Ekonomi Gündemi: Dış ticaret, enflasyon, GSYH, imalat-hizmet PMI ve SAMEKS endeksleri

29 Ağustos – 2 Eylül haftasında, Ağustos ayına ilişkin olarak Türkiye ekonomik güven endeksinde ve ihracatta artış, imalat sektörü PMI endeksinde zayıflığın sürme ihtimali var. Temmuz ayında yavaşlayan döviz kuru artışına paralel olarak Temmuz ayı hizmet üretici fiyat enflasyonunda yavaşlama görebiliriz. Ağustos ayı küresel ve Türkiye imalat ve hizmet sektörleri PMI endeksleri küresel ekonomideki yavaşlamanın devamlılığına ilişkin önemli bir gösterge olacak. Öte yandan Türkiye’de GSYH’nin 2022 yılı ikinci çeyreğinde iç ve dış talebin desteğiyle bir önceki çeyreğe göre artma ihtimali yüksek.

29 AĞUSTOS 2022, PAZARTESİ

AĞUSTOS AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Ekonomik güven endeksi Temmuz ayında aylık %0,2 düşüşle 93,4 seviyesine gerilemişti. Ağustos ayında bir önceki aya göre hizmet sektörü güven endeksinin %1,3, reel kesim güven endeksinin %1, perakende ticaret güven endeksinin %0,4 düşmesine karşılık tüketici güven endeksinin önceki aya göre %6,1, inşaat sektörü güven endeksinin %1,5 artış kaydetmesi ekonomik güven endeksinin yükselmesinde etkili olacaktır. Ekonomik güven endeksinin 100’den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100’den küçük olması ise genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği göstermektedir.

Kaynak: TÜİK

31 AĞUSTOS 2022, ÇARŞAMBA

AĞUSTOS AYI SAMEKS HİZMET VE SANAYİ ENDEKSLERİ – MÜSİAD

2022 yılı Temmuz ayında hizmet ve sanayi sektörlerinden oluşan mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, aylık 1,1 puan artışla 54,6 değerine yükselmişti. Alt endeksler olarak Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi aylık 3,8 puan artışla 55,3 seviyesine yükselmiş, Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi ise aylık 5,2 puan azalışla 52,7 seviyesine gerilemişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörde bir önceki aya göre büyümeyi, altındaki değerler ise daralmayı gösteriyor.

Kaynak: MÜSİAD

TEMMUZ AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TÜİK

Her ayın başında Ticaret Bakanlığı bir önceki ayın dış ticaret verilerini yayınlamaktadır. 3 Ağustos tarihli basın duyurusunda ihracatın Temmuz ayında aylık %21 düşüşle 18,6 milyar dolara, ithalatın ise aylık %8 düşüşle 29,1 milyar dolara gerilediğini okumuştuk. Böylece Haziran ayında 8,2 milyar dolar açık veren dış ticaret dengesi Temmuz ayında 10,6 milyar dolar açık vermiş oldu. Ocak-Temmuz döneminde ise toplam 144,4 milyar dolarlık ihracat, 206,4 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirildi. Geçen hafta açıklanan turizm istatistikleri net turizm gelirlerinin Haziran ayındaki 3,2 milyar dolardan Temmuz ayında 4 milyar doların üzerine çıkabileceğine işaret etti. Temmuz ayında artan net turizm gelirlerine rağmen dış ticaret açığındaki artış dikkate alındığında,  Haziran ayında 3,5 milyar dolar seviyesinde olan cari işlemler açığının Temmuz ayında 5,0 milyar doların üzerine çıkması, dolayısıyla da son 12-aylık cari işlemler açığı toplamının 37 milyar doların üzerine çıkması beklenebilir. Ticaret Bakanlığı, 2 Eylül Cuma günü Ağustos ayı dış ticaret verilerini açıklayacak.

Kaynak: TÜİK

TEMMUZ AYI HİZMET ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (H-ÜFE) – TÜİK

H-ÜFE Haziran 2022’de aylık %7,34, yıllık %91,27 artış kaydetmişti. Bir önceki aya göre döviz kurundaki artışın Temmuz ayında yavaşlaması aylık H-ÜFE artışında da yavaşlama getirebilir.

Kaynak: TÜİK

2022 YILI İKİNCİ ÇEYREK GAYRİSAFİ YURT İÇİ HASILA (GSYH) VERİLERİ – TÜİK

2022 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %7,3, bir önceki çeyreğe göre %1,2 artış kaydetmişti. Aynı dönemde sanayi üretimi bir önceki çeyreğe göre %2,2 artmış, perakende satışlar %2,1 düşmüş, ihracat %5,2 düşmüş, ithalat %9,0 artış kaydetmişti. 2022 yılı ikinci çeyrek öncü göstergelerine göre sanayi üretimi ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre %1,1, perakende satışlar %4,2, ihracat %8,5, ithalat %3,5 artış kaydetmiştir. Söz konusu gelişmeler 2022 yılı ikinci çeyreğinde GSYH’nin 2022 yılı ilk çeyreğine göre artış göreceğimize işaret ediyor. Üçüncü çeyrek öncü göstergeleri GSYH’de yavaşlama sinyalleri veriyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

1 EYLÜL 2022, PERŞEMBE

AĞUSTOS AYI KÜRESEL İMALAT SEKTÖRLERİ PMI VERİLERİ – S&P GLOBAL

(https://www.pmi.spglobal.com/Public/Release/PressReleases?language=en)

23 Ağustos tarihinde S&P Global öncü verilerine göre imalat sektörlerinin Ağustos ayında önceki aya göre ABD’de ve Avustralya’da yavaşlayarak da olsa büyüdüğünü; Avrupa, İngiltere ve Japonya’da ise önceki aya göre daraldığını gördük. Hizmet sektörleri ise Ağustos ayında önceki aya göre ABD’de, Almanya’da, Avustralya’da, Japonya’da daraldı; Euro Bölgesinde, Fransa’da ve İngiltere’de yavaşlayarak da olsa büyüdü. Girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarındaki artışın Ağustos ayında da sürmesi küresel hizmet ve mal talebinin hem yurt içi hem de ihracat talebini olumsuz etkilemeye devam etti. Öncü ülkelerdeki söz konusu öncü gelişmelerin 1 Eylül’de açıklanacak küresel verilere benzer şekilde yansıyacağına şahit olacağız.

Kaynak: J.P. Morgan, S&P Global

AĞUSTOS AYI TÜRKİYE İMALAT SEKTÖRÜ PMI VERİLERİ – S&P GLOBAL, İSO

İstanbul Sanayi Odası ve S&P Global’den elde edilen verilere göre Temmuz 2022’de imalat sektörü PMI endeksi aylık 1,2 puan düşüşle 46,9 seviyesine gerileyerek sektör üst üste beş ay daralma kaydetmişti. Endeksin 50 altındaki değerler sektörün önceki aya göre daraldığını, üstündeki değerler büyüdüğünü göstermektedir. Ağustos ayı öncü verileri (RKGE, kapasite kullanımı, güven endeksleri) yurt içi ve ihracat siparişlerinin önceki aya göre arttığına, dayanıklı tüketim malı üretiminde artışa, ara malı üretiminde yavaşlamaya, perakende ticaret hacmi artışında yavaşlamaya, stoklarda hafif gerilemeye, yatırım harcamasında yavaşlamaya işaret etti. Küresel imalat sektörü üretiminin ve ihracat performansının düştüğü Ağustos ayında Türkiye’nin üretim miktarında kısmen de olsa artış sinyalleri aldık.

Kaynak: İSO, S&P Global

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (26 AĞUSTOS) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 19 Ağustos ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre hafif arttı. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %16-19 aralığına geriledi, TL cinsi kredi faiz oranları %18-35 seviyesinde yatay kaldı. TL mevduat hacmi önceki haftaya göre %3,3 oranında artarken, TL kredi hacmi haftalık %1,1 artış kaydetti. Yabancı para kredi hacmi ise haftalık %1,4 düşüşle 138,2 milyar dolar oldu. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 130,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,1 milyar dolar azaldı, tüzel kişilerin 83,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 2,2 milyar dolar düştü, böylece bankacılık dışı yurt içi döviz mevduatları haftalık 3,3 milyar dolar düşüşle 213,9 milyar dolara geriledi. Yurt dışı döviz mevduatları 27,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar arttı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar azalarak 3,9 milyar dolara geriledi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 112,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar geriledi; altın rezervleri 40,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar düştü, brüt döviz rezervleri 71,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre1,1 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar düşüşle 53,6 milyar dolara geriledi. Yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 20,3 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 1,3 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 366 milyon dolarlık net alım, DİBS’te 10 milyon dolarlık net satış yaptı, böylece yılbaşından bu yana yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 2,8 milyar dolarlık, DİBS’te 2,1 milyar dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2 EYLÜL 2022, CUMA

AĞUSTOS AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TİCARET BAKANLIĞI

Ağustos ayı öncü verileri önceki aya göre ihracat ve yurt içi siparişlerde artışa işaret ediyor (RKGE, perakende ticaret güven endeksi, kapasite kullanımı). Siparişlerdeki artışın ithalata yansıyıp yansımadığını izleyeceğiz.

