 3,5 milyar dolar seviyesinde olan cari işlemler açığının Temmuz ayında 5,0 milyar doların üzerine çıkması, dolayısıyla da son 12-aylık cari işlemler açığı toplamının 37 milyar doların üzerine çıkması beklenebilir. Ticaret Bakanlığı, 2 Eylül Cuma günü Ağustos ayı dış ticaret verilerini açıklayacak.

Kaynak: TÜİK

TEMMUZ AYI HİZMET ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (H-ÜFE) – TÜİK

H-ÜFE Haziran 2022’de aylık %7,34, yıllık %91,27 artış kaydetmişti. Bir önceki aya göre döviz kurundaki artışın Temmuz ayında yavaşlaması aylık H-ÜFE artışında da yavaşlama getirebilir.

Kaynak: TÜİK

2022 YILI İKİNCİ ÇEYREK GAYRİSAFİ YURT İÇİ HASILA (GSYH) VERİLERİ – TÜİK

2022 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %7,3, bir önceki çeyreğe göre %1,2 artış kaydetmişti. Aynı dönemde sanayi üretimi bir önceki çeyreğe göre %2,2 artmış, perakende satışlar %2,1 düşmüş, ihracat %5,2 düşmüş, ithalat %9,0 artış kaydetmişti. 2022 yılı ikinci çeyrek öncü göstergelerine göre sanayi üretimi ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %1,1, perakende satışlar %4,2, ihracat %8,5, ithalat %3,5 artış kaydetmiştir. Söz konusu gelişmeler 2022 yılı ikinci çeyreğinde GSYH’nin 2022 yılı ilk çeyreğine göre artış göreceğimize işaret ediyor. Üçüncü çeyrek öncü göstergeleri GSYH’de yavaşlama sinyalleri veriyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

1 EYLÜL 2022, PERŞEMBE

AĞUSTOS AYI KÜRESEL İMALAT SEKTÖRLERİ PMI VERİLERİ – S&P GLOBAL

(https://www.pmi.spglobal.com/Public/Release/PressReleases?language=en)

23 Ağustos tarihinde S&P Global öncü verilerine göre imalat sektörlerinin Ağustos ayında önceki aya göre ABD’de ve Avustralya’da yavaşlayarak da olsa büyüdüğünü; Avrupa, İngiltere ve Japonya’da ise önceki aya göre daraldığını gördük. Hizmet sektörleri ise Ağustos ayında önceki aya göre ABD’de, Almanya’da, Avustralya’da, Japonya’da daraldı; Euro Bölgesinde, Fransa’da ve İngiltere’de yavaşlayarak da olsa büyüdü. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarındaki artışın Ağustos ayında da sürmesi küresel hizmet ve mal talebinin hem yurt içi hem de ihracat talebini olumsuz etkilemeye devam etti. Öncü ülkelerdeki söz konusu öncü gelişmelerin 1 Eylül’de açıklanacak küresel verilere benzer şekilde yansıyacağına şahit olacağız.

Kaynak: J.P. Morgan, S&P Global

AĞUSTOS AYI TÜRKİYE İMALAT SEKTÖRÜ PMI VERİLERİ – S&P GLOBAL, İSO

İstanbul Sanayi Odası ve S&P Global’den elde edilen verilere göre Temmuz 2022’de imalat sektörü PMI endeksi aylık 1,2 puan düşüşle 46,9 seviyesine gerileyerek sektör üst üste beş ay daralma kaydetmişti. Endeksin 50 altındaki değerler sektörün önceki aya göre daraldığını, üstündeki değerler büyüdüğünü göstermektedir. Ağustos ayı öncü verileri (RKGE, kapasite kullanımı, güven endeksleri) yurt içi ve ihracat siparişlerinin önceki aya göre arttığına, dayanıklı tüketim malı üretiminde artışa, ara malı üretiminde yavaşlamaya, perakende ticaret hacmi artışında yavaşlamaya, stoklarda hafif gerilemeye, yatırım harcamasında yavaşlamaya işaret etti. Küresel imalat sektörü üretiminin ve ihracat performansının düştüğü Ağustos ayında Türkiye’nin üretim miktarında kısmen de olsa artış sinyalleri aldık.

Kaynak: İSO, S&P Global

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (26 AĞUSTOS) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 19 Ağustos ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre hafif arttı. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %16-19 aralığına geriledi, TL cinsi kredi faiz oranları %18-35 seviyesinde yatay kaldı. TL mevduat hacmi önceki haftaya göre %3,3 oranında artarken, TL kredi hacmi haftalık %1,1 artış kaydetti. Yabancı para kredi hacmi ise haftalık %1,4 düşüşle 138,2 milyar dolar oldu. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 130,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,1 milyar dolar azaldı, tüzel kişilerin 83,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 2,2 milyar dolar düştü, böylece bankacılık dışı yurt içi döviz mevduatları haftalık 3,3 milyar dolar düşüşle 213,9 milyar dolara geriledi. Yurt dışı döviz mevduatları 27,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar arttı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar azalarak 3,9 milyar dolara geriledi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 112,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar geriledi; altın rezervleri 40,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar düştü, brüt döviz rezervleri 71,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre1,1 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar düşüşle 53,6 milyar dolara geriledi. Yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 20,3 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 1,3 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 366 milyon dolarlık net alım, DİBS’te 10 milyon dolarlık net satış yaptı, böylece yılbaşından bu yana yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 2,8 milyar dolarlık, DİBS’te 2,1 milyar dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2 EYLÜL 2022, CUMA

AĞUSTOS AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TİCARET BAKANLIĞI

Ağustos ayı öncü verileri önceki aya göre ihracat ve yurt içi siparişlerde artışa işaret ediyor (RKGE, perakende ticaret güven endeksi, kapasite kullanımı). Siparişlerdeki artışın ithalata yansıyıp yansımadığını izleyeceğiz.

Kaynak: TÜİK

AĞUSTOS AYI ABD İŞGÜCÜ VERİLERİ – U.S. BUREAU OF LABOR STATISTICS

Temmuz ayında ABD’de işsizlik oranı %3,5 seviyesine gerilemiş, ortalama saatlik kazançlar yıllık %5,2 artış kaydetmişti. Fed bilançosu Mayıs-Temmuz döneminde hafif de olsa azalma eğilimindeyken, TÜFE Temmuz ayında yıllık %8,5 artış ile önceki aya göre yavaşlama kaydetti. ABD Merkez Bankası (Fed) para politikasında çekirdek (gıda ve enerji hariç) kişisel tüketim harcamalarındaki (PCE) eğilimi dikkate alıyor. Haziran ayında %6,8 olan yıllık çekirdek PCE enflasyonu Temmuz ayında %6,3 seviyesine geriledi. Fed’in 21 Eylül tarihli toplantısında 75 baz puanlık faiz artırımı yapması bekleniyor. Son tartışmalar Fed’in agresif artırımlardan daha yumuşak bir seyre geçip geçmeyeceği yönündeydi ancak Ağustos ayı ABD imalat ve hizmet sektörleri PMI verileri girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarındaki artışın yavaşlasa bile yüksek seyrini koruduğuna dikkat çekiyor. PMI verilerinde dikkat çeken nokta ise enflasyonda hafif yumuşama olmasına rağmen yüksek fiyatların hem yurt içi hem de ihracat talebindeki zayıflamayı durduramaması. Fed Başkanı Powell, Jackson Hole zirvesinde yaptığı konuşmasında Eylül ayındaki toplantıda faiz artırımının boyutunun tamamen verilere bağlı olacağını söyledi.   

