Haftanın makro-ekonomi gündemi: Enflasyon, PMI, döviz pozisyonu, reel efektif döviz kuru, İngiltere Merkez Bankası faiz kararı ve ABD işgücü verileri

4 Ağustos 2020, Salı

Temmuz ayı enflasyon verileri açıklanacak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ve yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) Haziran ayında önceki aya göre sırasıyla %1,13 ve %0,69 artış kaydetmiş, yıllık artışlar sırasıyla %12,62 ve %6,17 olarak gerçekleşmişti. RKGE Temmuz ayı verileri üretim maliyetleri ve satış fiyatlarında yukarı seyrin sürdüğünü gösterdi.

Temmuz ayı IHS Markit satın alma müdürleri endeksleri (PMI) açıklanacak. Haziran ayında hizmet ve imalat sektörlerinden oluşan JP Morgan Küresel Bileşik Üretim Endeksi 11,4 puan artışla 47,7 seviyesine yükselmişti. Hizmetler İş Aktivitesi alt endeksi aylık 12,9 puanla 48,0 puan seviyesine yükseldi. Endeksin 50 seviyesi üzerindeki değerler sektörde önceki aya göre büyümeye işaret ediyor. Temmuz ayı ilk tahminlerine göre ABD, Euro Bölgesi ve İngiltere imalat sektörü PMI endeksleri 50 seviyelerinin üzerine çıkarak sırasıyla 51,3, 54,0 ve 53,6 değerlerini aldı. Özellikle Temmuz ayında Euro Bölgesi imalat sektöründeki büyümenin olumlu etkisini Türkiye Temmuz ayı SAMEKS Sanayi Sektörü Endeksi, Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ve Sektörel Güven Endekslerinde gördük. Dolayısıyla Haziran ayında 53,9 seviyesine yükselen İSO Türkiye İmalat PMI endeksindeki iyileşmenin Temmuz ayında da sürdüğünü göreceğiz.

5 Ağustos 2020, Çarşamba

Finans dışı firmaların Mayıs ayı döviz pozisyonu açıklanacak. Nisan ayında varlıklar aylık 4,2 milyar düşüşle 122,3 milyar dolara, yükümlülükler aylık 6,6 milyar dolar düşüşle 292,3 milyar dolara, net döviz pozisyon açığı da aylık 2,4 milyar dolar azalışla 170,0 milyar dolara gerilemişti.

Temmuz ayı Reel Efektif Döviz Kuru endeksi açıklanacak. Haziran ayında endeks önceki aya göre 0,67 puan artışla 69,32 seviyesine yükselmişti. Tarihsel olarak endeks 2007 yılı Aralık ayında 127,7 ile en yüksek, 2018 yılı Eylül ayında ise 62,5 ile en düşük seviyesini görmüştü. Türk lirası 2020 yılının ilk yarısında reel olarak %9 değer kaybetti.

IHS Markit hizmet sektörleri PMI endeksleri açıklanacak. Temmuz ayı ilk tahminlerine göre Euro Bölgesi ve İngiltere hizmet sektörü PMI endeksleri 50 seviyelerinin üzerine çıkarak sırasıyla 55,1 ve 56,6 değerlerini aldı. ABD hizmet sektörü PMI endeksi önceki aya göre iyileşme kaydederek 49,6 değerini aldı.

6 Ağustos 2020, Perşembe

İngiltere Merkez Bankası (BOE), para politikası toplantı kararını açıklayacak. BOE, 17 Haziran tarihli toplantısında %0,1 seviyesindeki politika faizini sabit bırakmıştı. Dünyanın altıncı büyük ekonomisi 2019 yılında %1,4 büyümüşken 2020 yılı ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,7, bir önceki çeyreğe göre ise %2,2 daraldı. 