Kaynak: TÜİK

AĞUSTOS AYI ABD İŞGÜCÜ VERİLERİ – U.S. BUREAU OF LABOR STATISTICS

Temmuz ayında ABD’de işsizlik oranı %3,5 seviyesine gerilemiş, ortalama saatlik kazançlar yıllık %5,2 artış kaydetmişti. Fed bilançosu Mayıs-Temmuz döneminde hafif de olsa azalma eğilimindeyken, TÜFE Temmuz ayında yıllık %8,5 artış ile önceki aya göre yavaşlama kaydetti. ABD Merkez Bankası (Fed) para politikasında çekirdek (gıda ve enerji hariç) kişisel tüketim harcamalarındaki (PCE) eğilimi dikkate alıyor. Haziran ayında %6,8 olan yıllık çekirdek PCE enflasyonu Temmuz ayında %6,3 seviyesine geriledi. Fed’in 21 Eylül tarihli toplantısında 75 baz puanlık faiz artırımı yapması bekleniyor. Son tartışmalar Fed’in agresif artırımlardan daha yumuşak bir seyre geçip geçmeyeceği yönündeydi ancak Ağustos ayı ABD imalat ve hizmet sektörleri PMI verileri girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarındaki artışın yavaşlasa bile yüksek seyrini koruduğuna dikkat çekiyor. PMI verilerinde dikkat çeken nokta ise enflasyonda hafif yumuşama olmasına rağmen yüksek fiyatların hem yurt içi hem de ihracat talebindeki zayıflamayı durduramaması. Fed Başkanı Powell, Jackson Hole zirvesinde yaptığı konuşmasında Eylül ayındaki toplantıda faiz artırımının boyutunun tamamen verilere bağlı olacağını söyledi.   

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Beklenti anketi, inşaat maliyetleri, cari açık, istihdam, sanayi üretimi, perakende ticaret

8 – 12 Ağustos haftasında, Ağustos ayına ilişkin olarak TCMB Piyasa Katılımcıları Beklenti Anketinde enflasyon beklentilerinde yükseliş göreceğiz. Haziran ayına ilişkin olarak; inşaat maliyetlerinde, istihdamda,  sanayi üretiminde, perakende ticarette önceki aya göre artış, cari açıkta ise önceki aya göre düşüş ihtimali var.

10 AĞUSTOS 2022, ÇARŞAMBA

HAZİRAN AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – TÜİK

Mayıs ayında arındırılmamış verilere göre işsizlik oranı %10,1’e, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı %10,9’a gerilemişti. Geniş tanımlı işsizlik oranı (işsiz olup iş aramaktan vazgeçenler) arındırılmamış verilere göre %21,7’ye, mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre %22,4’e yükselmişti. SAMEKS Sanayi ve Hizmet Sektörleri İstihdam Alt Endekslerine göre Haziran ayında istihdam artış hızlarının Haziran ayında önceki aya göre hızlanma kaydetmesi istihdam tarafında iyileşme sinyali veriyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI İNŞAAT MALİYET ENDEKSİ – TÜİK

Dolar/TL kurunun aylık %6,91 arttığı Mayıs 2022’de inşaat maliyet endeksi aylık %3,97, yıllık %105,73 artış kaydetmişti. Alt endeks bazında,  malzeme endeksi aylık %4,97 (yıllık %130,73), işçilik endeksi aylık %0,18 (yıllık %44,06) artış kaydetmişti. Dolar/TL kurundaki aylık artışın %8,1 arttığı Haziran ayında inşaat maliyetlerinde de artış göreceğiz.

Kaynak: Turkey Data Monitor

11 AĞUSTOS 2022, PERŞEMBE

HAZİRAN AYI ÖDEMELER DENGESİ – TCMB

Mayıs ayında cari işlemler dengesi 6,5 milyar dolar açık vermişti. Haziran ayında turizm net gelirlerinin (grafikte mavi çubuklar) önceki aya göre 0,6 milyar dolar artması, dış ticaret açığının (gri çubuklar) da önceki aya göre 2,4 milyar dolar azalmasına bağlı olarak Haziran ayında cari açık (siyah çubuklar) 3,5 milyar dolara gerileyebilir. Temmuz ayında ise dış ticaret açığının aylık 2,4 milyar dolarlık artışla 10,6 milyar dolara yükselmesi, cari açıkta paralel bir artış etkisi yaratacaktır.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET ENDEKSLERİ – TCMB

İhracat birim değer endeksi Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %11,6 artmış , ithalat birim değer endeksindeki yıllık artış %34,3 olmuştu. Miktar olarak ihracat endeksi yıllık %3,3, ithalat endeksi yıllık %6,8 artmıştı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi Mayıs ayında aylık %9,3 azalmış, ithalat miktar endeksi aylık %4,4 artmıştı. İhracat birim değer endeksinin (grafikte siyah çubuklar) ithalat birim değer endeksine (grafikte gri çubuklar) bölünmesiyle hesaplanan ve 2021 yılı Mayıs ayında 91,6 olan dış ticaret haddi, yıllık 15,4 puan azalışla, Mayıs 2022’de 76,2 seviyesine gerilemişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

12 AĞUSTOS 2022, CUMA

AĞUSTOS AYI TCMB PİYASA KATILIMCILARI BEKLENTİ ANKETİ VERİLERİ – TCMB

Temmuz ayı anketinde yıl sonu TÜFE beklentisi %69,94’e, 12 ay sonrası TÜFE beklentisi %40,23’e, 24 ay sonrası TÜFE beklentisi %24,27’ye yükselmişti. Yıl sonu Dolar/TL kurunun 18,988, 12-ay sonrası beklenti 20,921 seviyesindeydi. Yıl sonu 12 aylık cari açık toplamının 37,5 milyar dolara yükselmesi beklenirken, yıl sonu GSYH büyüme beklentisi %3,63 seviyesinde, 2023 sonu GSYH büyüme beklentisi ise %3,80 seviyesinde bulunuyordu.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI SANAYİ ÜRETİM ENDEKSLERİ – TÜİK

Mayıs ayında sanayi üretimi aylık %0,5, yıllık %9,1 artış kaydetmişti. Haziran ayında kapasite kullanım oranları önceki aya göre geriledi. Ancak perakende ticaret sektörü satışlarında, SAMEKS Sanayi Endeksi ile reel kesim güven endeksi yatırım harcamaları alt endeksi ve otomotiv sektörü üretiminde önceki aya göre artış kaydedeceği ihtimalini canlı tutuyor.  

Kaynak: TÜİK

HAZİRAN AYI PERAKENDE SATIŞ ENDEKSLERİ – TÜİK

Perakende satış hacmi Mayıs 2022’de aylık %1,9, yıllık %20,8 artış kaydetmişti. Haziran ayında perakende ticaret satışlarında ve ihtiyaç kredilerinde önceki aya göre artış kaydedilmesi perakende satışlarda aylık artış ihtimalini ortaya koyuyor.

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

fulyagurbuz.com

Ekonomi Gündemi: Beklenti, bütçe, cari açık, dış ticaret, enflasyon, hizmet PMI, reel faiz

4 – 8 Temmuz haftasında, Temmuz ayına ilişkin olarak TCMB piyasa anket sonuçlarında enflasyon ve GSYH büyüme beklentilerine odaklanacağız. Haziran ayına ilişkin olarak enflasyonda yükseliş, reel faizde düşüş, dış ticaret verilerinde gerileme göreceğiz. Mayıs ayına ilişkin olarak cari açıkta artış sürpriz olmayacak, dış ticaret endeksleri ise şirketlerin karlılığı açısından önemli ipuçları verecek.

4 TEMMUZ 2022, PAZARTESİ

HAZİRAN AYI ENFLASYON VERİLERİ – TÜİK

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Mayıs ayında yıllık %73,50, aylık %2,98 artış kaydetmişti. Yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) artış ise yıllık bazda %132,16, aylık bazda %8,76 olmuştu. Yıllık artış olarak TÜFE ve Yİ-ÜFE arasındaki fark Mayıs ayında tarihi en yüksek seviye olan yüzde 59 puana yükselmişti. Merkez Bankası Katılımcı Beklenti Anketine göre TÜFE’nin aylık %3,77 artması bekleniyor. AA Finans anketine göre TÜFE’de aylık ortalama %4,44, Reuters anketine göre aylık ortalama %5,38 (yıllık %78,35) artış bekleniyor. Reuters anketinde ekonomistlerin yılsonu TÜFE beklentisi ortalaması ise %69,5 seviyesinde bulunuyor. Yİ-ÜFE’ye ilişkin olarak Haziran ayı imalat sektörü PMI verileri girdi maliyetlerinde sert yükselişe işaret etti. Nitekim Dolar/TL kurunun %8,89 yükseldiği Haziran ayında Yİ-ÜFE’nin paralel bir artış kaydetmesi halinde Yİ-ÜFE’deki yıllık artış %143 olacak. Söz konusu artış TÜFE ve Yİ-ÜFE arasındaki farkın (grafikte sarı çubuklar) yüzde 64 puana yükselmesine sebep olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI REEL FAİZ ORANLARI – TURKEY DATA MONITOR

Turkey Data Monitor hesaplamalarına göre Mayıs ayında 12-ay geriye dönük gerçekleşen reel faiz oranı yüzde eksi 27,51, 12-ay ileriye dönük beklenen reel faiz oranı yüzde eksi 5,63 olmuştu.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TİCARET BAKANLIĞI

Mayıs ayında 19,0 milyar dolarlık ihracat, 29,6 milyar dolarlık ithalat yapılmış, böylece 10,6 milyar dolarlık dış ticaret açığı oluşmuştu. Haziran ayı imalat sektörü PMI verileri sektörde daralmaya, siparişlerde düşüşe işaret etti. Dış ticaret verilerinde önceki aya göre düşüş kaçınılmaz gözüküyor.

Kaynak: TÜİK

FİNANSAL KESİM DIŞINDAKİ FİRMALARIN (FKDF) NİSAN AYI DÖVİZ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ – TCMB

2022 yılı Mart ayında FKDF’lerin döviz varlıkları aylık 5,5 milyar dolar artışla 162,3 milyar dolara yükselmiş, döviz yükümlülükleri ise 276,4 milyar dolar ile önceki aya göre değişmemişti. Böylece FKDF’lerin net döviz pozisyonu aylık 5,5 milyar dolar azalışla 114,1 milyar dolara gerilemişti.