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Beklenti, bütçe, cari açık, dış ticaret, enflasyon, hizmet PMI, reel faiz

4 – 8 Temmuz haftasında, Temmuz ayına ilişkin olarak TCMB piyasa anket sonuçlarında enflasyon ve GSYH büyüme beklentilerine odaklanacağız. Haziran ayına ilişkin olarak enflasyonda yükseliş, reel faizde düşüş, dış ticaret verilerinde gerileme göreceğiz. Mayıs ayına ilişkin olarak cari açıkta artış sürpriz olmayacak, dış ticaret endeksleri ise şirketlerin karlılığı açısından önemli ipuçları verecek.

4 TEMMUZ 2022, PAZARTESİ

HAZİRAN AYI ENFLASYON VERİLERİ – TÜİK

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Mayıs ayında yıllık %73,50, aylık %2,98 artış kaydetmişti. Yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) artış ise yıllık bazda %132,16, aylık bazda %8,76 olmuştu. Yıllık artış olarak TÜFE ve Yİ-ÜFE arasındaki fark Mayıs ayında tarihi en yüksek seviye olan yüzde 59 puana yükselmişti. Merkez Bankası Katılımcı Beklenti Anketine göre TÜFE’nin aylık %3,77 artması bekleniyor. AA Finans anketine göre TÜFE’de aylık ortalama %4,44, Reuters anketine göre aylık ortalama %5,38 (yıllık %78,35) artış bekleniyor. Reuters anketinde ekonomistlerin yılsonu TÜFE beklentisi ortalaması ise %69,5 seviyesinde bulunuyor. Yİ-ÜFE’ye ilişkin olarak Haziran ayı imalat sektörü PMI verileri girdi maliyetlerinde sert yükselişe işaret etti. Nitekim Dolar/TL kurunun %8,89 yükseldiği Haziran ayında Yİ-ÜFE’nin paralel bir artış kaydetmesi halinde Yİ-ÜFE’deki yıllık artış %143 olacak. Söz konusu artış TÜFE ve Yİ-ÜFE arasındaki farkın (grafikte sarı çubuklar) yüzde 64 puana yükselmesine sebep olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI REEL FAİZ ORANLARI – TURKEY DATA MONITOR

Turkey Data Monitor hesaplamalarına göre Mayıs ayında 12-ay geriye dönük gerçekleşen reel faiz oranı yüzde eksi 27,51, 12-ay ileriye dönük beklenen reel faiz oranı yüzde eksi 5,63 olmuştu.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TİCARET BAKANLIĞI

Mayıs ayında 19,0 milyar dolarlık ihracat, 29,6 milyar dolarlık ithalat yapılmış, böylece 10,6 milyar dolarlık dış ticaret açığı oluşmuştu. Haziran ayı imalat sektörü PMI verileri sektörde daralmaya, siparişlerde düşüşe işaret etti. Dış ticaret verilerinde önceki aya göre düşüş kaçınılmaz gözüküyor.

Kaynak: TÜİK

FİNANSAL KESİM DIŞINDAKİ FİRMALARIN (FKDF) NİSAN AYI DÖVİZ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ – TCMB

2022 yılı Mart ayında FKDF’lerin döviz varlıkları aylık 5,5 milyar dolar artışla 162,3 milyar dolara yükselmiş, döviz yükümlülükleri ise 276,4 milyar dolar ile önceki aya göre değişmemişti. Böylece FKDF’lerin net döviz pozisyonu aylık 5,5 milyar dolar azalışla 114,1 milyar dolara gerilemişti.

Kaynak: TCMB

5 TEMMUZ 2022, SALI

HAZİRAN AYI REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU (REDK) – TCMB

Mayıs ayında TÜFE bazlı REDK aylık 1,2 puan düşüşle 55,62 seviyesine gerilemişti. Haziran ayında Dolar/TL’de %8’lik artış REDK’de düşüş getirecektir.

Kaynak: TCMB

HAZİRAN AYI KÜRESEL HİZMET SEKTÖRLERİ PMI ENDEKSLERİ – TÜİK

Mayıs ayında JP Morgan ve S&P Global tarafından hazırlanan verilere göre küresel hizmet sektörü PMI endeksi 52,2 puan ile önceki aya göre değişiklik göstermemişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü gösteriyor. Mayıs ayında girdi maliyetleri son 200 ayın en hızlı artışını kaydetmiş, paralelinde çıktı fiyatları da sert yükselmişti. Haziran ayı ilk tahminlerine göre ABD, Avustralya ve Euro Bölgesi’nde hizmet sektörleri önceki aya göre yavaş hızla büyümelerini sürdürdü, Japonya’da ise hizmet sektöründeki büyüme Haziran ayında hızlandı.

Kaynak: JP Morgan, S&P Global

7 TEMMUZ 2022, PERŞEMBE

HAZİRAN AYI BM KÜRESEL GIDA FİYAT ENDEKSLERİ – http://www.foa.org

BM Gıda Fiyat Endeksi Mayıs ayında aylık bazda %0,6 düşerken yıllık %22,8 artış kaydetmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI NAKİT BÜTÇE VERİLERİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Mayıs ayında Hazine bütçesi 316,5 milyar TL gelir, 167,2 milyar TL harcama gerçekleştirmiş, 149,2 milyar TL bütçe fazlası vermişti. Hazine 13,4 milyar TL net borçlanma gerçekleştirmiş, 15,3 milyar TL kur farkı geliri elde etmiş, 178,3 milyar TL banka hesabına eklemiştir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (1 TEMMUZ) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 24 Haziran ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre artmaya devam etti. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %16-19 aralığına yükseldi, TL cinsi kredi faiz oranları da %18-31 aralığına geriledi. TL mevduatları önceki haftaya göre %0,9, kredi hacmi %1,4 artış kaydetti. Yabancı para kredi hacmi ise haftalık 1,3 milyar dolar düşüşle 145,0 milyar dolara geriledi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 133,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi, tüzel kişilerin 79,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı, böylece yurt içi döviz mevduatları 0,9 milyar dolar artışla 213,5 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 26,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar arttı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar artışla 4,0 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 101,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı; altın rezervleri 41,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi, brüt döviz rezervleri 60,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar artışla 57,8 milyar dolara yükseldi. Yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 17,5 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 98 milyon dolar ve DİBS’te 58 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi; böylece yılbaşından bu yana yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 3,3 milyar dolar, DİBS’te 2,0 milyar dolarlık net satış yaptı.