7 Ağustos 2020, Cuma

ABD’de Temmuz ayı işgücü istatistikleri açıklanacak. Nisan ayında KOVİD-19 kaynaklı kapatmaların etkisiyle %14,7 seviyesine yükselen işsizlik oranı Haziran ayında %11,1 seviyesine gerilemişti. İşsizlik oranı 2010-2014 döneminde ortalama %8,0 iken 2015-2019 döneminde %4,4 seviyesine gerilemişti. Finansal krizin etkisini gösterdiği 2009 yılında ise işsizlik oranı maksimum %10,0 seviyesine ulaşmış yıllık ortalama işsizlik oranı ise %9,3 olmuştu. Ortalama saatlik kazançların yıllık artışı ise Nisan ayında yıllık %7,98 seviyesini gördükten sonra Haziran ayında %5,04 seviyesine geriledi. 24 Temmuz 2020 tarihli haftalık TCMB ve BDDK para ve banka verileri açıklanacak. 17 Temmuz verileri aşağıdaki gibidir:

Dr. Fulya Gürbüz

Haftanın makro-ekonomi veri gündemi: Reel efektif döviz kuru, nakit bütçe, işsizlik oranı, dış ticaret endeksleri ve inşaat maliyet endeksi

6 Temmuz 2020, Pazartesi

Haziran ayı reel efektif döviz kuru (REDK) açıklanacak. REDK, dış ticaret ortaklarımızın para birimlerine göre enflasyondan arındırılmış olarak Türk lirasının değerini ortaya koyan bir ölçüm metodudur. Aralık 2007’de 127,7 ile en yüksek değerine ulaşan TÜFE bazlı REDK, kur krizinin yaşandığı Eylül 2018’de 62,5 ile en düşük değerini almış, KOVİD-19 etkisi ile de Mayıs 2020’de 68,6 seviyesine gerilemişti. %50-50 ABD doları ve eurodan oluşan döviz sepetinin Haziran ayında kısmen yatay kalmasının etkisiyle REDK’de önemli bir değişiklik olmama ihtimali var.  

7 Temmuz 2020, Salı

Haziran ayı nakit bütçe verileri açıklanacak. Mayıs ayında 75 milyar 251 milyon TL gelir, 85 milyar 279 milyon TL gider kaydedilmiş, böylece Mart-Nisan döneminde toplam 86 milyar 693 milyon TL açık veren nakit bütçe Mayıs ayında 9 milyar 727 milyon TL açık vermiştir. Haziran ayında ihracat ve ithalatta önceki aya göre artış yaşanması ve kredi hacmindeki artışın devam etmesi dolaylı vergiler tarafında önceki aya göre artış ihtimalini ortaya koyuyor.

10 Temmuz 2020, Cuma

Mart-Nisan-Mayıs dönemini kapsayan Nisan dönemi işgücü verileri açıklanacak. İşsizlik oranı izolasyon ve kapatmalara rağmen Mart döneminde (Şubat-Mart-Nisan) %13,19 seviyesine gerilemişti. Kapatmaların ve önlemlerin gevşetildiği Mayıs ayını içine alan Nisan döneminde ise işsizlik oranında işten çıkarmaların yasak olması işsizlik oranının aşağıya gelmesini sınırlandırıcı bir etki yaratacak. Öte yandan Mayıs ayına ait arındırılmamış SAMEKS endeksi verilerini dikkate aldığımızda sanayi sektörü istihdamında iyileşme, hizmet sektörü istihdamında ise yatay bir görünüm var.

Mayıs ayı dış ticaret endeksleri açıklanacak. Dış ticaret endeksleri, dış ticaret verilerinden farklı olarak hizmet sektörü ihracat ve ithalatını dikkate almıyor. KOVİD-19 kaynaklı kapatmaların yaşandığı Nisan ayında dış ticaret endeksleri sert şekilde düşmüştü. Mayıs ayında kapatmaların gevşetilmesi ile sanayi sektöründe Nisan ayına göre iyileşmeler yaşandı. Bu ipuçlarını Mayıs ayı reel kesim güven endeksi, kapasite kullanımı, ISO PMI ve SAMEKS endekslerinden edinebilirsiniz. Özetle, Mayıs ayında ihracat ve ithalat hacimlerindeki toparlanmanın etkisiyle dış ticaret endekslerinde önceki aya göre iyileşme göreceğiz.

Mayıs ayı inşaat maliyet endeksi açıklanacak. Nisan ayında 204,1 değerine yükselen endeksin TL’deki değer kaybının etkisiyle Mayıs ayında da yükselişini sürdürmesi şaşırtıcı olmayacak.

Dr. Fulya Gürbüz