Kaynak: TCMB

5 TEMMUZ 2022, SALI

HAZİRAN AYI REEL EFEKTİF DÖVİZ KURU (REDK) – TCMB

Mayıs ayında TÜFE bazlı REDK aylık 1,2 puan düşüşle 55,62 seviyesine gerilemişti. Haziran ayında Dolar/TL’de %8’lik artış REDK’de düşüş getirecektir.

Kaynak: TCMB

HAZİRAN AYI KÜRESEL HİZMET SEKTÖRLERİ PMI ENDEKSLERİ – TÜİK

Mayıs ayında JP Morgan ve S&P Global tarafından hazırlanan verilere göre küresel hizmet sektörü PMI endeksi 52,2 puan ile önceki aya göre değişiklik göstermemişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü gösteriyor. Mayıs ayında girdi maliyetleri son 200 ayın en hızlı artışını kaydetmiş, paralelinde çıktı fiyatları da sert yükselmişti. Haziran ayı ilk tahminlerine göre ABD, Avustralya ve Euro Bölgesi’nde hizmet sektörleri önceki aya göre yavaş hızla büyümelerini sürdürdü, Japonya’da ise hizmet sektöründeki büyüme Haziran ayında hızlandı.

Kaynak: JP Morgan, S&P Global

7 TEMMUZ 2022, PERŞEMBE

HAZİRAN AYI BM KÜRESEL GIDA FİYAT ENDEKSLERİ – http://www.foa.org

BM Gıda Fiyat Endeksi Mayıs ayında aylık bazda %0,6 düşerken yıllık %22,8 artış kaydetmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAZİRAN AYI NAKİT BÜTÇE VERİLERİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Mayıs ayında Hazine bütçesi 316,5 milyar TL gelir, 167,2 milyar TL harcama gerçekleştirmiş, 149,2 milyar TL bütçe fazlası vermişti. Hazine 13,4 milyar TL net borçlanma gerçekleştirmiş, 15,3 milyar TL kur farkı geliri elde etmiş, 178,3 milyar TL banka hesabına eklemiştir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (1 TEMMUZ) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 24 Haziran ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre artmaya devam etti. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %16-19 aralığına yükseldi, TL cinsi kredi faiz oranları da %18-31 aralığına geriledi. TL mevduatları önceki haftaya göre %0,9, kredi hacmi %1,4 artış kaydetti. Yabancı para kredi hacmi ise haftalık 1,3 milyar dolar düşüşle 145,0 milyar dolara geriledi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 133,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi, tüzel kişilerin 79,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı, böylece yurt içi döviz mevduatları 0,9 milyar dolar artışla 213,5 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 26,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar arttı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar artışla 4,0 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 101,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı; altın rezervleri 41,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi, brüt döviz rezervleri 60,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar artışla 57,8 milyar dolara yükseldi. Yurt dışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 17,5 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 98 milyon dolar ve DİBS’te 58 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi; böylece yılbaşından bu yana yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 3,3 milyar dolar, DİBS’te 2,0 milyar dolarlık net satış yaptı.

Kaynak: Turkey Data Monitor

8 TEMMUZ 2022, CUMA

TCMB TEMMUZ AYI PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ – TCMB

Haziran ayında piyasa katılımcıları 2022 yılını TÜFE’nin yıllık %64,6 seviyesinden kapatmasını, 2022 yılında toplam 37,0 milyar dolar cari açık verilmesini, 2022 yılında %3,5’lik GSYH büyümesi kaydedilmesini bekliyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MAYIS AYI DIŞ TİCARET ENDEKSLERİ – TÜİK

Arındırılmamış verilere göre ihracat miktar endeksi önceki aya göre hafif gerilemiş, ithalat miktar endeksi aylık %8,9 düşmüş, ihracat birim değer endeksi aylık %3,2 artmış, ithalat birim değer endeksindeki aylık artış ise %4,9 olmuştu. Daha anlaşılabilir bir anlatımla: Nisan ayında miktar bazında ihracattaki düşüş ithalat miktarına göre daha hafif olsa da birim değer bazında ithalat fiyatı ihracat fiyatından daha fazla artmıştır, söz konusu artış Şubat 2021’den itibaren hızlanarak artmaktadır. Mayıs ayı dış ticaret verileri ihracat miktar endeksinde düşüş, ithalat miktar endeksinde yatay bir seyre işaret ediyor. Dikkatimiz birim değer endekslerine yönelmiş olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MAYIS AYI ÖDEMELER DENGESİ – TCMB

Nisan ayında cari işlemler dengesi 2,7 milyar TL açık vermişti. Mayıs ayında 10 milyar dolar dış ticaret açığı kaydedilmesi cari açıkta paralel bir artışa sebep olacak, turizm gelirlerindeki artış ise (yaklaşık 1 milyar dolar) cari açığı azaltıcı yönde etki yaratacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

ABD HAZİRAN AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – http://www.bls.gov

Mayıs ayında ABD’de işsizlik oranı %3,6 ile önceki aya göre değişiklik göstermemiş, ortalama saatlik kazançlar 31,95 dolar ile önceki yıla göre %5,24 artış kaydetmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Üretim, tüketim, bütçe, cari açık, dış borç, enflasyon, konut fiyat ve satışları, FED faiz kararı

13–17 Haziran haftasında, FED’den 50 baz puanlık faiz artışı beklenirken Türkiye’de enflasyonist baskıların arttığını; sanayi üretiminde zayıf bir artış, perakende satışlarda ise görece güçlü bir performans, cari açıkta gerileme, konut satış fiyatı ve miktarında artış göreceğiz.

13 HAZİRAN 2022, PAZARTESİ

NİSAN AYI SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ – TÜİK

Arındırılmış verilere göre Mart ayında sanayi üretimi aylık %1,8 azalmış, yıllık %9,6 artmıştı. Arındırılmamış verilere göre aylık bazda endeks %12,5 artış kaydetmiş, söz konusu artışı ihracat ve perakende satışlar desteklemişti. Nisan ayında İSO imalat sanayi PMI endeksi aylık 0,2 puan düşüşle 49,2 seviyesine gerileyerek bir önceki aya göre imalat sektörünün daralmaya devam etmişti (eşik değer 50’dir). Nisan ayında ihracatın önceki aya göre %3,0 artması, otomotiv sektörü üretiminin aylık %0,6 artması, ara malı kapasite kullanımında aylık yüzde 1 puanlık artış, SAMEKS üretim endeksindeki aylık %12,8’lik artış sanayi üretiminin arındırılmamış verilere göre önceki aya göre büyümesine katkı sağlayacak.

Kaynak: TÜİK

NİSAN AYI PERAKENDE SATIŞ HACİM ENDEKSİ – TÜİK

Arındırılmış verilere göre Mart ayında perakende satış hacmi aylık %0,3, yıllık %2,5 artmıştı. Arındırılmamış verilere göre perakende satışlar aylık %17,8 artış kaydetmişti. Nisan ayında arındırılmamış verilere göre perakende ticaret güven endeksinde satışların aylık %11,6’lık artış kaydetmesi ve ihtiyaç kredilerinin aylık %2,3 artması perakende satış hacim endeksini yukarı yönlü destekleyecektir.

Kaynak: TÜİK

NİSAN AYI CARİ İŞLEMLER DENGESİ – TCMB

Mart ayında cari işlemler dengesi dış ticaret dengesi dış ticaret açığındaki hafif artışa bağlı olarak 5,55 milyar dolar açık vermişti. Dış ticaret açığının Nisan ayında aylık 2,07 milyar dolar azalması ve turizm gelirlerinde sınırlı artış, cari işlemler açığının 3,5 milyar dolar seviyesinin altına gerilemesinde etkili olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

15 HAZİRAN 2022, ÇARŞAMBA

FED PARA POLİTİKASI TOPLANTI KARARI – FED

Piyasada FED’den 50 baz puanlık artışla politika faizinin %125-150 aralığına yükseleceği fiyatlanıyor. Mayıs ayı Bej Kitap raporunda FED’in 12 bölgesinin 8’inde hafif yukarı bir büyüme görülürken kalan 4 bölgede daha ılımlı bir performans kaydedildiğini okumuştuk. Raporda yer alan notlara göre imalat sektöründe büyüme devam ederken yüksek fiyat seviyeleri ve artan faiz oranları perakende satışlarda yavaşlamaya sebep oldu. 12 bölgenin 3’ünde resesyon endişeleri var. Artan enflasyon (mavi çizgi) ve %4 seviyesinin altındaki işsizlik oranı (yeşil çizgi) faiz artırımını destekliyor ancak ekonomik büyümeye yönelik endişeler FED’in faiz artırımlarında sert bir ivme ortaya koymayacağına işaret ediyor.  

Kaynak: Turkey Data Monitor

MAYIS AYI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE VERİLERİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Nisan ayında bütçe gelirlerinin aylık %5,2 artışla 164,1 milyar TL’ye yükselmesi ve bütçe giderlerinin aylık %4,7 düşüşle 214,3 milyar TL’ye gerilemesine bağlı olarak bütçe 50,2 milyar TL açık vermişti. Böylece 12-aylık toplam bütçe açığı 217,5 milyar TL’ye yükselmişti. Genelde benzer sonuçlar gösteren Hazine nakit dengesi ise Mayıs ayında 149.2 milyar TL fazla verdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MAYIS AYI TARIM ÜRÜNLERİ ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TARIM-ÜFE) – TÜİK

Tarım-ÜFE, Nisan ayında aylık %17,76, yıllık %118,53 artış kaydetmişti. Mayıs ayında TÜFE’de enerji fiyatlarının aylık %0,8, döviz kurunun ise %6,9 artış kaydetmesi Tarım-ÜFE’de artışı tetikleyecek.