Kaynak: Turkey Data Monitor

8 TEMMUZ 2022, CUMA

TCMB TEMMUZ AYI PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ – TCMB

Haziran ayında piyasa katılımcıları 2022 yılını TÜFE’nin yıllık %64,6 seviyesinden kapatmasını, 2022 yılında toplam 37,0 milyar dolar cari açık verilmesini, 2022 yılında %3,5’lik GSYH büyümesi kaydedilmesini bekliyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MAYIS AYI DIŞ TİCARET ENDEKSLERİ – TÜİK

Arındırılmamış verilere göre ihracat miktar endeksi önceki aya göre hafif gerilemiş, ithalat miktar endeksi aylık %8,9 düşmüş, ihracat birim değer endeksi aylık %3,2 artmış, ithalat birim değer endeksindeki aylık artış ise %4,9 olmuştu. Daha anlaşılabilir bir anlatımla: Nisan ayında miktar bazında ihracattaki düşüş ithalat miktarına göre daha hafif olsa da birim değer bazında ithalat fiyatı ihracat fiyatından daha fazla artmıştır, söz konusu artış Şubat 2021’den itibaren hızlanarak artmaktadır. Mayıs ayı dış ticaret verileri ihracat miktar endeksinde düşüş, ithalat miktar endeksinde yatay bir seyre işaret ediyor. Dikkatimiz birim değer endekslerine yönelmiş olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MAYIS AYI ÖDEMELER DENGESİ – TCMB

Nisan ayında cari işlemler dengesi 2,7 milyar TL açık vermişti. Mayıs ayında 10 milyar dolar dış ticaret açığı kaydedilmesi cari açıkta paralel bir artışa sebep olacak, turizm gelirlerindeki artış ise (yaklaşık 1 milyar dolar) cari açığı azaltıcı yönde etki yaratacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

ABD HAZİRAN AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – http://www.bls.gov

Mayıs ayında ABD’de işsizlik oranı %3,6 ile önceki aya göre değişiklik göstermemiş, ortalama saatlik kazançlar 31,95 dolar ile önceki yıla göre %5,24 artış kaydetmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Dış borç, dış ticaret, ekonomik güven, enflasyon, SAMEKS, PMI, taşıt

27 Haziran – 1 Temmuz haftasında, Haziran ayına ilişkin olarak güven kaybı, hizmet ve imalatta zayıflık, mayıs ayına ilişkin olarak enflasyonda artış eğilimi göreceğiz, dış ticaret detaylarını izleyeceğiz. İlk çeyrek dış borç verilerini takip edeceğiz.

27 HAZİRAN 2022, PAZARTESİ

MAYIS AYI MOTORLU KARA TAŞITLARI SAYISI – TÜİK

Nisan ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı aylık %21, yıllık %16’lık artışla 118 bin 974 adet olmuştu. Dikkat çeken en önemli gelişme motosiklet sayısının aylık %73, yıllık %94 artış kaydetmesiydi.

Kaynak: TÜİK

29 HAZİRAN 2022, ÇARŞAMBA

HAZİRAN AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Tüketici, reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve inşaat güven endekslerinden oluşan ekonomik güven endeksi Mayıs ayında aylık %2,1 artışla 96,7 değerine yükselmişti. Haziran ayında; tüketici güven endeksi aylık %6,2 düşüşle 63,4’e, reel kesim güven endeksi aylık 3,0 puan düşüşle 106,4 seviyesine, hizmet sektörü güven endeksi aylık %1,7 düşüşle 119,6’ya, perakende ticaret güven sektörü aylık %2,3 düşüşle 118,7 seviyesine geriledi; inşaat güven endeksi ise aylık %1,7 artışla 83,0 seviyesine yükseldi. Söz konusu gelişmeler Haziran ayında ekonomik güven endeksinin düşmeye devam edeceğine işaret ediyor. Endekslerin 100’den büyük olması iyimserliği, 100’den küçük olması kötümserliği gösteriyor.

Kaynak: TÜİK

30 HAZİRAN 2022, PERŞEMBE

HAZİRAN AYI SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİ SAMEKS ENDEKSLERİ – MÜSİAD

Mayıs ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, aylık 2,1 puan artışla 56,3 değerine yükselmişti. Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi aylık 4,0 puan artışla 57,4 seviyesine,  Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi de aylık 0,7 puan artışla 55,0 seviyesine yükselmişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün bir önceki aya göre büyüdüğünü, altındaki değerler küçüldüğünü gösteriyor. Haziran ayı verileri tüketici güveninde kötümserliğin arttığını, reel sektörde siparişlerdeki artışın yavaşladığını, hizmet sektöründe iş durumunun önceki aya göre yavaşladığını, perakende ticarette iş hacminin önceki aya göre aynı kaldığını ortaya koydu. İmalat sektörü kapasite kullanım oranları da önceki aya göre düşüş gösterdi. Haziran ayında sektörlerde kaydedilen söz konusu zayıflıkların SAMEKS endeksleriyle paralellik gösterip göstermediğini izleyeceğiz.

Kaynak: MÜSİAD

MAYIS AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TÜİK

Her ayın başında bir önceki ayın dış ticaret verilerini açıklayan Ticaret Bakanlığı verilerine göre Mayıs ayında ihracat aylık %18,8 düşüşle 18 milyar 973 milyon dolar seviyesine gerilemiş, ithalat 29 milyar 652 milyon dolar ile önceki aya göre yatay kalmıştı. Dolayısıyla TÜİK’in açıklayacağı Mayıs ayı dış ticaret verileri sürpriz olmayacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MAYIS AYI HİZMET ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (H-ÜFE) – TÜİK

Nisan ayında H-ÜFE aylık %4,95, yıllık %83,27 artış kaydetmişti. Mayıs ayında fiyat eğilimlerindeki artışların (yurt içi ve yurt dışı üretim, tarım, tarım girdileri) hizmet sektörüne de yansıyacağını söylemek yanlış olmayacaktır.

Kaynak: TÜİK

2022 YILI İLK ÇEYREK SONU DIŞ BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Aralık 2021 sonu itibariyle Türkiye’nin dış borç stoku 441,1 milyar dolardır. Dış borcun 120,3 milyar doları kısa vadeli, 320,7 milyar doları orta ve uzun vadeli borçlardan oluşmaktadır. Borcun 235,2 milyar doları özel sektöre, 179,8 milyar doları kamuya aittir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2022 YILI İLK ÇEYREK SONU KAMU KESİMİ NET BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

2021 yılı sonunda brüt kamu borcu 3,0 trilyon TL, net kamu varlıkları 1,5 trilyon TL, net kamu borcu ise 1,5 trilyon TL seviyesindeydi.

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (24 HAZİRAN) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 17 Haziran ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre düşük hızla da olsa artmaya devam etti. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %15-19 aralığına, TL cinsi kredi faiz oranları da %18-32 aralığına yükseldi. TL mevduatları önceki haftaya göre %4’lük sert bir artış kaydederken kredi hacim artışı %1,2 ile görece yavaş kaldı. Yabancı para kredi hacmi ise haftalık 1,8 milyar dolar düşüşle 2014 yılı ortası seviyeleri olan 146,3 milyar dolara geriledi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) haftalık 0,9 milyar dolar düşüşle 133,7 milyar dolara geriledi, tüzel kişilerin 79,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar arttı, böylece yurt içi döviz mevduatları 0,6 milyar dolar düşüşle 212,7 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 25,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar arttı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar artışla 3,6 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 101,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar azaldı; altın rezervleri 41,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar azaldı, brüt döviz rezervleri 59,4 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,3 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar azalışla 57,8 milyar dolara geriledi. Yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 17,4 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 1,0 milyar dolar azaldı, böylece yurtdışı yerleşiklerin hisse senetlerindeki payı %35,2’ye, DİBS’teki payı %1,7’ye geriledi . Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 193 milyon dolar ve DİBS’te 530 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi; böylece yılbaşından bu yana yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 3,2 milyar dolar, DİBS’te 2,0 milyar dolarlık net satış yaptı.