Kaynak: TÜİK

MAYIS AYI KONUT SATIŞLARI – TÜİK

Nisan ayında konut satışları önceki aya göre hafif düşüşle 133.058 adete gerilemişti.  Mayıs ayında konut kredileri önceki aya göre hafif artışla %3’e yükselmesi konut satışlarını yukarı yönlü destekleyecektir.

Kaynak: TÜİK

16 HAZİRAN 2022, PERŞEMBE

NİSAN AYI KONUT FİYAT ENDEKSİ – TCMB

KFE, Mart ayında bir önceki aya göre %9,3 oranında artışla 347,5 seviyesine yükselmişti. Nisan ayında inşaat maliyetlerindeki artış konut fiyatlarına da yansıyacaktır.

Kaynak: Turkey Data Monitor

NİSAN AYI ÖZEL SEKTÖR UZUN VADELİ YURT DIŞI KREDİ BORCU – TCMB

Özel sektörün yurt dışı uzun vadeli kredi borcu Mart ayında aylık 0,5 milyar dolarlık düşüşle 159,5 milyar dolara gerilemişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

17 HAZİRAN 2022, CUMA

HAZİRAN AYI TCMB PİYASA KATILIMCILARI ANKETİ – TCMB

Mayıs ayında piyasa profesyonellerinin yıl sonu TÜFE tahmini %57,92, yıl sonu Dolar/TL kuru tahmini 17,568, yıl sonu cari açık beklentisi 34,3 milyar dolar, yıl sonu GSYH büyüme tahmini %3,3 seviyesindeydi. Özellikle TÜFE tahmininde artan döviz kuruna istinaden Haziran ayında daha hızlı bir yükseliş göreceğiz.

Kaynak: Turkey Data Monitor

NİSAN AYI TOPLAM KISA VADELİ DIŞ BORÇ STOKU – TCMB

Mart ayında Türkiye’nin toplam kısa vadeli dış borç stoku aylık 1,7 milyar dolar artışla 132,2 milyar dolara yükselmiş, orijinal vadeye bakılmaksızın gelecek 12 aydaki toplam dış borç ödemesi ise 5 milyar dolar artışla 181,4 milyar dolara yükselmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Üretim, tüketim, işsizlik, cari açık, dış ticaret, dış borç, inşaat maliyetleri, konut satışları, tarım enflasyonu, politika faiz kararları

11 – 15 Nisan haftasında Mart ayına ilişkin olarak tarım üreticileri maliyetinde artış, Şubat ayına ilişkin olarak bir önceki aya göre cari açıkta gerileme, inşaat maliyetlerinde artış, sanayi üretiminde kısmi artış, perakende siparişlerde gerileme, ihracat miktar endeksinde artış göreceğiz. TCMB ve Avrupa Merkez Bankası (AMB) faiz değiştirmeyecek ancak AMB’den faiz artırım sinyallerine odaklanacağız.  

11 NİSAN 2022, PAZARTESİ

ŞUBAT AYI ÖDEMELER DENGESİ VERİLERİ – TCMB

Dış ticaret açığındaki artışın etkisiyle cari işlemler açığı Aralık ayındaki 3,8 milyar dolardan Ocak ayında 7,1 milyar dolara yükselmişti. Böylece son 12-aylık cari açık 20,2 milyar dolara yükselmişti. Şubat ayında dış ticaret açığının önceki aya göre 2,2 milyar dolar azalmasına bağlı olarak cari açık da 5 milyar dolar civarına gerileyecek. Mart ayında ise dış ticaret açığının önceki aya göre 0,4 milyar dolar artması cari açıkta Şubat ayına göre önemli bir değişim olmayacağına işaret ediyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

ŞUBAT AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – TÜİK

Arındırılmamış verilere göre işsizlik oranı Aralık ayındaki %11,3’ten Ocak ayında %12,1 seviyesine yükselmiş, Kasım-Aralık’ta düşen istihdam Ocak’ta da gerilemişti. Sektörler bazında istihdam verisinin yayınlanmaması dikkatimizi çekmişti. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise Ocak’ta %11,4 ile önceki aya göre değişmemişti.

Kaynak: TÜİK

ŞUBAT AYI İNŞAAT MALİYET ENDEKSİ – TÜİK

İnşaat maliyet endeksi Ocak’ta aylık %15,24, yıllık %79,91 artış kaydetmişti. Dolar/TL’nin bir önceki aya göre yatay kaldığı Ocak ayında, malzeme endeksi aylık %10,12, işçilik endeksi %33,83 artmış; yıllık artışlar sırasıyla %98,2 ve %41,0 olmuştu. İşçilik maliyetlerinin sene başında revize edildiği dikkate alındığında malzeme endeksindeki artış elektrik ve doğal gaz fiyatlarına yapılan zamlar, petrol ve emtia fiyatlarındaki artıştan kaynaklandı. Mart ayında benzer eğilimin devam etmesi inşaat maliyetlerini yukarı çekmeye devam edecek.

Kaynak: Turkey Data Monitor

12 NİSAN 2022, SALI

ŞUBAT AYI SANAYİ ÜRETİMİ ENDEKSLERİ – TÜİK

Ocak ayında sanayi üretimi aylık %2,4 daralmış, yıllık %7,6 büyüme kaydetmişti. Ocak ayında sanayi üretiminde aylık bazda büyüyen tek sektör %11,2 ile madencilik ve taş ocakçılığı olmuştu. Şubat ayında otomotiv sektörü dahil sanayi malları ihracatının artması, ara mal üretimi kapasite kullanımındaki düşüşün yavaşlaması, stoklarda kısmen artış ile ticari kredilerde hızlanma sanayi üretimini önceki aya göre hafif yukarı çekecek. İthalatın Şubat ayında önceki aya göre yatay kalması sanayi üretimine olumsuz bir etki yaratmayacak.  

Kaynak: TÜİK

ŞUBAT AYI PERAKENDE SATIŞ ENDEKSLERİ – TÜİK

Ocak ayında perakende satışlar aylık %1,5 düşmüş, yıllık %7,9 artış kaydetmişti. Aylık bazda düşen satışlara rağmen perakende sektöründe ciro aylık bazda %7,0 artmıştı. Şubat ayında ihtiyaç kredilerinde devam eden yavaşlama perakende satışları aşağı çekebilir.

Kaynak: TÜİK

ŞUBAT AYI CİRO ENDEKSLERİ – TÜİK

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2015=100), 2022 yılı Ocak ayında yıllık %90,9 artmıştı.  Yıllık bazda sanayi sektörü ciro endeksi %106,1, inşaat ciro endeksi %62,3, ticaret ciro endeksi %76,1, hizmet ciro endeksi %116,9 artış kaydetmişti. Toplam ciro aylık bazda %3,6 artarken; sanayi sektöründe %2,2, inşaatta %11,3, ticarette %1,5, hizmette %11,9 artış olmuştu.

Kaynak: TÜİK

13 NİSAN 2022, ÇARŞAMBA

ŞUBAT AYI DIŞ TİCARET ENDEKSLERİ – TÜİK

Ocak ayında ihracat miktar endeksi aylık %22,2, ithalat miktar endeksi %17,1 gerilemişti. İhracat birim değer endeksi aylık %1,6 artarken, ithalat birim değerindeki artış %15,6 olmuştu. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi aylık 10,0 puan düşüşle 72,8 seviyesine gerilemişti. Şubat ayında ihracatın önceki aya göre %14 artış kaydederken ithalatın yatay kalması ihracat miktar endeksinde artış görmemize sebep olacak. Şubat verilerinde özellikle ihracat ve ithalat birim değer endekslerine odaklanacağız.

Kaynak: Turkey Data Monitor

14 NİSAN 2022, PERŞEMBE

MERKEZ BANKASI PARA POLİTİKASI TOPLANTISI – TCMB

TCMB %14 olan politika faizini değiştirmeyecek.

AVRUPA MERKEZ BANKASI (AMB) PARA POLİTİKASI TOPLANTISI – ECB

Enflasyonist baskıların giderek artmasına bağlı olarak faiz artırım sinyallerine odaklanacağız.

ŞUBAT AYI ÖZEL SEKTÖR UZUN VADELİ YURT DIŞI KREDİ BORCU – TCMB

Özel sektörün uzun vadeli yurt dışı kredi borcu Ocak ayında önceki aya göre 0,2 milyar dolar azalışla 161,2 milyar dolara gerilemişti. Borcun 96,9 milyar doları reel sektöre, 56,3 milyar doları bankalara, 8 milyar doları banka dışı finans şirketlerine aitti. Özel sektörün Ocak ayı itibariyle gelecek 1 yıl içinde gerçekleştireceği anapara geri ödemelerinin toplamı 43,9 milyar dolardır.

Kaynak: Turkey Data Monitor

8 NİSAN TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 1 Nisan ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) yabancı para cinsinden vadeli ve vadesiz mevduatlardaki gerilemeye bağlı olarak önceki haftaya göre hafif geriledi. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %14-18 aralığına, TL cinsi kredi faizleri %17-29 aralığına hafif geriledi. TL mevduat ve kredi hacmi önceki haftaya göre yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 139,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,5 milyar dolar düştü, tüzel kişilerin 1,1 milyar dolar azalışla 76,3 milyar dolara geriledi. Böylece yurt içi döviz mevduatları haftalık 1,6 milyar dolar düşüşle 216,0 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 25,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar geriledi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar düşüşle 4,9 milyar dolara geriledi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 109,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar yükseldi; altın rezervleri 42,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar azaldı, brüt döviz rezervleri 66,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,2 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar düşüşle 27,7 milyar dolara geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 21,8 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 1,0 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 10 milyon dolar, DİBS’te 104 milyon dolar net alış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

15 NİSAN 2022, CUMA

MART AYI TARIM ÜRETİCİLERİ FİYAT ENDEKSİ (TARIM-ÜFE) – TÜİK

Tarım-ÜFE Şubat’ta aylık %13,74, yıllık %68,49 artış kaydetmişti. 2021’in sonlarından itibaren artan enerji maliyetlerine bağlı olarak tarım üretim maliyetleri, gıda tüketim fiyatlarına doğrudan yansıtılıyor.