Kaynak: Turkey Data Monitor

1 TEMMUZ 2022, CUMA

HAZİRAN AYI DÜNYA VE TÜRKİYE İMALAT SEKTÖRÜ PMI VERİLERİ – S&P GLOBAL

23 Haziran’da yayınlanan öncü S&P Global verileri Türkiye’nin en büyük ticaret ortakları olan Euro Bölgesi ve ABD’de imalat sektörü üretiminin Haziran ayında önceki aya göre daraldığını, İngiltere’de ise önceki aya göre yavaşladığını göstermişti. Öncü PMI verileri ile Türkiye’nin kapasite kullanım oranı ve reel kesim güveni verilerindeki zayıflıklar imalat sektörünün önceki aya göre zayıflamaya devam edeceğine işaret ediyor.

Kaynak: İSO, S&P Global

Dr. Fulya Gürbüz

Türkiye’nin ihracatında düşüş sinyali: Haziranda düşük talep küresel aktiviteyi zayıflattı

Öncü PMI verilerine göre Türkiye’nin en büyük ticaret ortakları olan ABD, Euro Bölgesi ve İngiltere‘de iç ve dış talep Haziran ayında gerilemekle kalmayıp imalat sektörlerinde üretim önceki aya göre düştü. Bu, Türkiye’nin Haziran ayı ihracat performansı açısından olumsuz bir gelişme. Japonya‘da da imalat sektörü üretimi Haziran ayında önceki aya göre yavaşladı.

ABD’de imalat sektörü PMI endeksi 2022 yılı Haziran ayında son 23 ayın en düşüğü olan 52,4 seviyesine geriledi, imalat sektörü üretimi son iki yıldan bu yana ilk kez daraldı. PMI endeksinin 50 üzerindeki değerler sektörün bir önceki aya göre büyüdüğünü, altındaki değerler ise sektörün daraldığını gösteriyor. Hizmet sektörü PMI endeksi ise 51,6 değeri ile Mayıs ayına göre son beş ayın en zayıf büyümesini kaydetti. Artan yaşam maliyetleri ve güven kaybının etkisiyle imalat ve hizmet sektörleri siparişleri Mayıs-Haziran 2020’den bu yana ilk kez bir önceki aya göre düştü, satın alımlar geriledi. Yeni ihracat siparişleri de Haziran ayında artan enflasyon ve devam eden tedarik zinciri sorunlarına bağlı olarak Haziran 2020’den bu yana en sert düşüşünü kaydetti. Gıda, petrol, nakliye, malzeme ve çalışan ücretlerindeki artışın etkisiyle girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları önemli ölçüde artış gösterdi. Raporda, girdi maliyetlerindeki artışa rağmen firmaların müşterilerini tutabilmek amacıyla fiyat kırmaları enflasyonist baskının azalması adına önemli bir ayrıntı olduğunu ekleyelim. Elbette fiyat indirimleri tüketici enflasyonunu yavaşlatacaktır ancak firma karlılığının azalması istihdam piyasasının ve ücret artışlarının zayıflamasına sebep olacaktır.

Kaynak: S&P Global, US Bureau of Economic Analysis.

Euro Bölgesi’nde imalat sektörü PMI endeksi 2022 yılı Haziran ayında son 22 ayın en düşüğü olan 52,0 seviyesine geriledi, imalat sektörü üretimi PMI endeksi ise 49,3 değeri ile son iki yıldan bu yana ilk kez daralma bölgesine geçti. Hizmet sektörü PMI endeksi ise 52,8 değeri ile Mayıs ayına göre son beş ayın en zayıf büyümesini kaydetti. ABD’de olduğu gibi Euro Bölgesi’nde de artan enflasyonun etkisiyle yaşam maliyetlerindeki artış ve sıkılaşan finansal koşullar mal ve hizmet talebinin zayıflamasına sebep oldu. Mal siparişleri Mayıs-Haziran döneminde ardı ardına düştü, hizmet siparişleri en zayıf artışını kaydetti. Talepteki düşüşün etkisiyle satılamayan ürünlerin stok seviyesindeki artış, önümüzdeki dönemde kapasitede gerileme olasılığını ortaya koydu.

Kaynak: S&P Global, Eurostat.

Ekonomi Gündemi: Bütçe, dış ticaret, enflasyon, Merkez Bankası Anketi

4 – 8 Nisan haftasında Rusya-Ukrayna savaşı ile ilgili gelişmeler izlenecek. Öncü verilere göre, Nisan ayı TCMB Piyasa Katılımcı Anketinde beklentilerde bozulmanın sürmesini; Mart ayı enflasyon verilerinde hızlanma, negatif reel faizde artış, reel efektif döviz kurunda gerileme, ihracatta yavaşlama, Şubat ayı küresel gıda enflasyonunda artış göreceğiz.

4 NİSAN 2022, PAZARTESİ

MART AYI ENFLASYON VERİLERİ – TÜİK

Şubat ayında tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %4,81, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) %7,22 artmış; TÜFE ve Yİ-ÜFE’de yıllık artışlar sırasıyla %54,44 ve %105,01 olmuştu. Foreks anketine göre Mart ayında TÜFE’nin aylık %5,44, yıllık %61,10 artması bekleniyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MART AYI REEL FAİZ ORANLARI – TURKEY DATA MONITOR (TDM)

TDM hesaplamalarına göre Şubat ayında 12-ay geriye dönük reel getiri eksi yüzde 21,5’e yükselmiş, 12-ay ileriye dönük beklenen reel faiz ise eksi yüzde 2,9’a yükselmişti. Reel getirinin eksi olması tahvil faizlerinin getirisinin enflasyonun altında kalmasından kaynaklanıyor. Tahvil faizlerinin Mart sonunda önceki ay sonuna göre yüzde 1-3 puan arasında yükselmesine rağmen enflasyonun Mart’ta daha hızlı artması reel getirideki bozulmanın Mart’ta devam edeceğine işaret ediyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MART AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TİCARET BAKANLIĞI

Şubat ayında ihracat aylık %13,8, yıllık %25,4 artışla 20,0 milyar dolar olmuş; önceki aya göre değişmeyen ithalat ise yıllık %44,5 artış kaydetmişti. Böylece dış ticaret açığı önceki aya göre %23,3 (2,4 milyar dolar) azalışla 7,9 milyar dolara gerilemişti. Mart ayına ilişkin olarak PMI verileri ihracat artışının hız kesse de sürdüğüne işaret etti. Kapasite kullanım verilerini dikkate aldığımızda ithalatta artış ihracata kıyasla daha hızlı olabilir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

OCAK AYI FİNANSAL KESİM DIŞINDAKİ FİRMALARIN DÖVİZ POZİSYONU – TÜİK

Aralık 2021’de Finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları aylık 3,2 milyar dolar artışla 163,3 milyar dolara, döviz yükümlülükleri aylık 0,6 milyar dolar artışla 276,9 milyar dolara yükselmiş; böylece sektörün döviz pozisyon açığı aylık 1,6 milyar dolar düşüşle 113,6 milyar dolara gerilemişti. Gelecek 12 ay için sektörün net döviz pozisyon fazlası ise aylık 0,6 milyar dolar artışla 61,7 milyar dolara yükselmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

5 NİSAN 2022, SALI

MART AYI REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU (REDK) – TÜİK

Şubat ayında TÜFE bazlı (REDK) aylık 2,01 puan artışla 54,78 seviyesine yükselmişti. TCMB, ülkemiz fiyat düzeyinin dış ticaret yaptığımız ülkelerin fiyat düzeylerine oranının ağırlıklı geometrik ortalamasını almak suretiyle REDK endeksini hesaplıyor. REDK’nin artışı TL’nin reel olarak değer kazandığını (Türk mallarının yabancı mallar cinsinden fiyatının arttığını) gösteriyor. Mart ayında yarı yarıya dolar ve euro’dan oluşan döviz sepetinin %5,4 yükselmesine bağlı olarak REDK’de düşüş görebiliriz.

Kaynak: TCMB

7 NİSAN 2022, PERŞEMBE

MART AYI NAKİT BÜTÇE VERİLERİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Şubat ayında Hazine nakit bütçe gelirleri TCMB’den kar aktarımının etkisiyle 277,5 milyar TL olmuş, 222,8 milyar TL gider kaydedilmiş, böylece nakit bütçe dengesi 55,5 milyar TL fazla vermişti. Finansman tarafında Hazine 18,7 milyar TL net borçlanma gerçekleştirmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

ŞUBAT AYI FAO GIDA FİYAT ENDEKSİ – FAO

Ocak ayında küresel FAO Gıda Fiyat Endeksi aylık %3,9, yıllık %20,7 artış kaydetmişti. Aylık en yüksek artış %8,5 ile bitkisel yağlarda görülmüş; süt ürünleri fiyatları aylık %6,4, tahıl fiyatları %3,0, et fiyatları %1,1 artmış, şeker fiyatları aylık %1,9 düşmüştü. FAO, 2022’de dünyada buğday ve mısır üretiminin artacağı, tahıl üretiminin ise düşeceği beklentilerine işaret etmişti. 24 Şubat’ta Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye başlaması FAO fiyat endeksinde sınırlı etki yaratabilir ancak asıl etki Mart ayı verilerinde ortaya çıkacak. FAO, 25 Mart tarihli bilgi notunda küresel gıda arzındaki daralmanın gıda ve yem fiyatlarını %8 ile %22 arasında artırabileceğine vurgu yaptı. FAO, özellikle tahıl ve ayçiçeği çekirdeği pazarlarındaki arz açığına dikkatleri çekti.

Kaynak: fao.org

1 NİSAN TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 25 Mart ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre artmaya devam etti. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %15-18 aralığına hafif yükseldi, TL cinsi kredi faizleri %18-29 aralığına hafif geriledi. TL mevduat ve kredi hacmi önceki haftaya göre yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 140,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar düştü, tüzel kişilerin 1,5 milyar dolar artışla 77,4 milyar dolara yükseldi. Böylece yurt içi döviz mevduatları haftalık 1,5 milyar dolar artışla 217,6 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 25,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar arttı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar artışla 5,1 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 108,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar azaldı; altın rezervleri 42,4 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 65,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 1,7 milyar dolar artışla 28,5 milyar dolara yükseldi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 20,8 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre değişmedi. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 17 milyon dolar alış, DİBS’te 87 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

8 NİSAN 2022, CUMA

NİSAN AYI PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ – TCMB

TCMB’nin piyasa profesyonelleri ile yaptığı Piyasa Katılımcıları Anketine göre Şubat ayında katılımcıların enflasyon, döviz kuru ve cari açık beklentileri önceki aya göre yükselmişti. TÜFE’nin Mart ayında aylık %4,1 artış kaydetmesi beklenirken yıl sonuna ilişkin olarak TÜFE beklentisi yıllık %40,5’e, Dolar/TL kuru beklentisi 16,68’e, 2022 yılı cari açık beklentisi 21,2 milyar dolara yükselmişti. 2021 ve 2022 yılları için GSYH büyüme beklentileri sırasıyla %3,38 ve %4,16’ya gerilemişti. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin uzamasının da etkisiyle Nisan ayı anketinde enflasyon beklentilerinde artış ve 2022 yılı büyüme beklentilerinde düşüş görebiliriz.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Borç, enflasyon, imalat, güven endeksleri, kapasite, turizm

21 – 25 Şubat haftasında Şubat ayına ilişkin olarak imalat ve hizmet sektörlerine ilişkin öncü verileri izleyeceğiz. Ocak ayına ilişkin olarak ihracat üreticileri ve tarım girdilerinde yüksek enflasyona tanık olacağız.

21 ŞUBAT 2022, PAZARTESİ

OCAK AYI MERKEZİ YÖNETİM BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Merkezi yönetim borç stoku 2021 yılı Aralık ayında aylık 39 milyar TL (%1,5) artışla 2 trilyon 747 milyar TL olmuştu. TL cinsi stok 12,7 milyar TL, döviz cinsi stok 26,9 milyar TL artmıştı.

Kaynak: Turkey Data Monitor

OCAK AYI YURT DIŞI ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (YD-ÜFE) – TÜİK

İhracatçının üretim maliyeti Aralık 2021’de aylık %25,92, yıllık %87,64 artış kaydetmişti. Ocak ayında döviz kuru önceki aya göre yatay kalmış olsa da enerji fiyatlarına yapılan zamların ihracat maliyetleri üzerinde baskı oluşturmaya devam edecektir.

Kaynak: TÜİK

2021 YILI ARALIK AYI TARIMSAL GİRDİ FİYAT ENDEKSİ (TARIM-GFE) – TÜİK

Tarım-GFE Kasım 2021’de yıllık %36,20, aylık %8,52 artış kaydetmişti. Aylık en yüksek artış %19,9 ile gübre ve toprak geliştiricilerde olmuş; hayvan yemi fiyatları %8,5, enerji fiyatları %7,0 artmıştı. Döviz kurunun sert yükseldiği Aralık ayında Tarım-GFE’deki sert yükseliş kaçınılmaz olacak.

Kaynak: TÜİK

OCAK AYI TURİZM İSTATİSTİKLERİ – KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

2021 yılı Aralık ayında ülkeye 1.892.520 turist giriş yaparken, 1.671.443 turist çıkış yapmıştı. Kasım 2021’de 1 milyar 775 milyon dolar olan net turizm geliri Aralık ayında 1 milyar 549 milyon dolara gerilemişti. 2021 yılı toplamında 24,5 milyar dolar net turizm geliri elde edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı 2022 yılı için 35 milyar dolarlık gelir hedefliyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

22 ŞUBAT 2022, SALI

ŞUBAT AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIM ORANLARI (KKO) – TCMB

Ocak ayında imalat sanayi genelinde KKO, aylık 1,1 puan azalışla %77,6 seviyesine gerilemişti. KKO; yatırım mallarında yüzde 2,0 puan, ara mallarda yüzde 1,1 puan, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 0,5 puan, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,4 puan düşmüştü.