Kaynak: TÜİK

MART AYI KONUT SATIŞLARI – TÜİK

Türkiye genelinde konut satışları Şubat ayında bir önceki aya göre %10,5, bir önceki yılın aynı ayına göre %20,1 artışla 97 bin 587 olmuştu.

Kaynak: TÜİK

MART AYI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE VERİLERİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Merkezi yönetim bütçesi Şubat ayında TCMB karının aktarılması ve vergi gelirlerindeki artışın etkisiyle önceki aya göre 94,6 milyar TL artışla 270,6 milyar TL gelir elde etmişti. Giderler aylık olarak 54,9 milyar TL artışla 200,8 milyar TL olmuştu. Böylece Şubat ayında bütçe 69,7 milyar TL fazla vermişti. Ocak-Şubat döneminde bütçe 99,8 milyar TL fazla verdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

ŞUBAT AYI KISA VADELİ TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU – TCMB

Ocak ayında Türkiye’nin kısa vadeli dış borç stoku aylık 5,2 milyar dolar artışla 125,5 milyar dolara yükselmişti. Borcun 44,5 milyar doları özel sektör finans dışı kuruluşlara, 31,2 milyar doları özel sektör finans kuruluşlarına, 22,6 milyar doları kamu bankalarına, 27,2 milyar doları TCMB’ye aittir. Ocak ayı itibariyle gelecek 12 ayda vadesi dolacak toplam dış borç stoku ise aylık 2,1 milyar dolar artışla 173,7 milyar dolara yükselmişti.  

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Bütçe, cari açık, inşaat, işsizlik, perakende satışlar, sanayi üretimi

7 – 11 Mart haftasında Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa Merkez Bankası beklentilerine nasıl yansıyacağına odaklanacağız. Ocak ayına ilişkin olarak sanayi üretimi ve perakende satışlarda düşüş, cari açık ve inşaat maliyetlerinde artış göreceğiz.

7 MART 2022, PAZARTESİ

ŞUBAT AYI HAZİNE NAKİT BAZLI BÜTÇE DENGESİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Hazine nakit bütçe gelirleri Ocak ayında 148,2 milyar TL, giderleri 186 milyar TL kaydetmesiyle nakit bütçe 37,8 milyar TL açık vermişti. Bütçe açığının finansmanında Hazine 14,8 milyar TL net borçlanma gerçekleştirirken, banka hesabından 22,7 milyar TL kullanılmışı. Aşağıdaki grafik son 12-aylık toplamlar olarak nakit bütçe dengesini ve finansmanını gösteriyor. 2017’de KGF, 2018-2019’de ABD’nin ticaret savaşı, yurt içinde kur krizi, 2020-2021’de Covid-19 ve kur krizleri, Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali derken yüksek enflasyon sarmalında Hazine’nin borçlanma gerekliliği, bütçede faiz yükünü artıracak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

10 MART 2022, PERŞEMBE

AVRUPA MERKEZ BANKASI (AMB) PARA POLİTİKASI KARARI – ECB

Toplantıdan faiz değişikliği gelmeyecek. Rusya-Ukrayna savaşının AMB’nin beklentilerine nasıl yansıyacağına odaklanacağız.

OCAK AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – TÜİK

Arındırılmamış verilere göre işsizlik oranı Aralık 2021’de aylık 1,4 puan artışla %11,3, mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı aylık 0,1 puan düşüşle %11,2 değerini almıştı. Arındırılmamış verilere göre sanayi ve hizmet sektörlerinde istihdam önceki aya göre artarken tarım istihdamı son 4 aydır, inşaat istihdamı son 3 aydır aylık bazda düşüşünü sürdürmüştü. Toplam istihdam içinde hizmet sektörü istihdamının payı Aralık ayında %57,2’ye, sanayinin %22,4’e yükselirken, tarımda %14,6’ya ve inşaatta %5,9’a gerilemişti. Ocak ve Şubat ayı imalat sektörü PMI verileri imalat sektöründe istihdam artışının yavaşlayarak da olsa sürdüğüne işaret etti. SAMEKS Hizmet Endeksi ise Ocak ayında istihdamda azalışa, Şubat ayında ise artışa dikkat çekti.

Kaynak: TÜİK

OCAK AYI İNŞAAT MALİYET ENDEKSİ– TÜİK

Aralık ayında döviz kurundaki sert yükseliş inşaat malzeme fiyatlarını sert yukarı çekmişti. İnşaat maliyet endeksi Aralık 2021’de aylık %15,70, yıllık %67,74 artış kaydetmişti. Alt endeksler olarak malzeme endeksi aylık %20,35, yıllık %85,77; işçilik endeksi ise aylık %1,44, yıllık %24,01 artmıştı. Ocak ve Şubat aylarında enflasyondaki yükseliş eğilimi özellikle malzeme maliyetlerini sert yukarı çekecek.

Kaynak: Turkey Data Monitor

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (4 MART) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği 25 Şubat ile biten haftada döviz kurundaki artışın etkisiyle piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergelerin (M1, M2, M3) önceki haftaya göre artışı hızlandı. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %15-18 aralığına geriledi, TL cinsi kredi faizleri %20-29 aralığına geriledi. TL mevduat hacmi önceki haftaya göre %2,7 ile yükselişini sürdürdü, TL kredileri haftalık %2 artış kaydetti. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 111,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi, tüzel kişilerin 1,4 milyar dolar düşüşle 71,8 milyar dolara geriledi, yurt dışı döviz mevduatları 0,3 milyar dolar düşüşle 24,5 milyar dolar oldu; böylece toplam DTH büyüklüğü haftalık 1,4 milyar dolar düşüşle 210,5 milyar dolara geriledi. Tüzel kişilerin DTH’si Kur Korumalı Mevduatın devreye alındığı 24 Aralık haftasından bu yana 18,8 milyar dolar, gerçek kişilerin 6,0 milyar dolar azaldı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar düşüşle 4,8 milyar dolara geriledi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 113,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar azaldı; altın rezervleri 42,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,7 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 70,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre 2,6 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 5,1 milyar dolar düşüşle 23,9 milyar dolara geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 20,9 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 2,4 milyar dolar geriledi. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 87 milyon dolar ve DİBS’te 387 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

11 MART 2022, CUMA

MART AYI PİYASA KATILIMCILARI BEKLENTİ ANKETİ – TCMB

TCMB Şubat ayı Piyasa Katılımcıları Beklenti Anketinde yıl sonu TÜFE beklentisi %34,06’ya yükselmişti. Yıl sonu Dolar/TL kuru beklentisi 16,04’e hafif gerilemiş, 2022 yılı cari işlemler açığı beklentisi 9,5 milyar dolara yükselmiş, 2022 ve 2023 GSYH büyüme tahminleri %3,7 ve %4,2 olmuştu.

OCAK AYI ÖDEMELER DENGESİ – TCMB

Kasım 2021’de 2,8 milyar dolar açık veren cari işlemler dengesi Aralık 2021’de artan dış ticaret açığı ve azalan turizm gelirlerinin etkisiyle 3,8 milyar dolar açık vermişti. Böylece 2021 yılı genelinde toplam cari işlemler açığı 14,9 milyar dolar olmuştu. Aralık ayına göre dış ticaret açığının Ocak ayında 3,5 milyar dolar artması cari işlemler açığını yukarı çekerek 7 milyar dolar civarına yükselmesine sebep olacak. Şubat ayında ise dış ticaret açığının önceki aya göre 2,2 milyar dolar azalması cari işlemler açığının Şubat ayında 5 milyar dolar civarına gerilemesine sebep olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

OCAK AYI SANAYİ ÜRETİMİ ENDEKSİ – TÜİK

Sanayi üretimi Aralık 2021’de aylık %1,6, yıllık %14,4 artış kaydetmişti. Sermaye malı imalatı aylık %7,6’lık sert artarken; dayanıklı tüketim malı imalatı %1,5, enerji imalatı %0,7, ara malı imalatı %0,2 artış sergilemiş, dayanıksız tüketim malı imalatı aylık %0,2 gerilemişti. Küresel ihracat siparişlerinin Ocak ayında gerilemesine bağlı olarak Türkiye’nin ihracatının aylık %21 düşmesi, otomotiv sektörü üretimi ve ihracatı ile ithalat ve kapasite kullanım oranlarının önceki aya göre düşüş kaydetmesi sanayi üretiminin de Aralık ayına göre düşmesine sebep olabilir. Ayrıca, elektrik ve doğalgaz kesintilerinin sektör üzerinde olumsuz etkilerini de unutmayalım.

Kaynak: TÜİK

OCAK AYI PERAKENDE SATIŞ ENDEKSİ – TÜİK

Perakende satış hacmi Aralık 2021’de aylık %2,7 düşmüş, yıllık %15,5 artmıştı. Aylık olarak talepteki düşüşte artan kredi faiz oranlarının ve hızlı fiyat artışları ile zamların etkisi olmuştu. Ocak ve Şubat aylarında da devam eden yüksek faiz, yükselen enflasyon, yapılan zamlar, stoklardaki hareketliliğin azalması ile yavaşlayan ihtiyaç kredileri perakende satışlarda güç kaybının sürmesinde önemli rol oynayacaklar.