Kaynak: TCMB

ŞUBAT AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ (RKGE) – TCMB

Ocak ayında RKGE, aylık 3,4 puan artışla 109,5 seviyesine yükselmesine rağmen ihracatta düşüşe, üretimde zayıflığa, kredilerde yavaşlamaya tanık olduk. Şubat ayı göstergelerinde halen iyimserlik mi hakim olacak gözleyeceğiz.

Kaynak: TCMB

ŞUBAT AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ (YD-ÜFE) – TÜİK

Ocak ayında mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi bir önceki aya göre; hizmet sektöründe %1,2 ve perakende ticaret sektöründe %2,5 arttı, inşaat sektöründe %5,0 azalmıştı. Şubat ayında tüketici güven endeksindeki kötüleşmenin, hizmet ve perakende ticaret sektörlerine yansımalarına odaklanacağız.

Kaynak: TÜİK

23 ŞUBAT 2022, ÇARŞAMBA

OCAK AYI TRAFİĞE KAYDI YAPILAN TAŞIT SAYISI – TÜİK

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı Aralık 2021’de aylık %26,1’lik düşüşle 65 bin 562 adet olmuştu. 2021 yılı genelinde ise trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yıllık %11,0 artışla 1 milyon 153 bin 165 adet oldu.

Kaynak: TÜİK

24 ŞUBAT 2022, PERŞEMBE

18 ŞUBAT TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

11 Şubat ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre hafif yükseldi. TL cinsi mevduat faizleri %16-19 aralığına geriledi, TL cinsi kredi faizleri %18-31 aralığına yükseldi. TL mevduat hacmi önceki haftaya göre %5 sert yükselirken, TL kredi hacmi hafif artışını sürdürdü.Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) önceki haftaya göre 0,6 milyar dolar düşüşle 112,6 milyar dolara, tüzel kişilerin 1,3 milyar dolar düşüşle 80,2 milyar dolara geriledi, yurt dışı döviz mevduatları 0,1 milyar dolar düşüşle 24,7 milyar dolara geriledi; böylece toplam DTH büyüklüğü 1,7 milyar dolar düşüşle 220,1 milyar dolara geriledi. Tüzel kişilerin DTH’si 24 Aralık’tan bu yana 10,4 milyar dolar, gerçek kişilerin 5,0 milyar dolar azaldı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar artışla 5,1 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 114,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar arttı; altın rezervleri 39,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,8 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 75,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,6 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 2,7 milyar dolar düşüşle 31,2 milyar dolara geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,6 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 24 milyon dolarlık net satış, DİBS’te 20 milyon dolarlık net alış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

25 ŞUBAT 2022, CUMA

ŞUBAT AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Ekonomik güven endeksi Ocak ayında aylık 2,6 puan artışla 100,8 değerine yükselmiş, böylece endeks iyimserlik bölgesine geçmişti. Ekonomik güven endeksindeki artış, tüketici, reel kesim (imalat sanayi), hizmet ve perakende ticaret sektörü güven endekslerindeki artışlardan kaynaklanmıştı. Şubat ayında tüketici güven endeksinin düşmesi ekonomik güven endeksine aşağı yönde baskı yapacaktır.

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

Yeni haftanın ekonomi gündemi

31 Ocak – 4 Şubat haftasında Ocak ayı TÜFE’de sert yükseliş göreceğiz. Öncü göstergeler Ocak ayında ihracat, ithalat ve imalatta zayıflığa, hizmet sektöründe artan daralmaya işaret ediyor. Avrupa Merkez Bankası faiz değiştirmeyecek, İngiltere Merkez Bankası faiz artırımına devam edebilir.

31 OCAK 2022, PAZARTESİ

OCAK AYI SAMEKS SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİ ENDEKSLERİ – MÜSİAD

2021 yılı Aralık ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi aylık 5,3 puan azalışla 51,4 seviyesine, Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi ise aylık 2,1 puan azalışla 48,1 seviyesine gerilemişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü, altındaki değerler ise küçüldüğünü gösteriyor. Ocak ayında yüksek fiyat artışları özellikle hizmet sektöründe bozulmanın süreceğine işaret ediyor.

Kaynak: MÜSİAD

2021 YILI ARALIK AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TÜİK

Ocak ayı başında Ticaret Bakanlığı Aralık ayı verilerini açıklamıştı. İhracat aylık %3,6 artışla 22,3 milyar dolara, ithalat aylık %7,4 artışla 28,9 milyar dolara yükselmiş, böylece dış ticaret açığı aylık %22,9 artışla 6,6 milyar dolar seviyesine yükselmişti. TÜİK verileri ürün ve ülke bazında detayları gösterecek.

Kaynak: TÜİK

1 ŞUBAT 2022, SALI

TÜRKİYE VE KÜRESEL OCAK AYI İMALAT SEKTÖRÜ PMI VERİLERİ – IHS MARKIT, ISO

2021 yılı Aralık ayı imalat sektörü PMI endeksi aylık 0,1 puan artışla 52,1 seviyesine hafif yükselmişti. Endeksin 50 üzeri değerler, sektörün önceki aya göre büyüdüğünü gösteriyor. Aralık ayında döviz kurundaki sert artışa bağlı olarak yaşanan sert maliyet ve fiyat artışları yurt içi üreticiyi vurmuş, devam eden dış talep ise ihracat malı üreticilerini desteklemeye devam etmişti. Öte yandan 24 Ocak’ta IHS Markit tarafından açıklanan ilk tahminlere göre imalat sektörü Ocak ayında büyümesini sürdürürken Kovid-19 varyantlarının getirdiği kıstlamalara bağlı olarak hizmet sektöründeki büyüme zayıfladı. Özellikle Almanya ve Euro Bölgesinde imalat sektörünün Ocak ayında büyümeye devam etmesi Türkiye’nin ihracat performansını koruyacağına işaret etti. Ocak ayında tüketici ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartları harcamalarında yataya yakın seyir görürken ticari kredilerde hızlanma iç talepte kısmi artışa işaret ediyor.    

Kaynak: İSO, IHS Markit

OCAK AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TİCARET BAKANLIĞI

2021 yılı Aralık ayında ihracat aylık %3,6 artışla 22,3 milyar dolara, ithalat aylık %7,4 artışla 28,9 milyar dolara yükselmiş, böylece dış ticaret açığı aylık %22,9 artışla 6,6 milyar dolar seviyesine yükselmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2 ŞUBAT 2022, ÇARŞAMBA

2021 YILI KASIM AYI FİNANS DIŞI KESİM DÖVİZ POZİSYONU – TCMB

2021 yılı Ekim ayında Ekim 2021’de finansal kesim dışındaki firmaların net döviz pozisyon açığı 116,4 milyar dolara gerilemişti. Sektörün döviz varlıkları aylık %3,5 artışla 162,1 milyar dolara yükselmiş, döviz yükümlülükleri 278,5 milyar dolar ile önceki aya göre yatay kalmıştı. Sektörün kısa vadeli net döviz pozisyonu ise aylık 3,0 milyar dolar artışla 63,2 milyar dolar ile fazla vermişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

3 ŞUBAT 2022, PERŞEMBE

AVRUPA MERKEZ BANKASI (AMB) FAİZ KARARI – http://www.ecb.europa.eu

AMB’nin ajandasında faiz değişikliği yok. Her ne kadar Euro Bölgesinde enflasyon Aralık 2021’de tarihi zirvesi olan %5 seviyesine yükselmiş olsa da AMB, enflasyonun 2022 yılı başından itibaren yüksek seyredip 2022 sonlarına doğru düşmeye başlayacağını ve yılı %3,2’den kapatacağını, 2023 ve 2024’te ise %1,8 seviyelerini koruyacağını tahmin ediyor. AMB, Euro Bölgesinin 2021 yılında reel GSYH’nin %5,1 büyümesinin ardından 2022’de %4,2’ye, 2023’te %2,9’a, 2024’te %1,6’ya gerileyeceğini tahmin ediyor.

İNGİLTERE MERKEZ BANKASI (BOE) FAİZ KARARI – http://www.bankofengland.co.uk

BoE Aralık ayı toplantısında politika faizini %0,10’dan %0,25’e yükseltmiş, varlık alımlarını sürdürme kararı almıştı. Para politikasında orta vadeli (6 ay-1 yıl) görünümü dikkate alan BoE, istihdam piyasasında güçlü seyrin korunacağını, Omikron varyantının GSYH üzerinde önemli bir etki yaratmayacağını, enerji fiyatlarına bağlı olarak fiyat baskılarının gelecek 6 ay devam edip 2022 yılının ikinci yarısında azalacağını tahmin etmişti. BoE; %5’e yükselen TÜFE’nin kış aylarında %6’ya çıkacağını, 2022 yılını %3,4, 2023 yılını %2,2, 2024 yılın %1,9 seviyesinden kapatmasını öngörüyor. BoE’nin GSYH büyüme tahminleri ise 2021’de %6,7, 2022’de %2,9, 2023’te %1,1 ve 2024’te %0,9 olarak tahmin ediliyor.

OCAK AYI ENFLASYON VERİLERİ – TÜİK

2021 yılı Aralık ayında Dolar/TL’nin aylık %29,05, yıllık %75,80 artmasının etkisiyle tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık %13,58, yıllık %36,08, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık %19,08, yıllık %79,89 artış kaydetmişti. Ocak ayında peşi sıra gelen zamlar ve fiyat artışlarının etkisiyle TÜFE’nin %50 seviyelerine yaklaşacağı tahmin ediliyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

21 Ocak ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre değişmedi. TL cinsi mevduatlar önceki haftaya göre %1,5 artarken, TL cinsi tüketici krediler hafif geriledi, ticari krediler hafif arttı. TL cinsi mevduat faizleri %16-20 aralığında sabit kaldı; TL cinsi kredi faizleri %18-32 aralığına hafif geriledi hem tüketici hem de ticari kredi faizleri 1’er yüzde puan düştü. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 115,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar düştü; tüzel kişilerin 0,4 milyar dolar düşüşle 86,1 milyar dolara geriledi, yurt dışı mevduatlar 0,1 milyar dolar artışla 24,8 milyar dolara yükseldi, böylece toplam DTH büyüklüğü 21 Ocak haftasında 1,8 milyar dolar düşüşle 228,1 milyar dolar oldu. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar artışla 4,7 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar artışla 4,7 milyar dolar seviyesine yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 109,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar arttı. Altın rezervleri 21 Ocak’ta 39,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 70,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar düşüşle 37,0 milyar dolar seviyesine geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,5 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar geriledi. Yurt dışı yerleşikler 21 Ocak ile biten haftada hisse senetlerinde 33 milyon dolarlık net satış, DİBS’te 6 milyon dolarlık net alış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

4 ŞUBAT 2022, CUMA

OCAK AYI REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU (REDK) – TCMB

TÜFE bazlı REDK endeksi 2003 yılında 100 seviyesindeyken 2021 yılını tarihi dip olan 47,82 seviyesinden, TÜFE-Gelişmekte Olan Ülkeler Bazlı REDK 38,85 seviyesinden, TÜFE-Gelişmiş Ülkeler Bazlı REDK 54,64 seviyesinden kapatmıştı. Ocak ayında döviz kurundaki gerileme REDK’nin dipten dönmesine sebep olacak.

Kaynak: TCMB

ABD OCAK AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – ABD İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ BÜROSU (BLS)

ABD’de işsizlik oranı Aralık 2021’de %3,9 seviyesine gerilemiş, aylık ortalama saatlik kazançlar tarihi zirve olan 31,31 dolar seviyesine yükselerek aylık %0,61, yıllık %4,68 artış kaydetmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Makroekonomi Gündemi: Üretim, tüketim, ciro, işgücü, dış ticaret, cari denge, konut, inşaat, dış borç, Bej Kitap

10 – 14 Ocak haftasında Aralık ayına ilişkin olarak olarak Tarım-ÜFE’de sert yükseliş göreceğiz. Kasım ayına ilişkin verilerde sanayi üretimi ve perakende satışlarda aylık artışın sürmesi, cari işlemler dengesinin tekrar eksiye dönmesi, ithalat birim fiyatlarında ve inşaat maliyetlerinde sert artış olası gözüküyor. Fed’in yayınlayacağı Ocak ayı Bej Kitap raporunda güçlü ekonomi ve yüksek enflasyon vurgusu tekrarlanacak.

10 OCAK 2022, PAZARTESİ

2021 YILI KASIM AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – TÜİK

Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı Ekim 2021’de aylık 0,2 puan azalışla %11,2, istihdam oranı 0,2 puanlık artışla %46,2 olmuştu. Kasım ayında bireysel kredilerde otomotiv sektörü üretiminde ve perakende satışlarda yukarı yönlü işaretler istihdam tarafında önemli bir olumsuzluk görmeyeceğimize işaret ediyor.

Kaynak: TÜİK

11 OCAK 2022, SALI

2021 YILI KASIM AYI ÖDEMELER DENGESİ – TCMB

Cari işlemler dengesi 2021 yılı Ekim ayında dış ticaret dengesinin fazla vermesi ve hizmetler dengesinin artmasına bağlı olarak 3,2 milyar dolar fazla vermişti. Turizm verilerinin bozulduğu Kasım ayında dış ticaret dengesinin 5,3 milyar dolar açık vermesine bağlı olarak cari işlemler dengesi yaklaşık 0,5 milyar dolar açık verecek. Aralık ayında ise 6,6 milyar dolar seviyesine çıkan dış ticaret açığı, cari işlemler açığının artmasına sebep olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YILI KASIM AYI İNŞAAT MALİYET ENDEKSİ – TÜİK

2021 yılı Ekim ayında inşaat maliyet endeksi aylık %4,75, yıllık %41,93 artış kaydetmişti. Aşağıdaki grafikte net olarak görüleceği üzere döviz kurundaki artışlar (sarı çizgi) doğrudan ithal girdi maliyetlerinde artışa sebep olduğundan inşaat malzeme fiyatları (siyah çubuklar) da yükselmekte dolayısıyla inşaat maliyet endeksini (mavi çubuklar) yukarı çekmektedir. İnşaat maliyetlerinin Kasım ayında sert, Aralık ayında ise daha sert yükselmesi kaçınılmaz gözüküyor.  