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Üretim, tüketim, satış, işsizlik, bütçe, cari açık, inşaat maliyeti

7 – 11 Şubat haftasında Aralık ayına ilişkin olarak sanayi üretiminde zayıflama, perakende satışlarda ve ciroda iyileşme, inşaat maliyetlerinde sert yükseliş, cari açıkta artış göreceğiz. Şubat ayı TCMB Piyasa Katılımcıları Beklenti Anketinde enflasyon beklentilerine odaklanacağız.

7 ŞUBAT 2022, PAZARTESİ

OCAK AYI HAZİNE NAKİT BÜTÇE DENGESİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

2021 yılı Aralık ayında nakit bütçe 92,1 milyar TL ile rekor açık vermiş, 2021 yılı toplamında nakit bütçe açığı 142,1 milyar TL olmuştu. (2020 yılı nakit açığı 181,9 milyar TL)

Kaynak: Turkey Data Monitor

10 ŞUBAT 2022, PERŞEMBE

2021 YILI ARALIK AYI DIŞ TİCARET ENDEKSLERİ – TÜİK

Kasım 2021’de dış ticaret hacmi artsa da pahalıya alıp ucuza satmaya devam etmiştik. Kasım ayında ihracat ve ithalat miktar endeksleri bir önceki aya göre sırasıyla %0,5 ve %11,0 artış kaydetmiş; ihracat ve ithalat birim değer artışları önceki aya göre sırasıyla %1,42 ve %4,38 yavaşlamıştı. Aralık ayında ihracat ve ithalatın artmasına bağlı olarak dış ticaret miktar endeksleri yükselmeye devam edecek. Aralık ayı verilerinde dış ticaret birim endekslerine odaklanacağız.

Kaynak: TÜİK

2021 YILI ARALIK AYI İŞGÜCÜ VERİLERİ – TÜİK

Arındırılmamış verilere göre işsizlik oranı 2021 yılı Kasım ayında aylık 0,2 puanlık artışla %10,9 seviyesine yükselmiş, mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı %11,2 ile önceki aya göre değişiklik göstermemişti.

Kaynak: TÜİK

2021 YILI ARALIK AYI İNŞAAT MALİYET ENDEKSLERİ – TÜİK

2021 yılı Kasım ayında döviz kurundaki sert artış inşaat maliyetlerini zirveye taşımıştı. Döviz kurunun aylık %17 (yıllık %33,9) artış kaydettiği Kasım 2021’de inşaat maliyet endeksi aylık %7,94, yıllık %48,87 artış kaydetmişti. Bir önceki aya göre malzeme endeksi %10,71, işçilik endeksi %0,25 artmıştı. Bir önceki yılın aynı ayına göre ise malzeme endeksi %60,13, işçilik endeksi %22,50 artmıştı. Aralık ayında döviz kurunda aylık %26,8’lik (yıllık %75,8) artış inşaat maliyetlerinin çok daha sert yükselmesine sebep olacak. Ocak ayında ise döviz kurundaki yatay harekete rağmen enflasyon beklentilerindeki yükselişe bağlı olarak inşaat maliyetlerinde de artış göreceğiz.

Kaynak: Turkey Data Monitor

4 ŞUBAT TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB 28 Ocak ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre değişmedi. TL cinsi mevduatlar önceki haftaya göre %1,4 artarken, TL cinsi krediler hafif yükseldi. TL cinsi mevduat faizleri %16-21 aralığına yukarı genişledi. TL cinsi kredi faizleri %17-32 aralığına yukarı daraldı. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) önceki haftaya göre 2,0 milyar dolar düşüşle 113,3 milyar dolara, tüzel kişilerin 1,3 milyar dolar düşüşle 84,8 milyar dolara geriledi, yurt dışı mevduatlar 0,2 milyar dolar düşüşle 24,6 milyar dolara geriledi; böylece toplam DTH büyüklüğü 28 Ocak haftasında 3,3 milyar dolar düşüşle 222,8 milyar dolara geriledi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar düşüşle 4,7 milyar dolara geriledi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 110,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar arttı. Altın rezervleri 28 Ocak’ta 38,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar düştü, brüt döviz rezervleri 71,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,8 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,6 milyar dolar düşüşle 36,4 milyar dolar seviyesine geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,1 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar geriledi. Yurt dışı yerleşikler 28 Ocak ile biten haftada hisse senetlerinde 139 milyon dolarlık, DİBS’te 41 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

11 ŞUBAT 2022, CUMA

TCMB ŞUBAT AYI PİYASA KATILIMCILARI BEKLENTİ ANKETİ– TCMB

TCMB Ocak ayı Piyasa Katılımcıları Beklenti Anketinde yılsonu TÜFE artışı %29,75’e yükselmişti. 2022’de politika faizi beklentisi %14 iken Ocak 2023’te %16’nın üzerine çıkacağı bekleniyor. Yılsonu Dolar/TL kuru beklentisi 16,135’e yükselmiş, 2022 yılında toplam cari açık beklentisi 7,9 milyar dolara gerilemişti. 2022 yılı GSYH büyüme beklentisi %3,69 iken, 2023 yılında %4,23’e yükselmesi bekleniyor.

2021 YILI ARALIK AYI CARİ İŞLEMLER DENGESİ – TCMB

2021 yılı Ağustos-Ekim döneminde arka arkaya cari fazla verilmesinin ardından Kasım ayında cari işlemler dengesi artan dış ticaret açığı ve yarıya düşen net turizm gelirlerine istinaden 2,7 milyar dolar açık vermişti. Kasım ayında 1,8 milyar dolar finansman sağlanmış, 4,5 milyar dolarlık kaynağı belli olmayan (Net Hata Noksan kalemi) döviz girişi olmuştu. Aralık ve Ocak aylarında artan dış ticaret açığına bağlı olarak cari işlemler açığı da artacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YILI ARALIK AYI SANAYİ ÜRETİM ENDEKSLERİ – TÜİK

Sanayi üretim endeksi 2021 yılı Kasım ayında aylık %3,3, yıllık %11,4 artış kaydetmişti. Sanayi üretimi ihracatı ve ithalatının arttığı Aralık ayında sanayi üretimini; yatırım malı, ara malı, otomotiv ve gıda imalatı desteklemeye devam edecek. Ocak ayında ise ihracat, ithalat ve kapasite kullanım oranlarında gerileme sanayi üretiminin bir önceki aya göre zayıflamasına sebep olacak ancak elektrik ve doğalgaz kesintilerinden dolayı sanayi üretiminde düşüş görme ihtimalini de göz ardı etmeyelim.

Kaynak: TÜİK

2021 YILI ARALIK AYI PERAKENDE SATIŞ ENDEKSLERİ – TÜİK

Perakende satış hacmi Kasım 2021’de aylık %1,3, yıllık %16,3 artış kaydetmişti. Perakende satışlardaki artışta özellikle kurdaki yükselişin ve enflasyon baskısının dayanıklı tüketim malı talebini öne çektiğini söyleyebiliriz. Söz konusu eğilimin, ihtiyaç kredilerinin arttığı ve sert kur artışı yaşanan Aralık ayında da sürmesi beklenebilir.

2021 YILI ARALIK AYI CİRO ENDEKSLERİ – TÜİK

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi, 2021 yılı Kasım ayında aylık %11,8 yıllık %60,4 artış kaydetmişti. Kurda sert artış yaşanan Aralık ayında enflasyonist baskının artacağı beklentisiyle satın alımların öne çekildiğini ve ciroların arttığını görebiliriz.

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

Grafik: Cari denge-Enflasyon ilişkisi net değil

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Sayın Kavcıoğlu son Enflasyon Raporu tanıtımında cari denge üzerinden fiyat istikrarını sağlamayı tartışmaya açmıştı.

Aşağıdaki grafikte sarı bölgeler; cari açık arttığında enflasyonun düştüğünü, cari açık azaldığında enflasyonun arttığını gösteriyor.

Grafikte sarı dışında kalan bölgeler ise; cari açık arttığında enflasyonun arttığını, cari açık azaldığında enflasyonun düştüğünü gösteriyor.

Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Üretim, tüketim, bütçe, dış borç, konut, beklenti anketi

13 – 17 Eylül haftasında üretim, tüketim, bütçe, dış borç, cari açık, konut ve beklenti anketi sonuçları açıklanacak. Temmuz ayında büyük olasılıkla önceki aya göre sanayi üretiminde düşüş, perakende satışlarda artış görülecek. Temmuz ayı cari işlemler açığının seyri turizm gelirlerinde önceki aya göre değişime bağlı olacak.

13 EYLÜL 2021, PAZARTESİ

TEMMUZ AYI SANAYİ ÜRETİMİ ENDEKSLERİ – TÜİK

Sanayi üretimi Haziran ayında otomotiv üretimi, iç talep ve yatırım harcamalarının desteğiyle bir önceki aya göre %2,3 artış kaydederken, yıllık artış %23,9 olmuştu. Temmuz ayı öncü göstergeleri ise sanayi üretiminde önceki aya göre düşüşe işaret ediyor. Temmuz ayında; otomotiv sektörü üretimi önceki aya göre %39, toplam ihracat hacmi %17, en büyük ihracat kalemi olan otomotiv ihracatı %28 daraldı. Öte yandan, imalat sektörü kapasite kullanım oranı (KKO) Temmuz ayında önceki aya göre %0,1’lik hafif yükselişle yatay kaldı: KKO, aramalı imalatında önceki aya göre hafif arttı, dayanıklı tüketim malı imalatında %1,3 düştü, sermaye malı imalatında %2,0 geriledi. Temmuz ayında mamul mal stokunun önceki aya göre düşmesi yatırım harcamalarındaki aylık artışı destekledi. Dolayısıyla ağırlıklı olarak Temmuz ayında otomotiv üretimindeki düşüşe bağlı olarak sanayi üretimi endeksinde de büyük olasılıkla düşüş göreceğiz.