Kaynak: Turkey Data Monitor

12 OCAK 2022, ÇARŞAMBA

FED OCAK AYI BEJ KİTAP (BEIGE BOOK) RAPORU – federalreserve.gov

8 Ekim-18 Kasım 2021 dönemini kapsayan 2021 yılı Aralık ayı Bej Kitap raporunda ABD ekonomisinin hafiften daha ılımlıya doğru güçlü bir performans gösterdiğini, tedarik zinciri ve işgücü zorluklarının ana belirsizlikler olarak vurgulandığını okumuştuk. Fed’in 14-15 Aralık 2021’de gerçekleştirdiği para politikası toplantı tutanaklarında ise Fed güçlü ekonomik görünüme ve enflasyonist baskılara vurgu yaparak 2022 yılında çeyrek baz puanlık (yüzde 0,25 puanlık) üç adet faiz artırımına işaret ederek banka bilançosunu küçültülme ihtimalini ortaya koymuştu. Fed yılın ilk para politikası toplantısını 25-26 Ocak’ta yapacak. Bej kitap detayları politika adımına referans oluşturacak. Piyasalarda Mart ayı toplantısında faiz artırım olasılığı %70 olarak fiyatlanıyor.

2021 YILI KASIM AYI DIŞ TİCARET ENDEKSLERİ – TÜİK

Ekim ayında ihracat birim değeri bir önceki aya göre yatay kalmış, kurdaki artışla ithalat birim değeri sert yükselmişti. İhracat miktar endeksi aylık %0,1 artmış, ithalat miktar endeksi ise %14,6 azalmıştı. İhracat ve ithalatın Kasım ve Aralık ayında yükselmesi miktar endekslerini de yukarı çekecektir. Kritik olan konu birim fiyatların nasıl değişeceği. Aşağıdaki grafik ipucu veriyor. Döviz kurundaki artışın Ekim ayında ithalat birin fiyatlarını hızlandırırken Kasım ve Aralık aylarında daha da hızlı artması beklenebilir. İhracat tarafında ise Eylül-Ekim döneminde kurdaki artışın birim fiyatlarında avantaj ortaya koymadığını gösteriyor. Kasım ve Aralık aylarında kurdaki çok daha sert yükselişlerin ihracat birim fiyatlarına olumlu yansımaması halinde 2021 yılının son çeyreğinde ithal girdiyle üretim yapan ihracatçılarımızın karlılığında zayıflık kaçınılmaz olacaktır.

Kaynak: Turkey Data Monitor

13 OCAK 2022, PERŞEMBE

2021 YILI KASIM AYI SANAYİ ÜRETİMİ ENDEKSLERİ – TÜİK

Ekim ayında sanayi üretimi aylık %0,6, yıllık %8,5 artış kaydetmişti. Kasım ayında, önceki aya göre ihracatın %3,3, ithalatın %20,5 artması; imalat sektörü üretiminde ve ara malı üretimi kapasite kullanımında kısmi artış yaşanması, otomotiv sektörü üretiminin ılımlı yükselişi ve son olarak stoklarda kaydedilen azalış sanayi üretiminin Kasım ayında büyümeye devam edeceğine işaret ediyor. Aralık ayında da kapasite kullanım oranları ve ihracat sanayi üretimini desteklemeye devam edecek.

Kaynak: TÜİK

2021 YILI KASIM AYI PERAKENDE SATIŞ ENDEKSLERİ – TÜİK

Perakende satış hacmi 2021 yılı Ekim ayında aylık %0,9, yıllık %15,2 artış kaydetmişti. Kasım ayında önceki aya göre tüketici kredilerinde hafif yükseliş, perakende ticaret satışlarında gerileme sinyali ve mal stoklarında azalma perakende satışların Kasım ayında artacağına işaret ediyor. Aralık ayı öncü göstergelerinde de kredi ve satışlardaki artışın sürdüğü işaretini aldık.  

Kaynak: TÜİK

2021 YILI KASIM AYI CİRO ENDEKSLERİ – TÜİK

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi 2021 yılı Ekim ayında aylık %6,4, yıllık %47,5 artış kaydetmişti. Bir önceki aya göre; sanayi sektörü ciro endeksi %7,5, inşaat ciro endeksi %3,7, ticaret ciro endeksi %6,4, hizmet ciro endeksi %4,8 artmıştı.

Kaynak: TÜİK

7 OCAK TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

31 Aralık ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) kurdaki arışa paralel olarak yabancı para cinsi varlıklardaki artışla önceki haftaya göre yükseldi. Kur Korumalı Mevduatların devreye alınmasıyla TL cinsi mevduatlar önceki haftaya göre %1,8 sert artış kaydetti, TL cinsi kredilerin haftalık artış hızı %0,6 ile değişiklik göstermedi. TL cinsi mevduat faizleri %15-21 aralığına, TL cinsi kredi faizleri %17-30 aralığına yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 118,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,5 milyar dolar arttı; tüzel kişilerin 2,7 milyar dolar azalışla 87,8 milyar dolara geriledi, yurt dışı mevduatlar 0,1 milyar dolar artışla 24,6 milyar dolara yükseldi, böylece toplam DTH büyüklüğü 31 Aralık haftasında 2,1 milyar dolar azalışla 232,2 milyar dolar oldu. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar düşüşle 4,5 milyar dolar seviyesine geriledi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 111,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar arttı. Altın rezervleri 31 Aralık’ta 38,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar artarken, brüt döviz rezervleri 72,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar azalışla 36,8 milyar dolar seviyesine geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,0 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 3,1 milyar dolar geriledi. Yurt dışı yerleşikler 31 Aralık ile biten haftada hisse senetlerinde 231 milyon dolarlık net satış, DİBS’te 42 milyon dolarlık net alış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

14 OCAK 2022, CUMA

2021 YILI ARALIK AYI TARIM-ÜFE VERİLERİ – TÜİK

Kasım ayında tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) aylık %4,57, yıllık %24,35 artış kaydetmişti. Döviz kurunda ve enerji fiyatlarındaki artışlar Tarım-ÜFE’nin Aralık ayında da artmasına sebep olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YILI ARALIK AYI KONUT SATIŞLARI – TÜİK

Konut satışları Kasım ayında aylık %30,1, yıllık %59,0 artış kaydederek 178.814 adet ile son 16 ayın zirvesini yapmıştı. Aralık ayında döviz kurundaki sert yükseliş konut satışlarında artış getirebilir.

Kaynak: TÜİK

2021 YILI KASIM AYI ÖZEL SEKTÖR YURT DIŞI KREDİ BORCU – TCMB

Özel sektörün uzun vadeli yurt dışı kredi borcu Ekim ayında önceki aya göre 1,6 milyar dolar azalışla 161,4 milyar dolar seviyesine gerilemişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Sert maliyet ve fiyat artışları Aralık 2021’de yurt içi üreticiyi vurdu, ihracatı dış talep destekledi

Kaynak: IHS Markit, İSO

2021 yılı Aralık ayı imalat sektörü PMI endeksi aylık 0,1 puan artışla 52,1 seviyesine hafif yükseldi. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü gösteriyor.

Her ne kadar imalat sektöründe istihdam Aralık ayında artış kaydetse de döviz kurundaki sert yükselişe bağlı olarak;
. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları sert yükseldi.
. Yükselen fiyatlar, satın alımların zayıflamasına, üretimde yavaşlamaya, girdi ve nihai ürün stoklarının azalmasına sebep oldu.
. Uluslararası talepteki iyileşmeye bağlı olarak ihracat siparişleri artışını sürdürdü.

Dr. Fulya Gürbüz