Kaynak: TÜİK

TEMMUZ AYI PERAKENDE SATIŞ ENDEKSLERİ – TÜİK

Covid-19 kaynaklı aşılamaların hızlanmasına bağlı olarak hizmet sektöründeki kısıtlamaların gevşetildiği Haziran ayında takvim ve mevsimsellikten arındırılmış perakende satış endeksi bir önceki aya göre aylık %14,4, bir önceki yılın aynı ayına göre %17,4 artış kaydetmişti. Perakende ciro ise Haziran ayında aylık %18,6, yıllık %40,9 artış kaydetmişti. Temmuz ayı Perakende Ticaret Güven Endeksi verilerinde “mevcut mal stok seviyesi” alt endeksinin önceki aya göre gerilemesi perakende satışlarda önceki aya göre artışa işaret ediyor. Öte yandan Temmuz ayında konut ve taşıt hariç bireysel kredilerdeki artış hızının hafif yavaşlaması perakende satışlarda da aylık bazda yavaşlatıcı bir etkiye sebep olabilir.

Kaynak: TÜİK

TEMMUZ AYI CİRO ENDEKSLERİ – TÜİK

Ciro endekslerindeki aylık artış Haziran ayında hızlanmıştı. Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2015=100), Haziran ayında aylık %9,5, yıllık %63,1 artış kaydetmişti. Sanayi sektörü ciro endeksi yıllık %78,2, inşaat ciro endeksi %29,7, ticaret ciro endeksi %55,5, hizmet ciro endeksi %74,8 arttı. Aylık bazda sanayi sektörü ciro endeksi %6,2, inşaat ciro endeksi %1,9, ticaret ciro endeksi %12,2, hizmet ciro endeksi %11,9 arttı. Alt sektör bazında aylık olarak en yüksek ciro artışını %57,8’lik artış ile Haziran ayında Covid-19 kaynaklı kısıtlamaların gevşetildiği hizmet sektörü altında yer alan “konaklama ve yiyecek” sektörü elde etmişti.

Kaynak: TÜİK

TEMMUZ AYI ÖDEMELER DENGESİ – TCMB

Haziran ayında dış ticaret açığındaki düşüşün desteğiyle cari işlemler açığı 1,1 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Temmuz ayında ise dış ticaret açığının Haziran ayına göre 1,5 milyar dolar artması cari açığın eş değer miktarda artmasına sebep olacak ancak Temmuz ayındaki turizm gelirleri söz konusu etkiyi azaltacak. Dolayısıyla Temmuz ayında turizm gelirlerinin ne kadar artacağı, cari işlemler açığı üzerinde önemli rol oynayacak. Haziran ayında geriye dönük 12-aylık cari işlemler açığı toplamı ise Mayıs ayına göre gerileyerek 29,7 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. 2022-2024 Orta Vadeli Program’da Hükümet 2021 yılında 21 milyar dolar cari işlemler açığı kaydedeceğini tahmin ediyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

14 EYLÜL 2021, SALI

AĞUSTOS AYI TARIM ÜRÜNLERİ ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TARIM-ÜFE) – TÜİK

Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) Temmuz ayında yıllık %22,80, aylık %1,34 artış kaydetmişti.

Kaynak: TÜİK

AĞUSTOS AYI KONUT SATIŞLARI – TÜİK

Türkiye genelinde konut satışları Temmuz ayında bir önceki aya göre %20 azalarak 107 bin 785 olmuştu. Ocak-Temmuz döneminde konut satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre %22,7 azalışla 660 bin 595 seviyesine gerilemişti. Ağustos ayında döviz kurundaki gerileme konut satışlar

Kaynak: TÜİK

15 EYLÜL 2021, ÇARŞAMBA

AĞUSTOS AYI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE VERİLERİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Merkezi yönetim Temmuz ayında 95,3 milyar TL gelir elde etmiş, 141,1 milyar TL harcama gerçekleştirmiş, bütçe açığı da giderlerin gelirlerden daha hızlı artmasına bağlı olarak bütçe açığı önceki aya göre yaklaşık 2 kat artışla 45,8 milyar TL seviyesine yükselmişti. 2021 yılı ilk 7 ayında bütçe açığı toplamı 78,3 milyar TL oldu. Bütçe açığı, 2020 yılının ilk 7 ayında 139,1 milyar TL, 2020 yılının genelinde 172,7 milyar TL olarak kaydedilmişti. Türk lirasındaki değer kaybının özellikle faiz harcamaları olmak üzere merkezi yönetim bütçe giderlerinde de hızlanmayı beraberinde getirmesinin iki sonucuna dikkat çekelim: Vergi gelirleri bütçe giderlerini karşılamakta zorlanırken, borçlanma ihtiyacı artmaya devam etmektedir. 2022-2024 Orta Vadeli Program’da 2021 yılında toplam bütçe açığının bir önceki yıla göre %31’lik artışla 230,0 milyar TL seviyesine yükselmesi bekleniyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

16 EYLÜL 2021, PERŞEMBE

TEMMUZ AYI MERKEZ BANKASI KONUT FİYAT ENDEKSİ – TCMB

Merkez Bankası konut fiyat endeksi (KFE), Haziran ayında bir önceki aya göre %2,7 oranında artış kaydederken; bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak %29,2, reel olarak %9,9 oranında artış kaydetmişti.

Kaynak: TCMB

TEMMUZ AYI ÖZEL SEKTÖR UZUN VADELİ YURT DIŞI KREDİ BORCU – TCMB

Özel sektör Haziran ayında yurtdışı kredi borcunu önceki aya göre azaltmıştı. TCMB verilerine göre, Haziran sonu itibarıyla, özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcu, 2020 yılı sonuna göre 0,5 milyar dolar artarak 174,0 milyar dolar olurken Mayıs ayına göre 1,5 milyar dolar gerileme kaydetmişti. Vade bazında bakıldığında, özel sektörün uzun vadeli kredi borcu Mayıs ayına göre 1,5 milyar dolar azalarak 164,5 milyar dolar olurken, kısa vadeli borcu 9,5 milyar dolar ile önceki aya göre yatay kalmıştı. Haziran sonu itibarıyla, uzun vadeli yurt dışı kredi borcunun %40,8’ini finansal kuruluşlar, %59,2’sini finansal olmayan kuruluşlar; kısa vadeli kredi borcunun ise %83,8’ini finansal kuruluşlar, %16,2’sini finansal olmayan kuruluşlar oluşturmuştu. Özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcu, Haziran sonu itibarıyla kalan vadeye göre gelecek 1 yıl içinde gerçekleştirilecek anapara geri ödemelerinin toplamı 41,6 milyar dolardır.

Kaynak: Turkey Data Monitor

TCMB VE BDDK, 10 EYLÜL 2021 TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

3 Eylül ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya yatay kalırken dolaşıma çıkan banknot ve madeni para büyüklüğü önceki haftaya göre geriledi. TL cinsi mevduatlar ve krediler önceki haftaya göre değişiklik göstermedi. TL cinsi mevduat faiz oranları %15-20 aralığına hafif yükseldi, TL cinsi kredi faiz oranları %17-25 aralığında kalarak önceki haftaya göre değişmedi. Gerçek kişilerin döviz mevduatlarının (DTH) önceki haftaya göre 1,2 milyar dolar artışla 115,0 milyar dolara, tüzel kişilerin 0,4 milyar dolar artışla 87,9 milyar dolara yükselmesine bağlı olarak DTH hacmi 3 Eylül haftasında 1,2 milyar dolar artışla 230,6 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre hafif gerileyerek 6,6 milyar dolar oldu. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 119,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı; altın rezervleri 40,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,8 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 78,0 milyar dolar ile değişiklik göstermedi. Merkez Bankasının net rezerv açığı da önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar artarak 21,1 milyar dolar seviyesine yükseldi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi stoku ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stoku toplamı 33,3 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler 3 Eylül ile biten haftada hisse senetlerinde 99 milyon dolarlık net alış, DİBS’te 2 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdiler.

Kaynak: Turkey Data Monitor

17 EYLÜL 2021, CUMA

MERKEZ BANKASI EYLÜL AYI BEKLENTİ ANKETİ SONUÇLARI – TCMB

TCMB’nin piyasa katılımcıları ile yaptığı Ağustos ayı Beklenti Anketi sonuçlarına göre yıl sonu TÜFE beklentisi %16,30’a, yıl sonu GSYH büyüme beklentisi %5,96’ya, 2021 yıl sonu GSYH büyümesi %4,01 seviyelerine yükselmişti. Öte yandan yıl sonu Dolar/TL kuru beklentisi 8,943’e, yıl sonu cari işlemler açığı beklentisi 23,5 milyar dolar seviyesine gerilemişti. 2022-2024 Orta Vadeli Program’da Hükümet 2021 yılı sonunda TÜFE’de %16,2’lik artış; 2021 yılı genelinde GSYH’de %9,0 oranında büyüme ve 21 milyar dolar cari işlemler açığı öngörülüyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

TEMMUZ AYI TÜRKİYE KISA VADELİ DIŞ BORÇ STOKU – TCMB

Türkiye’nin toplam kısa vadeli dış borç stoku Haziran ayında önceki aya göre 2,5 milyar dolar artışla 121,7 milyar dolar seviyesine yükselmişti. TCMB, kısa vadeli dış borcunu önceki aya göre 3,5 milyar dolar artırarak 27,1 milyar dolara yükseltirken, bankaların kısa vadeli dış borcu aylık 0,5 milyar dolar azalarak 58,1 milyar dolar seviyesine gerilemişti. Diğer sektörlerin kısa vadeli dış borcu ise aylık 0,4 milyar dolar azalışla 36,5 milyar dolar olmuştu. 2021 yılı Haziran sonu itibarıyla, orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış dış borç stoku önceki aya göre 24,4 milyar dolar azalışla 165,0 milyar dolar seviyesine gerilemişti; toplam stok içinde kamu sektörü %23,0, Merkez Bankası %16,4, özel sektör ise %60,6’lık paya sahiptir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Enflasyon, mal ve hizmet üretimi, dış ticaret, GSYH

30 Ağustos – 3 Eylül haftasında Ağustos ayı enflasyon, dış ticaret, sanayi ve hizmet sektörleri PMI endeksleri ile 2. çeyrek GSYH büyümesi verilerine ve Merkez Bankası Yatırımcı Toplantısı detaylarına odaklanacağız. Öncü veriler Ağustos ayında önemli bir bozulmaya işaret etmiyor. Ağustos ayı ABD işgücü verileri ise Fed’in varlık alımlarını azaltma beklentilerine ne kadar yakın/uzak olduğunu gösterecek.

31 AĞUSTOS 2021, SALI

AĞUSTOS AYI SAMEKS HİZMET VE SANAYİ SEKTÖRLERİ PMI ENDEKSLERİ – http://www.musiad.org.tr

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, Temmuz ayında bir önceki aya göre 2,3 puan artarak 53,1 değerine yükselmişti. Söz konusu hızlanmada Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksinin önceki aya göre 6,1 puan birden artış kaydederek 56,1 seviyesine yükselmesi etkili oldu. Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi ise Temmuz ayında bir önceki aya göre 3,3 puan azalışla 46,7 seviyesine geriledi. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü, altındaki değerler ise daraldığına işaret etmektedir. Ağustos ayına ilişkin TCMB’nin yayınladığı Reel Kesim Güven Endeksi verileri imalat sektöründe mevcut yurt içi ve ihracat siparişlerinin önceki aya göre arttığını, geleceğe yönelik üretim, iş hacmi, satış ve istihdam beklentilerinin ise bozulduğunu gösterdi. TÜİK’in yayınladığı Ağustos ayı sektörel güven endeksleri de hem hizmet hem de perakende ticaret sektörlerinde talep ve istihdam beklentilerinde bozulma ortaya koydu.

Kaynak: MÜSİAD

31 AĞUSTOS 2021, SALI

TEMMUZ AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TÜİK

Ticaret Bakanlığı Ağustos ayı başında 2021 yılı Temmuz ayı dış ticaret verilerini açıklamıştı. Buna göre; ihracat Temmuz ayında önceki aya göre %17 düşüşle 16,4 milyar dolar, ithalat ise aylık %8 düşüşle 20,7 milyar dolar seviyelerine geriledi. Böylece dış ticaret açığı önceki ay 2,9 milyar dolar iken Temmuz ayında 4,3 milyar seviyesine yükseldi. Söz konusu artış Temmuz ayında cari açığın benzer oranda artmasına sebep olacak.  Rahatlatacak gelişme ise Temmuz ayı turizm verileriyle geldi. Temmuz ayında turist sayısının bir önceki aya göre iki katından fazla artmasına bağlı olarak turizm gelirlerindeki artış Temmuz ayında cari açığı azaltıcı yönde etki yapacak. Ağustos ayına ilişkin dış ticaret verileri ise Eylül ayı başında Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

1 EYLÜL 2021, ÇARŞAMBA

2021 YILI İKİNCİ ÇEYREK GSYH VERİLERİ – TÜİK

2021 yılı birinci çeyreğinde Türkiye’nin gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %7,0 artış kaydetmişti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH ise 2021 yılı ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre %1,7 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH de 2021 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %7,3 arttı. İlk çeyrekte GSYH’yi üretim tarafında sanayi sektörü desteklerken, GSYH’yi harcama tarafında özel sektörün yatırım harcamaları desteklemişti. İkinci çeyrekte imalat sektöründe kapasite kullanımının, sanayi üretiminin, otomotiv sektörü üretimindeki ilk çeyrekteki düşüş hızının ikinci çeyrekte yavaşlamasının, ihracatın, kredi hacminin GSYH’yi desteklediğini göreceğiz. Nitekim anketler de bu gelişmeyi doğruluyor.  Betam (Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi) GSYH’nin bir önceki çeyreğe göre %0,6 daralmasını, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %18,8 büyümesini tahmin ediyor. Kovid-19 belirsizliği, tedarik zincirindeki sorunlar ve yüksek maliyetlerden ötürü Türkiye ekonomisinin ikinci çeyrekte yavaş tempoyla ayakta kalmaya çalıştığını dikkate aldığımızda GSYH’deki yıllık %18,8’lik büyüme çok da sevindirici bir gelişme değil. Bilgi Üniversitesi Finansal Uygulama ve Araştırma Merkezi ise çeyrek bazda %3,52, yıldan yıla %24,2 büyüme öngörüyor. AA Finans anketine göre 2021 yılı 2. çeyreğinde ortalama olarak yıllık % 21,8 büyüme, 2021 yılı geneli için ortalama %8,1 büyüme öngörülüyor.  

Kaynak: TÜİK

IHS MARKIT KÜRESEL İMALAT SEKTÖRÜ PMI ENDEKSLERİ –www.markiteconomics.com

IHS Markit verilerine göre küresel bazda hizmet ve imalat sektörlerinde yeni siparişler, yeni ihracat siparişleri ve istihdam Temmuz ayında yavaşlayan hızda büyümeye devam etti. Fiyatlar tarafında, girdi fiyatları enflasyonu hızlanan, çıktı fiyat enflasyonu ise yavaşlayan hızda artışlarını sürdürdü. Aşılamanın desteğiyle hizmet sektöründeki açılmaların etkisiyle küresel bazda hizmet sektörü imalat sektöründen daha hızlı büyüme kaydetti. Tedarik zincirindeki sıkıntılar sebebiyle küresel imalat tarafında hammadde imalatı tüketim ve yatırım malları imalatının önüne geçti. Ağustos ayı öncü PMI verileri ise Delta varyantına yönelik endişelerin hizmet sektörü üzerindeki baskısını sürdürdüğünü, tedarik süreleri, girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarında artışı, tedarik zincirindeki sorunların imalat sektöründe üretimi aşağı yönlü baskıladığını, buna rağmen geleceğe yönelik iyimserliğin imalat sektörü istihdamında kısıtlı da olsa artış getirdiğini gösterdi. Özellikle en büyük ticaret ortağımız olan Euro Bölgesi imalat sektöründe olumlu görünümün Ağustos ayında sürmesi Türkiye’nin imalat sektörünü de olumlu etkileyeceği beklentisini ortaya koymuştu. Nitekim geçen hafta açıklanan Ağustos ayı imalat sektörü kapasite kullanım oranları ve Reel Kesim Güven Endeksi verileri yatırım malları üretiminde ve mevcut yurt içi ve ihracat siparişlerinde önceki aya göre artışa işaret etmişti. Öte yandan Türkiye’de geleceğe yönelik belirsizliklerin beklentilerde ve talepte bozulma sinyalleri verdiğini de ekleyelim.

2 EYLÜL 2021, PERŞEMBE

TCMB VE BDDK, 27 AĞUSTOS 2021 TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

20 Ağustos ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre yatay kaldı. TL cinsi mevduatlar önceki haftaya göre hafif gerilerken, krediler hafif artış gösterdi. TL cinsi mevduat faiz oranları %16-19 aralığında, TL cinsi kredi faiz oranları %17-25 aralığında kalarak önceki haftaya göre değişmedi. Tüzel kişilerin döviz mevduatlarının (DTH) önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar azalması, gerçek kişilerin 0,4 milyar dolar artması, yurt dışı mevduatların 1,5 milyar dolar azalmasına bağlı olarak DTH, 20 Ağustos haftasında 224,7 milyar dolar seviyesine geriledi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre hafif artışla 6,4 milyar dolar oldu. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 108,6 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar arttı; altın rezervleri 0,6 milyar dolar, brüt döviz rezervleri 0,8 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı da önceki haftaya göre yatay kalarak 30,3 milyar dolar oldu. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi stoku ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stoku toplamı 31,6 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,6 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler 20 Ağustos ile biten haftada hisse senetlerinde 207 milyon dolarlık, DİBS’te 211 milyon dolarlık net alış gerçekleştirdiler.

3 EYLÜL 2021, CUMA

AĞUSTOS AYI ENFLASYON VERİLERİ – TÜİK

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Temmuz ayında yıllık %18,95, aylık %1,80 artış kaydetti. Yurt içi üretici fiyat endeksi ise (Yİ-ÜFE) yıllık %44,92, aylık %2,46 artış gösterdi. Üretim tarafında enerji, ara malı ve dayanıksız tüketim malı maliyetinde aylık bazdaki hızlı artışlara ek olarak hizmet sektöründeki canlanma tüketici fiyatlarını da (özellikle gıda, konutla ilgili harcamalar ile lokanta ve otel hizmet fiyatlarını) yukarı çekiyor. Aşağıdaki grafikte de göreceğiniz gibi Yİ-ÜFE (sağ eksen, mavi çizgi) ve TÜFE (sağ eksen, lacivert çizgi) arasındaki fark (sol eksen, sarı çubuklar) açılmaya devam ediyor. Tedarik zincirindeki sorunlar üretim maliyetleri üzerinde ağırlığını hissettirmeye devam ederken özelikle gıda ve barınma fiyatlarındaki artış düşük gelirli hane halkının bütçesi üzerindeki ağırlığını artırmaya devam ediyor. AA Finans anketine göre piyasanın Ağustos ayı TÜFE beklentisi aylık ortalama %0,72’lik artışa paralel olarak yıllık enflasyonun önceki ay kaydedilen %18,95’ten %18,78’e gerileyeceği yönünde.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz