Ekonomi Gündemi: Enflasyon, hizmet, imalat, kapasite kullanımı, güven endeksleri, SAMEKS

25–29 Nisan haftasında Nisan ayına ilişkin olarak imalat ve imalat dışı sektöre ilişkin görünümü, TCMB’nin yayınlayacağı yılın 2nci Enflasyon Raporu’nu takip edeceğiz. Bu hafta toplanacak olan Japonya Merkez Bankası para politikasında değişiklik yapmayacak, risklere odaklanacağız.

25 NİSAN 2022, PAZARTESİ

NİSAN AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIM ORANLARI (KKO) – TCMB

İmalat sanayi genelinde KKO, Mart ayında aylık 0,7 puan artışla %77,3 seviyesine yükselmişti. KKO; dayanıklı tüketim malı üretiminde %75’e, yatırım mallarında %76’ya sert yükselmiş; ara malında %78,7 ile önceki aya göre değişmezken, dayanıksız tüketim malında %75,6’ya hafif gerilemişti. Dayanıklı tüketim malı ve yatırım malları KKO’daki yükselişler Mart ayında ihracattaki artışı desteklemişti. Öncü imalat sektörü PMI verileri Nisan ayında Euro Bölgesi’nde ihracat siparişlerinin azaldığına işaret etti, ABD’de ise ihracat siparişlerinde sıçrama var. Söz konusu etkilerin KKO verilerine nasıl yansıdığını takip edeceğiz

Kaynak: TCMB

NİSAN AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ (RKGE) – TCMB

Mart ayında RKGE, aylık 1,3 puan azalışla 108,5 olmuştu. Endeksin 100 üzerindeki değerler sektörde iyimser görünüme işaret ediyor.

Kaynak: TCMB

NİSAN AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ – TÜİK

Mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi Mart ayında bir önceki aya göre; hizmet sektöründe %6,2, perakende ticaret sektöründe %3,1 ve inşaat sektöründe %2,0 azaldı. Mart ayında hizmetlere olan talep zayıfladı; perakende ticarette satışlar yavaşlamaya devam etti, stoklardaki azalış zayıflayarak sürdü. İnşaat sektöründe kötümserlik devam etti, önümüzdeki döneme ilişkin fiyat beklentilerindeki artış sürdü. Nisan ayı gerçekleşmelerinde, iç talebe yönelik verilere odaklanacağız.

Kaynak: TÜİK

28 NİSAN 2022, PERŞEMBE

2022 YILI 2NCİ ENFLASYON RAPORU – TCMB

Raporda önceki rapora göre enflasyonist baskılarda artışa vurgu yapılarak Banka’nın yıl sonu enflasyon beklentisinin %23,2’den yukarıya revize edilmesi kaçınılmaz gözüküyor.  

Kaynak: TCMB, TÜİK

NİSAN AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Mart’ta ekonomik güven endeksi aylık 2,5 puan düşüşle 95,7 olmuştu. Endeksin 100’den küçük olması genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği gösteriyor. Endeksin alt endekslerinden olan tüketici güven endeksinin Nisan ayında bir önceki aya göre %7,3 oranında azalması ekonomik güven endeksini aşağı yönlü baskılayacak.

Kaynak: TÜİK

22 NİSAN TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 15 Nisan ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3), TL cinsi vadeli ve vadesiz mevduatlardaki artışa bağlı olarak önceki haftaya göre yükselişini sürdürdü. TL cinsi mevduat faiz oranları hafif artışla %15-18 aralığına yükseldi, TL cinsi kredi faiz oranları %18-28 aralığında değişmedi. TL cinsi mevduat ve kredi hacmi önceki haftaya göre yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 139,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar arttı, tüzel kişilerin 0,8 milyar dolar artışla 77,7 milyar dolara yükseldi. Böylece yurt içi döviz mevduatları haftalık 1,1 milyar dolar düşüşle 216,7 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 25,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar artışla 5,1 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 112,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 2,4 milyar dolar yükseldi; altın rezervleri 43,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,1 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 69,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,3 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar artışla 47,2 milyar dolara yükseldi (hesaplamaya SDR sepetinde olmayan paralar “açık” olarak dahil edildi). Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,9 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 1,2 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 27 milyon dolar, DİBS’te 25 milyon dolar net alış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

29 NİSAN 2022, CUMA

NİSAN AYI SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİ SAMEKS ENDEKSLERİ – MÜSİAD

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Sektörü SAMEKS (Satın Alma Müdürleri Endeksi) Endeksi, Mart ayında aylık 1,8 puan düşüşle 52,1 seviyesine gerilerken, Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi aylık 1,8 puan artışla 54,8’e yükseldi. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü, altındaki değerler küçüldüğünü gösteriyor.

Kaynak: MÜSİAD

MART AYI DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ – TÜİK

Ticaret Bakanlığı Nisan ayının başında Mart ayı dış ticaret verilerini açıklamıştı. Buna göre; Mart ayında ihracat aylık %13,5 artışla 22 milyar 708 milyon dolar, ithalat %11,0 artışla 30 milyar 948 milyon dolar, dış ticaret açığı aylık %4,6 artışla 8,2 milyar dolar olmuştu. Son 12-aylık ihracat toplamı 235,6 milyar dolar, ithalat toplamı ise 297,1 milyar dolar olarak gerçekleşmişti.

Kaynak: TÜİK, Ticaret Bakanlığı

MART AYI HİZMET ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (H-ÜFE) – TÜİK

Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) Şubat’ta yıllık %78,09, aylık %3,78 artmıştı. Maliyet artışları özellikle artan ulaştırma maliyetlerinin etkisiyle Mart ayında da sürecek.

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Dış borç, dış ticaret, enflasyon, güven, hizmet, imalat, PMI, SAMEKS, S&P değerlendirmesi

28 Mart – 1 Nisan haftasında Rusya-Ukrayna savaşı ile ilgili gelişmeler izlenecek. Mart ayı yurt içi ve küresel PMI endeksleri, imalat sektörü aktivitesindeki yavaşlama eğilimine ışık tutacak. Şubat ayında hizmet enflasyonunda artış devam edecek, ABD’de çekirdek enflasyondaki katılık Fed politikaları için ipucu verecek. Cuma günü S&P’nin yapacağı Türkiye değerlendirmesinde kredi not indirimi gelmeyecek, risklere odaklanacağız.

29 MART 2022, SALI

ŞUBAT AYI HİZMET ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (H-ÜFE) – TÜİK

Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) Ocak ayında aylık %13,09, yıllık %71,63 artış kaydetmişti. İnşaat maliyetlerindeki artışın satış ve kira fiyatlarını, petrol fiyatlarındaki artışın da ulaştırma fiyatlarını yukarı çekmesine bağlı olarak H-ÜFE yükselmeye devam edecek.

Kaynak: TÜİK

30 MART 2022, ÇARŞAMBA

MART AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Ekonomik güven endeksi Şubat ayında aylık 2,6 puan düşüşle 98,2 değerine gerileyerek kötümser bölgede yer almıştı. Ekonomik güven endeksindeki düşüş, tüketici, reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerindeki düşüşlerden kaynaklanmıştı. Mart ayında tüketici güvenindeki zayıflığın hafif azalmasına rağmen reel kesim güven endeksi ve sektörel güven endekslerindeki (hizmet, perakende ticaret ve inşaat) düşüş ekonomik güven endeksini aşağı yönlü baskılayacak.

Kaynak: TÜİK

31 MART 2022, PERŞEMBE

ABD ŞUBAT AYI KİŞİSEL TÜKETİM HARCAMALARI (PCE) FİYAT ENFLASYONU – U.S. BUREAU OF ECONOMİC ANALYSIS (BEA)

Fed’in para politikasında dikkate aldığı çekirdek PCE enflasyonu Ocak ayında aylık %0,5, yıllık %5,2 (grafikte mavi çizgi) artış kaydetmişti. Çekirdek PCE’nin Şubat ayında aylık %0,4, yıllık %5,5 artması bekleniyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MART AYI SAMEKS HİZMET VE SANAYİ ENDEKSLERİ – MÜSİAD

MÜSİAD Satın Alım Müdürleri Endeksi (SAMEKS) Şubat ayında sanayi sektöründe aylık 3,5 puan artışla 56,6, hizmet sektöründe aylık 1,4 puan artışla 51,1 seviyesine yükselmişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü gösteriyor. Sanayi sektöründe yeni siparişler, girdi alımları, üretim artmış; tedarik süreçleri iyileşmeye devam etmiş, istihdam artışı yavaşlayarak da olsa sürmüştü. Hizmet sektöründe iş hacmindeki zayıflık sürmüş, girdi alımları hızlanmış, istihdam artmış, tedarik süresi iyileşmişti.

Kaynak: MÜSİAD

ŞUBAT AYI DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ – TÜİK

Genel ticaret sistemi kapsamında; ihracat Ocak ayında aylık %21 düşüşle 17 milyar 587 milyon dolar, ithalat %4,2 düşüşle 27 milyar 848 milyon dolar, dış ticaret açığı %50,7 artışla 10 milyar 256 milyon dolar olmuştu. Dış Ticaret Bakanlığı Mart ayı başında Şubat ayına ilişkin dış ticaret verilerini açıklamıştı. Buna göre; Şubat ayında ihracat bir önceki aya göre %13,7 artışla 20,0 milyar dolara, ithalat %0,1 artışla 28,1 milyar dolara yükseldi. İhracatın ithalattan daha hızlı artmasına bağlı olarak dış ticaret açığı Ocak ayındaki 10,3 milyar dolardan Şubat ayında 8,1 milyar dolara geriledi. Söz konusu iyileşme cari açığın Şubat ayında önceki aya göre 2,2 milyar dolar azalmasına sebep olacak. Şubat ayı itibariyle 12-aylık geriye dönük toplam ihracat ise 232,3 milyar dolara yükseldi. Öncü veriler (PMI, RKGE, KKO) Mart ayında ihracatta düşüş, ithalatta ise artış ihtimalini ortaya koydu.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YIL SONU TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI, TCMB

Türkiye’nin dış borç stoku 2021 yılı Eylül sonu itibarıyla 453,5 milyar dolar ile önceki çeyrek sonuna göre 7,9 milyar dolar artış kaydetmişti. Kamu sektörü ve finans dışı özel sektör 4Ç2021’de dış borcunu artırmaya devam etmişti. Kısa vadeli dış borç stoku çeyrek bazda 1,6 milyar dolar artışla 126,0 milyar dolara, orta-uzun vadeli dış borç stoku 6,3 milyar dolar artışla 327,4 milyar dolar oldu. Özel sektörün dış borç stoku 3Ç2021’de 239,4 milyar dolar ile önceki çeyreğe göre değişmedi, kamu kesiminin dış borç stoku aynı dönemde 7,9 milyar dolar yükseldi. Özel sektör finansal kesimin dış borç stoku aynı dönem 2,7 milyar dolar düşüşle 101,3 milyar dolara geriledi, özel sektör finans dışı kuruluşların dış borç stoku aynı dönemde 2,6 milyar dolar artışla 138,1 milyar dolar seviyesine yükseldi. Vade bazında bakıldığında kamu sektörü kısa vadeli dış borç stoku 0,9 milyar dolar artışla 25,6 milyar dolara, uzun vadeli dış borç stoku 7 milyar dolar artışla 162,5 milyar dolar seviyesine yükseldi. Özel sektör finans kuruluşları kısa vadeli dış borç stoku aynı dönemde 1,1 milyar dolar azalışla 33,8 milyar dolara, uzun vadeli dış borç stoku 1,5 milyar dolar azalışla 67,5 milyar dolara geriledi. Özel sektör finans kuruluşlarının kısa vadeli dış borç stoku ise 1,8 milyar dolar artışla 40,8 milyar dolara, uzun vadeli dış borç stoku ise 0,8 milyar dolar artışla 97,3 milyar dolar seviyesine yükseldi. Merkez Bankasının dış borç stoku 25,8 milyar dolar ile değişiklik göstermedi. Eylül 2021 itibarıyla dış borç stokunun GSYH’ye oranı %57 seviyesinde bulunuyor. Ödemeler dengesi verilerine göre kamu ve banka hariç diğer sektörlerin Ocak ayında uzun vadeli kredi borcundan kısmen daha fazlasını borçlandığını ekleyelim.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YIL SONU KAMU KESİMİ NET BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

2021 yılı üçüncü çeyrek sonunda (Eylül 2021) toplam kamu borç stoku brüt olarak 2 trilyon 349 milyar TL seviyesindeydi. Söz konusu tutardan, Merkez Bankasının 741 milyar TL’lik net varlıklarını, 375 milyar TL’lik kamu mevduatını ve 87 milyar TL’lik işsizlik sigortası fonu net varlıklarını çıkardığımızda Eylül sonu itibariyle net kamu borç stoku 1 trilyon 144 milyar TL (GSYH’nin %17,83’ü) olduğu ortaya çıkmıştı. 4Ç2021’de kamu net borcu artsa da GSYH’nin artmasına bağlı olarak kamu net borcunun GSYH’ye oranı (grafikte mavi çizgi) önceki çeyreğe göre geriledi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

25 MART TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 18 Mart ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre arttı. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %14-18 aralığına geriledi, TL cinsi kredi faizleri %18-30 aralığına yükseldi. TL mevduat ve kredi hacmi önceki haftaya göre yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 140,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,1 milyar dolar düştü, tüzel kişilerin 1,2 milyar dolar artışla 75,9 milyar dolara yükseldi, böylece yurt içi döviz mevduatları 0,1 milyar dolar artışla 216,2 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 24,9 milyar dolar ile 0,2 milyar dolar arttı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,5 milyar dolar artışla 4,8 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 108,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar azaldı; altın rezervleri 42,2 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,3 milyar dolar azaldı, brüt döviz rezervleri 66,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,2 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 1,7 milyar dolar artışla 26,7 milyar dolara yükseldi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 20,7 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 197 milyon dolar ve DİBS’te 17 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

1 NİSAN 2022, CUMA

S&P TÜRKİYE KREDİ NOT DEĞERLENDİRMESİ – STANDARD & POOR’S

Kredi derecelendirme kuruluşu S&P, Aralık 2021’de Türkiye’nin döviz cinsinden kredi notunu “B+” ve yerel para birimi cinsinden kredi notunu “BB-“ olarak teyit etmiş, kredi notu görünümünü “durağan”dan “negatif”e çevirmişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MART AYI TÜRKİYE VE KÜRESEL İMALAT SEKTÖRLERİ PMI ENDEKSLERİ – IHS MARKIT, İSO

İSO ve IHS Markit verisine göre Türkiye imalat sektörü PMI (satın alma müdürleri) endeksi Şubat’ta aylık 0,1 düşüşle 50,4 seviyesine gerilemişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörün önceki aya göre büyüdüğünü gösteriyor. Şubat ayında enerji kesintileri imalat sektörü üretimini yavaşlatmış, ihracattaki artışa rağmen toplam yeni siparişler ivme kaybetmiş, birikmiş işlerdeki artışla birlikte istihdam da artışını sürdürmüştü. TL’deki değer kaybı; ham madde, enerji, nakliye fiyatları ile ücretlerdeki artışa bağlı olarak girdi maliyetleri Şubat’ta keskin bir şekilde artmaya devam etmiş, firmalar satış fiyatlarını belirgin bir şekilde artırmıştı.  Küresel bazda ise JP Morgan Küresel Hizmet Sektörü İş Aktivitesi Endeksi Şubat ayında aylık 2,9 puan artışla 53,9 seviyesine, JP Morgan Küresel İmalat Sektörü PMI Endeksi aylık 0,4 puan artışla 53,6 seviyesine yükselmişti. Mart ayı IHS Markit öncü verilerine göre Euro Bölgesinde imalat ve hizmet sektörlerindeki büyüme önceki aya göre yavaşladı, başta otomotiv olmak üzere ihracat siparişleri düştü, girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları hızlı arttı. İngiltere’de hizmet ve imalat sektöründe üretim artışı ile imalat sektöründe ihracat siparişleri önceki aya göre yavaşladı, girdi maliyetleri ve çıktı fiyatları sert artış kaydetti. Japonya’da imalat sektöründe üretim önceki aya göre arttı, hizmet sektöründeki küçülme yavaşladı, ihracat siparişleri düştü, enflasyonist baskılar arttı. ABD’de ise hizmet ve imalat sektörlerinde üretim, istihdam, yurt içi ve ihracat siparişlerinde artış önceki aya göre hızlandı, girdi maliyetleri sert yükseldi, çıktı fiyatlarındaki artış ılımlı kaldı. Özellikle en büyük ticaret ortağımız olan Avrupa’da imalat sektörünün Mart ayında zayıflaması, Türkiye’nin ihracatında önemli bir artışa işaret etmiyor. Ticaret Bakanlığı Nisan ayının ikinci iş gününde Mart ayı dış ticaret verilerini açıklayacak.

Kaynak: İSO, IHS Markit

ABD MART AYI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ – BUREAU OF LABOR STATISTICS

ABD’de Ocak ayında %4 olan işsizlik oranı Şubat ayında %3,8 seviyesine gerilemişti. Ekonomiye 678 bin yeni istihdam (beklenti 400 bin kişi) sağlanmış, ortalama saatlik kazançlar yıllık %5,13 artışla 31,58 dolara yükselmişti (Ocak: 31,57 dolar).

Kaynak: TRADINGECONOMICS.COM

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Borç, enflasyon, güven, hizmet, imalat, kapasite, perakende, PMI, turizm, tüketici

21 – 25 Mart haftasında Rusya-Ukrayna savaşı ile ilgili gelişmeler önemli. Makro veri tarafında Şubat ayına ilişkin olarak; merkezi yönetim borç stokunu (artış devam edecek), yurt dışı üreticilerin maliyetlerini (YD-ÜFE’de artış koruyacak) ve turizm verilerini takip edeceğiz. Mart ayına ilişkin olarak; tüketici güven endeksine (kötümserlikteki artışa), sektörel güven endekslerine (özellikle perakende satışlardaki eğilime), imalat sektörü kapasite kullanım oranlarına (tüm mal gruplarındaki düşüşün sürüp sürmediğine) ve reel kesim güven endeksindeki bozulmaya odaklanacağız. Yurt dışında ise IHS Markit’ten imalat sektörü PMI endeksleri Mart ayı ilk tahminlerini okuyacağız.

21 MART 2022, PAZARTESİ

ŞUBAT AYI MERKEZİ YÖNETİM BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Ocak ayında merkezi yönetimin borç stoku 2 trilyon 844 milyar TL oldu. Borç stokunun 1 trilyon 355 milyar TL’si iç borç, 1 trilyon 490 milyar TL ‘si dış borca aitti. TL cinsi borç stoku 950 milyar TL iken, yabancı para cinsi borç stoku 1 trilyon 894 milyar TL seviyesindeydi. Döviz cinsi merkezi yönetim borç stokunun toplam içindeki payı Ocak’ta %67’ye yükseldi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

ŞUBAT AYI YURTDIŞI-ÜFE – TÜİK

Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) Ocak’ta elektrik ve doğalgaza yapılan zamların etkisiyle aylık %3,25, yıllık %96,44 artış kaydetmişti. Döviz kurunun arttığı ve enerji zamlarının devam ettiği Şubat ayında ihracatçıların üretim maliyetinde artış devam edecek.

Kaynak: TÜİK

ŞUBAT AYI TURİZM VERİLERİ – KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

Ocak ayında Türkiye’ye gelen turist sayısı 1 milyon 281 bin kişi, ülkeden ayrılan turist sayısı 1 milyon 608 bin kişi oldu. Ödemeler dengesi verilerine göre Ocak ayında 1,5 milyar dolar net turizm geliri elde edildi. Şubat ayında yurttan ayrılan turist sayısındaki değişim, turizm gelirleri açısından önemli bir ipucu olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

23 MART 2022, ÇARŞAMBA

ŞUBAT AYI TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Şubat ayında tüketici güvenindeki kötümserlik artmış; tüketici güven endeksi aylık %2,8 düşüşle 71,2 seviyesine gerilemişti. Endeksin 100’den küçük olması tüketici güveninde kötümser durumu gösteriyor. Rusya-Ukrayna savaşının uzamasının da etkisiyle fiyatlara gelen zamlar, tüketici güvenindeki zayıflığın sürmesine sebep olacak.  

Kaynak: TÜİK

24 MART 2022, PERŞEMBE

HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ (18 MART) – BDDK, TCMB

Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeye devam ettiği 11 Mart ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre arttı. TL cinsi mevduat faizleri ortalama %15-18 aralığında değişmedi, TL cinsi kredi faizleri %17-29 aralığında değişmedi. TL mevduat hacmi (daha hızlı olmak üzere) ve kredi hacmi önceki haftaya göre yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 141,4 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişmedi, tüzel kişilerin 2,0 milyar dolar artışla 74,7 milyar dolara yükseldi, böylece yurt içi döviz mevduatları 2,0 milyar dolar düşüşle 216,1 milyar dolar oldu. Yurt dışı döviz mevduatları 24,7 milyar dolar ile değişiklik göstermedi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre hafif artışla 4,3 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 108,9 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,4 milyar dolar azaldı; altın rezervleri 43,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,5 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 65,3 milyar dolar ile önceki haftaya göre 2,8 milyar dolar geriledi. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar düşüşle 25,0 milyar dolara geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 20,0 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 1,0 milyar dolar azaldı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 290 milyon dolar ve DİBS’te 121 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

25 MART 2022, CUMA

MART AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIM ORANLARI – TCMB

Şubat ayında kapasite kullanım oranı (KKO) aylık 1,0 puan düşüşle %76,6’ya gerilemişti. KKO; dayanıklı tüketim malında aylık 2,7 yüzde puan, yatırım malında 1,8 yüzde puan, ara malında 0,5 yüzde puan, dayanıksız tüketim malında 0,3 yüzde puan azalmıştı. Elektrik ve enerji kesintileri, yüksek girdi maliyetleri ve ayın son haftasında Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline tanık olduğumuz Şubat ayında KKO’nun her mal grubu imalatında arka arkaya ikinci ay gerilemesi, Şubat ayında sanayi üretiminin önceki aya göre zayıflamaya devam edeceğine işaret ediyor. Mart ayında KKO’daki eğilimler sanayi üretiminin ilk çeyrekteki performansı açısından önemli bir gösterge olacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

MART AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ (RKGE) – TCMB

Şubat ayında RKGE, aylık 0,3 puan artışla 109,8 seviyesine yükseldi. Endeksin 100 üzerindeki değerler sektörde iyimserliği gösteriyor. Endeks detayları perakende satışlardaki düşüşün ve sanayi üretimindeki güç kaybının Şubat ayında da sürdüğüne işaret etmişti. Mart ayı RKGE verileri de söz konusu eğilimlerin sürüp sürmediğini gösterecek.

Kaynak: TCMB

MART AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ – TCMB

Mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi Şubat ayında bir önceki aya göre; hizmet sektöründe %1,2 düşüşle 118,7’ye , perakende ticaret sektöründe %3,8 düşüşle 119,8’e, inşaat sektöründe %3,3 düşüşle 82,7’ye gerilemişti. Endeksin 100 altındaki değerler sektördeki kötümserliği, üzerindeki değerler ise iyimserliği gösteriyor. Perakende ticaret sektörü satışlarında Ocak ayında iyileşme yaşansa da enflasyonist baskının Şubat ayında artmaya devam etmesi ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle döviz kurunda kaydedilen artış, hane halkının satın alma gücünde bozulmanın artmasına sebep oluyor. Nitekim Şubat ayında Türk-İş verilerine göre dört kişilik bir ailenin açlık sınırının asgari ücretin 300 TL üzerine çıkması da bu olumsuzluğu doğrulayan bir veri olduğunu ekleyelim. Mart ayı verileri sektörlerdeki zayıflığın sürüp sürmediğini gösterecek.  

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Borç, enflasyon, imalat, güven endeksleri, kapasite, turizm

21 – 25 Şubat haftasında Şubat ayına ilişkin olarak imalat ve hizmet sektörlerine ilişkin öncü verileri izleyeceğiz. Ocak ayına ilişkin olarak ihracat üreticileri ve tarım girdilerinde yüksek enflasyona tanık olacağız.

21 ŞUBAT 2022, PAZARTESİ

OCAK AYI MERKEZİ YÖNETİM BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Merkezi yönetim borç stoku 2021 yılı Aralık ayında aylık 39 milyar TL (%1,5) artışla 2 trilyon 747 milyar TL olmuştu. TL cinsi stok 12,7 milyar TL, döviz cinsi stok 26,9 milyar TL artmıştı.

Kaynak: Turkey Data Monitor

OCAK AYI YURT DIŞI ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (YD-ÜFE) – TÜİK

İhracatçının üretim maliyeti Aralık 2021’de aylık %25,92, yıllık %87,64 artış kaydetmişti. Ocak ayında döviz kuru önceki aya göre yatay kalmış olsa da enerji fiyatlarına yapılan zamların ihracat maliyetleri üzerinde baskı oluşturmaya devam edecektir.

Kaynak: TÜİK

2021 YILI ARALIK AYI TARIMSAL GİRDİ FİYAT ENDEKSİ (TARIM-GFE) – TÜİK

Tarım-GFE Kasım 2021’de yıllık %36,20, aylık %8,52 artış kaydetmişti. Aylık en yüksek artış %19,9 ile gübre ve toprak geliştiricilerde olmuş; hayvan yemi fiyatları %8,5, enerji fiyatları %7,0 artmıştı. Döviz kurunun sert yükseldiği Aralık ayında Tarım-GFE’deki sert yükseliş kaçınılmaz olacak.

Kaynak: TÜİK

OCAK AYI TURİZM İSTATİSTİKLERİ – KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

2021 yılı Aralık ayında ülkeye 1.892.520 turist giriş yaparken, 1.671.443 turist çıkış yapmıştı. Kasım 2021’de 1 milyar 775 milyon dolar olan net turizm geliri Aralık ayında 1 milyar 549 milyon dolara gerilemişti. 2021 yılı toplamında 24,5 milyar dolar net turizm geliri elde edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı 2022 yılı için 35 milyar dolarlık gelir hedefliyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

22 ŞUBAT 2022, SALI

ŞUBAT AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIM ORANLARI (KKO) – TCMB

Ocak ayında imalat sanayi genelinde KKO, aylık 1,1 puan azalışla %77,6 seviyesine gerilemişti. KKO; yatırım mallarında yüzde 2,0 puan, ara mallarda yüzde 1,1 puan, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 0,5 puan, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,4 puan düşmüştü.

Kaynak: TCMB

ŞUBAT AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ (RKGE) – TCMB

Ocak ayında RKGE, aylık 3,4 puan artışla 109,5 seviyesine yükselmesine rağmen ihracatta düşüşe, üretimde zayıflığa, kredilerde yavaşlamaya tanık olduk. Şubat ayı göstergelerinde halen iyimserlik mi hakim olacak gözleyeceğiz.

Kaynak: TCMB

ŞUBAT AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ (YD-ÜFE) – TÜİK

Ocak ayında mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi bir önceki aya göre; hizmet sektöründe %1,2 ve perakende ticaret sektöründe %2,5 arttı, inşaat sektöründe %5,0 azalmıştı. Şubat ayında tüketici güven endeksindeki kötüleşmenin, hizmet ve perakende ticaret sektörlerine yansımalarına odaklanacağız.

Kaynak: TÜİK

23 ŞUBAT 2022, ÇARŞAMBA

OCAK AYI TRAFİĞE KAYDI YAPILAN TAŞIT SAYISI – TÜİK

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı Aralık 2021’de aylık %26,1’lik düşüşle 65 bin 562 adet olmuştu. 2021 yılı genelinde ise trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yıllık %11,0 artışla 1 milyon 153 bin 165 adet oldu.

Kaynak: TÜİK

24 ŞUBAT 2022, PERŞEMBE

18 ŞUBAT TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

11 Şubat ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre hafif yükseldi. TL cinsi mevduat faizleri %16-19 aralığına geriledi, TL cinsi kredi faizleri %18-31 aralığına yükseldi. TL mevduat hacmi önceki haftaya göre %5 sert yükselirken, TL kredi hacmi hafif artışını sürdürdü.Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) önceki haftaya göre 0,6 milyar dolar düşüşle 112,6 milyar dolara, tüzel kişilerin 1,3 milyar dolar düşüşle 80,2 milyar dolara geriledi, yurt dışı döviz mevduatları 0,1 milyar dolar düşüşle 24,7 milyar dolara geriledi; böylece toplam DTH büyüklüğü 1,7 milyar dolar düşüşle 220,1 milyar dolara geriledi. Tüzel kişilerin DTH’si 24 Aralık’tan bu yana 10,4 milyar dolar, gerçek kişilerin 5,0 milyar dolar azaldı. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar artışla 5,1 milyar dolara yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 114,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar arttı; altın rezervleri 39,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,8 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 75,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,6 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 2,7 milyar dolar düşüşle 31,2 milyar dolara geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,6 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler hisse senetlerinde 24 milyon dolarlık net satış, DİBS’te 20 milyon dolarlık net alış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

25 ŞUBAT 2022, CUMA

ŞUBAT AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Ekonomik güven endeksi Ocak ayında aylık 2,6 puan artışla 100,8 değerine yükselmiş, böylece endeks iyimserlik bölgesine geçmişti. Ekonomik güven endeksindeki artış, tüketici, reel kesim (imalat sanayi), hizmet ve perakende ticaret sektörü güven endekslerindeki artışlardan kaynaklanmıştı. Şubat ayında tüketici güven endeksinin düşmesi ekonomik güven endeksine aşağı yönde baskı yapacaktır.

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Ekonomik aktivite, enflasyon, güven, FED faiz kararı

24 – 28 Ocak haftasında en kritik gelişme Fed’in faiz kararı olacak. ABD’de yüksek enflasyon ve güçlü işgücü piyasası Fed’den faiz artırımı ihtimalini göz ardı etmememizi söylüyor. Piyasa Mart ayında faiz artırımı olasılığını fiyatlıyor. İmalat sektörü ve hizmet sektörüne yönelik veriler, 2022 yılına nasıl bir ekonomik aktivite görünümüyle başlanıldığını ortaya koyacak. 2022 yılı ilk Enflasyon Raporunda TCMB’nin tahminlerine odaklanacağız.

24 OCAK 2022, PAZARTESİ

OCAK AYI KÜRESEL İMALAT VE HİZMET SEKTÖRLERİ İLK TAHMİNLERİ – markiteconomics.com

IHS Markit Ocak ayı küresel imalat ve hizmet sektörleri PMI verileri ilk tahminlerini açıklayacak. Ülke raporlarında sektörlere ait üretim, sipariş, istihdam, satın alım, girdi maliyetleri ve çıktı fiyatlarına ilişkin eğilimleri okuyacağız. 2021 yılı Aralık ayı raporlarında küresel imalat sektörünün hızlanarak büyümeye devam ettiğini, hizmet sektöründe ise büyümenin yavaşladığını okumuştuk.

25 OCAK 2022, SALI

OCAK AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIMI (KKO) – TCMB

İmalat sanayi genelinde KKO, Aralık 2021’de aylık 0,6 puan artışla %78,7’ye yükselmişti. Ara malı ve yatırım malı KKO’daki artışlar hem ihracat siparişlerinin hem de mal stoklarının desteklendiğine işaret etmişti. Dayanıklı tüketim malı KKO’nun son 6 aydır aralıksız düşüşü özellikle artan döviz kuru ve enflasyona bağlı olarak satın alma gücündeki bozulmadan kaynaklandığını göstermişti.

Kaynak: TCMB

OCAK AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ (RKGE) – TCMB

2021 yılı Aralık ayında RKGE, aylık 2,3 puan azalışla 106,1 seviyesine gerilemiş, sektörü ihracat siparişleri desteklemişti. Endeksin 100 üzerindeki değerleri ekonomik aktivitede iyimserliği gösteriyor. Genel gidişata ilişkin kötümserlik son 4 ayda artarken; siparişler, stoklar ve yatırım harcamaları endeksi destekliyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

OCAK AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ – TÜİK

Mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksleri Aralık ayında Kasım ayına göre; hizmet sektöründe %0,5, perakende ticaret sektöründe %0,4 ve inşaat sektöründe %3,9 azalarak sırasıyla 118,8, 121,5 ve 90,0 seviyelerine gerilemişti. Döviz kurundaki sert dalgalanmalar hizmet ve inşaat sektörlerini görece daha fazla zayıflatmıştı. Ocak ayının ilk 2 haftasında yüksek kredi faiz oranlarına bağlı olarak ihtiyaç kredi hacmindeki yatay seyir perakende ticaret sektöründe zayıflamaya sebep olabilir.

Kaynak: TÜİK

26 OCAK 2022, ÇARŞAMBA

ABD MERKEZ BANKASI (FED) PARA POLİTİKASI KARARI – http://www.federalreserve.gov

2021 yılı sonunda yıllık %7 ile 1980’lerin başındaki seviyelere kadar yükselen enflasyonla mücadele etmek için kararlı bir söylem ortaya koyan Fed, genel beklentinin aksine, ilk faiz artışı için Mart ayını beklemeyebilir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

27 OCAK 2022, PERŞEMBE

MERKEZ BANKASI 2022 YILI 1. ÇEYREK ENFLASYON RAPORU – TCMB

2022 yıl sonu enflasyon (TÜFE) beklentileri çok geniş bir aralıkta yer alırken TCMB 2021 yılı son çeyrek Enflasyon Raporunda enflasyonun “2022 yılı sonunda orta noktası %11,8 olmak üzere %9,6 ile %14,0 aralığında; 2023 yılı sonunda ise orta noktası %7,0 olmak üzere %4,6 ile %9,4 aralığında gerçekleşeceği” tahmin edilmişti. TCMB, her enflasyon raporunda mevcut gelişmelere göre tahminlerini güncelleyebiliyor.

Kaynak: TCMB

21 OCAK TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

14 Ocak ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre değişmedi. TL cinsi mevduatlar önceki haftaya göre %4,1, TL cinsi krediler %0,7 artış kaydetti. TL cinsi mevduat faizleri %16-20 aralığına aşağı yönlü genişledi, TL cinsi kredi faizleri %18-33 aralığına yükseldi hem tüketici hem de ticari kredi faizleri yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 116,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar düştü; tüzel kişilerin 0,1 milyar dolar azalışla 86,5 milyar dolara geriledi, yurt dışı mevduatlar 0,2 milyar dolar artışla 24,7 milyar dolara yükseldi, böylece toplam DTH büyüklüğü 14 Ocak haftasında 0,3 milyar dolar artışla 229,9 milyar dolar oldu. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar artışla 4,5 milyar dolar seviyesine yükseldi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 109,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar arttı. Altın rezervleri 14 Ocak’ta 38,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 70,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar düştü. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar düşüşle 38,5 milyar dolar seviyesine geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,8 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,5 milyar dolar yükseldi. Yurt dışı yerleşikler 14 Ocak ile biten haftada hisse senetlerinde 55 milyon dolarlık net satış, DİBS’te 60 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

28 OCAK 2022, CUMA

OCAK AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Ekonomik güven endeksi 2021 yılı Aralık ayında önceki aya göre 1,7 puan düşüşle 97,6 değerine gerilemişti. Endeksin 100 seviyesi altındaki değerler genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği göstermektedir. Endeksin alt bileşenlerinden olan tüketici güven endeksinin Ocak ayında dipten dönmesi ekonomik güven endeksine yukarı yönde etki yapacaktır. 25 Ocak’ta yayınlanacak Ocak ayı imalat sanayi kapasite kullanım oranları, reel kesim güven endeksi ve sektörel güven endekslerindeki seyir ekonomik güven endeksi hakkında net bir görüş ortaya koymamızı sağlayacak.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YILI ARALIK AYI HİZMET ÜFE (H-ÜFE) – TÜİK

H-ÜFE, 2021 yılı Kasım ayında yıllık %38,08, aylık %3,00 artış kaydetmişti. 2017 yılında hesaplanmaya başlayan endeks Kasım ayında en hızlı yıllık artışını kaydetmişti. Aşağıdaki grafikte de görüleceği gibi 2021 yılı Aralık ayında yıllık %75,8 artış kaydeden Dolar/TL kuru dikkate alındığında, H-ÜFE’de de artış kaçınılmaz gözüküyor.  

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Politika faizi, bütçe, borç, otomotiv, konut, tüketici güveni

17 – 21 Ocak haftasında Merkez Bankasının faiz kararına odaklanacağız, zira yüksek enflasyon ortamında olası bir faiz indirimi döviz kurunda sert dalgalanmalara sebep olacak. Döviz kurundaki sert artış sebebiyle Kasım ayı merkezi yönetim borç stokunda, Aralık ayı konut fiyatlarında sert yükselişler göreceğiz. Yüksek enflasyon baskılarına bağlı olarak Ocak ayı tüketici güveninde kötümserlik korunacak.

17 OCAK 2022, PAZARTESİ

2021 YILI ARALIK AYI OTOMOTİV SEKTÖRÜ VERİLERİ – OSD

2021 yılı Aralık ayı otomotiv sektörü verileri açıklanacak. Kasım ayında 115.078 adet üretim (aylık %6,48 artış) olurken, 75.892 adet ihracat (aylık %12,79 düşüş), 35.777 adet ithalat (aylık %13,71 artış), yurt içi satışlar 64.036 adet (aylık %6,61 artış) olmuştu.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YILI ARALIK AYI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Aralık ayı merkezi yönetim bütçesi. Bütçe Kasım ayında 32,0 milyar TL fazla vermiş, Ocak-Kasım döneminde bütçe 46,5 milyar TL açık vermişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YILI KASIM AYI KISA VADELİ DIŞ BORÇ STOKU – TCMB

Türkiye’nin toplam kısa vadeli dış borç stoku 2021 yılı Ekim ayında aylık 0,5 milyar dolar azalışla 125,5 milyar dolara gerilemişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

18 OCAK 2022, SALI

2021 YILI KASIM AYI KONUT FİYAT ENDEKSİ – TCMB

2021 yılı Ekim ayında konut fiyat endeksi bir önceki aya göre %5,5, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak %40,0, reel olarak %16,8 artmıştı. 2021 yılında kur artışındaki hızlanma inşaat maliyetleri ve konut fiyatlarındaki artışı hızlandırdı. Kasım ve Aralık aylarında kur artışında sert yükselişe bağlı olarak konut fiyatları da yükselecek.

Kaynak: Turkey Data Monitor

20 OCAK 2022, PERŞEMBE

TCMB POLİTİKA FAİZ KARARI – TCMB

Aralık ayı para politikası toplantısında TCMB politika faizini %15’ten %14’e düşürmüştü. Toplantı notlarını faiz indirimlerinin etkilerinin 2022 yılı ilk çeyreğinde gözleneceğini ve beklemede kalınacağını yorumlamıştık. Politika faizi indirilmesine rağmen kredi faiz oranları %30 seviyesini aştı, tahvil faizleri yükseldi, enflasyonist baskılar artmaya devam etti, döviz kuruna yönelik riskler korundu. Güven kaybına rağmen faiz indiriminin ihtimal dahilinde olması kurda çok daha sert dalgalanmalar görmemize sebep olabilir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

OCAK AYI TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Mevsim etkilerinden arındırılmış tüketici güven endeksi, Aralık ayında aylık %3,1 azalışla tarihi düşük seviye olan 68,9 seviyesine gerilemişti. Endeksin 100’den küçük olması tüketici güveninde kötümser durum olduğunu gösteriyor. Ocak ayında gelen zamlar, fiyat artışları ve enflasyonda artış beklentileri tüketici güveninde olumsuz seyrin devam edeceğine işaret ediyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

2021 YILI ARALIK AYI MERKEZİ YÖNETİM BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

2021 yılı Kasım ayında döviz kurundaki sert yükseliş merkezi yönetimin borç stokunun %19,4 artış kaydederek 2,7 trilyon TL’ye yükselmişti. Borç stokunun %66’sını oluşturan döviz cinsi borç stoku (mavi çizgi) Kasım ayında önceki aya göre %31,2 artmış, TL cinsi borç stokundaki (sarı çizgi) aylık artış %1,5 düzeyinde sınırlı kalmıştı. Döviz kurunun %30 arttığı Aralık ayında da merkezi yönetim borç stokundaki artış sürecek.

Kaynak: Turkey Data Monitor

14 OCAK TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

Kur korumalı mevduatın devrede olduğu 7 Ocak ile biten haftada önceki haftaya göre vadesiz TL cinsi mevduatlar 30 milyar TL azalırken, TL cinsi vadeli mevduatlar 34 milyar TL arttı. Piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre yükseldi. Kur Korumalı Mevduatların etkisiyle TL cinsi mevduatlar önceki haftaya göre %1,6 yükseldi, TL cinsi krediler hafif geriledi. TL cinsi mevduat faizleri %16-20 aralığına daraldı, TL cinsi kredi faizleri %18-32 aralığına yükseldi. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) 117,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,1 milyar dolar düştü; tüzel kişilerin 1,2 milyar dolar azalışla 86,6 milyar dolara geriledi, yurt dışı mevduatlar 0,1 milyar dolar düşüşle 24,5 milyar dolara geriledi, böylece toplam DTH büyüklüğü 7 Ocak haftasında 2,6 milyar dolar azalışla 229,6 milyar dolar oldu. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar düşüşle 4,4 milyar dolar seviyesine geriledi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 109,4 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,6 milyar dolar düştü. Altın rezervleri 7 Ocak’ta 38,5 milyar dolar ile önceki haftaya göre değişiklik göstermedi, brüt döviz rezervleri 71,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,6 milyar dolar düştü. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 2,6 milyar dolar artışla 39,4 milyar dolar seviyesine yükseldi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 23,3 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar yükseldi. Yurt dışı yerleşikler 7 Ocak ile biten haftada hisse senetlerinde 143 milyon dolarlık net satış, DİBS’te 49 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Borç, enflasyon, güven, kapasite kullanımı, küresel PMI, turizm

22–26 Kasım haftasında Kasım ayına ilişkin olarak küresel imalat ve hizmet sektörleri PMI endeksleri, tüketici güveni, reel kesim güven endeksi, sektörel güven endekslerini takip edeceğiz.

22 KASIM 2021, PAZARTESİ

KASIM AYI TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Mevsim etkilerinden arındırılmış tüketici güven endeksi (TGE), Ekim ayında aylık 2,9 puan azalışla 76,8 seviyesine gerilemişti. Endeksin 100’den büyük olması tüketici güveninde iyimser durumu, 100’den küçük olması kötümser durum olduğunu gösteriyor. Endekste iç talebin nabzını ortaya koyan “dayanıklı tüketim mallarına yönelik eğilime” odaklanacağız. Aşağıdaki grafikte 30’lu seviyelere gerileyen kırmızı çizgi (sol eksen) TGE’de mevcut dönemin dayanıklı tüketim malı satın almak için uygunluğu açısından çok kötümser olduklarını gösteriyor. Dayanıklı tüketim malı imalatının (yeşil çizgi, sol eksen) 2017 yılı seviyelerini yakalaması ve ihracatının (sarı çizgi, sağ eksen) tarihi yüksek seviyelerde seyretmesi, öte yandan perakende satışların (mavi çizgi, sol eksen) daralma bölgesine gerilemesi dayanıklı tüketim mallarına olan iç talebin zayıf olduğuna işaret ediyor. Ekim ayında dayanıklı tüketim mallarına ilişkin TGE’deki kötümserliğin Eylül ayına göre artması Ekim ayı perakende satışlarda aşağı yönlü baskı oluşturacaktır.

Kaynak: Turkey Data Monitor

EKİM AYI MERKEZİ YÖNETİM BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Eylül ayında merkezi yönetim borç stoku artmaya devam ederek 2 trilyon 181 milyar TL olmuştu. Borcun %58’ini 1 trilyon 274 milyar TL ile döviz cinsinden borç stoku oluşturuyor. Aşağıdaki grafikte görüleceği gibi döviz kurundaki (mavi çizgi) yukarı yönlü hızlanma Hazine’nin borç stokunun (gri çubuklar) da artmasına sebep oluyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

EKİM AYI YURT DIŞI ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (YD-ÜFE) – TÜİK

Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE), yani ihracatçıların üretim maliyeti Eylül ayında yıllık %28,87, aylık %1,55 artış kaydetmişti. Döviz kurunun Eylül ayında %0,8 artmasının ardından Ekim ayında %7,2 artış kaydetmesi üretim maliyetlerini de yukarı çekecektir. Devamında, Kasım ayında TL’de aylık %9’a yakın değer kaybı da YD-ÜFE’deki hızlanmanın devam edeceğine işaret ediyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

EKİM AYI TURİZM VERİLERİ – KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

Eylül ayında Türkiye’ye 3,5 milyon turist giriş yaparken 3,6 milyon turist ülkeden ayrıldı, net turizm geliri 3,5 milyar dolar oldu. Ocak-Eylül döneminde ülkemize toplam 17,6 milyon turist giriş yaparken, aynı dönemde 15,7 milyar dolarlık net turizm geliri kaydedildi.

Kaynak: Turkey Data Monitor

23 KASIM 2021, SALI

KÜRESEL İMALAT VE HİZMET SEKTÖRLERİ PMI ENDEKSLERİ İLK TAHMİNLERİ – IHS MARKIT

ABD, Almanya, Avustralya, Euro Bölgesi, Fransa, İngiltere, Japonya imalat ve hizmet sektörleri Kasım ayı PMI endeksleri ilk tahminleri açıklanacak. Ekim ayında küresel imalat sektörü bir önceki aya göre büyümeye devam ederken, pandemi kaynaklı kısıtlamalardaki gevşemelere bağlı olarak hizmet sektöründe daha hızlı büyüme kaydedilmişti.

Kaynak: JP Morgan, IHS Markit

24 KASIM 2021, ÇARŞAMBA

KASIM AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIM ORANI (KKO) – TCMB

Ekim ayında imalat sektöründe KKO’daki zayıflık sanayi üretiminde güç kaybına işaret etmişti. İmalat sanayi genelinde kapasite kullanım oranı (KKO), Ekim ayında aylık 0,1 puan azalışla %78,0 seviyesine gerilemişti. Ekim ayında sadece dayanıksız tüketim malı imalatı kapasite kullanımında 2 yüzde puanlık iyileşme kaydedilirken; dayanıklı tüketim mallarında 1,3 yüzde puan, ara mallarda 0,4 yüzde puan, yatırım mallarında 3,1 yüzde puanlık düşüş kaydedildi. IHS Markit imalat sektörü PMI verilerine göre Avrupa’da otomotiv sektörünün Ekim ayında daralma işareti vermesine paralel olarak Türkiye’de de “motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler” imalatı kapasite kullanımında 4,3 yüzde puanlık düşüş yaşandı. Öte yandan dayanıksız tüketim malı imalatındaki artış ve ara mal imalatı kapasite kullanımındaki hafif düşüş Ekim ayında sanayi üretimini destekleyecek unsurlar olacak.  

Kaynak: Turkey Data Monitor

KASIM AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ – TCMB

Ekim ayı reel kesim güven endeksi iç talebin üretimi artırdığına, ihracatta düşüşe, enflasyonda ise artışa işaret etmişti. Ekim ayında RKGE, bir önceki aya göre 3,8 puan azalarak 109,6 seviyesine gerilemişti. Ekim ayında sabit sermaye yatırım harcaması ve son üç aydaki toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde etkilerken, gelecek üç aydaki üretim hacmi, genel gidişat, mevcut mamul mal stoku, gelecek üç aydaki toplam istihdam, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi azalış yönünde etkilemişti.

Kaynak: Turkey Data Monitor

KASIM AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ – TÜİK

Ekim ayında hizmet ve perakende satış sektörlerinde hafif zayıflama işaretleri almıştık. Arındırılmamış verilere göre Ekim ayında hizmet sektörü güven endeksi aylık %1,7 azalışla 121,7 seviyesine geriledi, perakende ticaret sektörü güven endeksi aylık %1,6 artışla 122,0 seviyesinde yükseldi, inşaat sektörü güven endeksi aylık %1,7 azalışla 87,7 seviyesine geriledi. Endeksin 100 üzerindeki değerler sektörde iyimserliği gösteriyor. Son üç ayda hizmet sektöründe iş durumu ve çalışan sayısındaki iyileşme hafif yavaşlamış; perakende ticaret sektöründe satışlar hafif yavaşlarken, mal stokları azalmıştı. Eylül ve Ekim aylarında perakende ticaret sektöründe satışların hafif yavaşlasa da yüksek seyrini koruması perakende satış endeksinin Eylül ve Ekim aylarında mevcut performansını sürdüreceğine işaret etmişti. Ekim ayında son üç aylık perakende ticaret satışlarında (mavi çizgi) düşüş kaydedilmesine rağmen ihtiyaç kredilerinin (grafikte kırmızı çizgi) yavaşlayarak da olsa artmaya devam etmesi ve mal stoklarındaki azalma (mor çizgi) perakende satış endeksini de (sarı çizgi) destekleyecektir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

25 KASIM 2021, PERŞEMBE

19 KASIM 2021 TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

12 Kasım ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre hafif yukarı yönlü seyrini sürdürdü. TL cinsi mevduatlar ve krediler önceki haftaya göre hafif yükseldi. TL cinsi mevduat faiz oranları %12-17 aralığına gerilerken, TL cinsi kredi faiz oranları %17-25 aralığını korudu. 19 Ekim Cuma günü kamu bankaları kredi faiz oranlarında 100 baz puana kadar indirime gittiklerini duyurdu. Gerçek kişilerin döviz mevduatları (DTH) önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar artışla 114,8 milyar dolara, tüzel kişilerin 1,0 milyar dolar artışla 89,2 milyar dolara yükseldi, yurt dışı mevduatlar 24,6 milyar dolar ile değişiklik göstermedi, toplam DTH büyüklüğü 12 Kasım haftasında 1,1 milyar dolar artışla 230,7 milyar dolar oldu. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 5,7 milyar dolar ile değişiklik göstermedi. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 127,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 2,2 milyar dolar arttı; altın rezervleri 41,0 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,3 milyar dolar arttı, brüt döviz rezervleri 86,7 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar arttı. Merkez Bankasının net rezerv açığı önceki haftaya göre 0,9 milyar dolar artışla 22,9 milyar dolar seviyesine yükseldi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stokları toplamı 30,2 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,8 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler 12 Kasım ile biten haftada hisse senetlerinde 480 milyon dolarlık net alış, DİBS’te 111 milyon dolarlık net alış gerçekleştirdi.

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Ekonomik güven, imalat ve hizmet sektörleri satın alma müdürleri endeksleri, dış borç, dış ticaret

27 Eylül – 1 Ekim haftasında; Eylül ayı ekonomik güven endeksi ile Türkiye (SAMEKS ve PMI) ve küresel (PMI) satın alma müdürleri endeksleri, Ağustos ve Eylül ayları dış ticaret verileri ile Haziran sonu dış borç stoku verilerini izleyeceğiz. Ağustos ayı dış ticaret verileri Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanmış önceki aya göre artış göstermişti. TÜİK’in yayınlayacağı veri sürpriz olmayacak. Öncü veriler Eylül ayında ekonomik güven, iç talep, ihracat ve üretimde artış sinyalleri verdi.

29 EYLÜL 2021, ÇARŞAMBA

EYLÜL AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Haziran ve Temmuz aylarından sonra Ağustos ayında aylık %0,7 artışla 100,8 değerine yükselmişti. Endeksin 100’den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100’den küçük olması ise kötümserliği gösteriyor. Eylül ayında reel kesim güven endeksi ve inşaat sektörü güven endeksinde hafif gerileme yaşandı. Öte yandan hizmet ve perakende ticaret sektörleri güven endeksleri ile tüketici güven endekslerindeki artışın etkisiyle Eylül ayında ekonomik güven endeksinde yükseliş devam edecek.

Kaynak: TUİK

30 EYLÜL 2021, PERŞEMBE

HAZİRAN SONU TOPLAM DIŞ BORÇ STOKU – HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Türkiye’de toplam dış borç stoku 2021 yılı Mart sonunda önceki çeyreğe göre 1,7 milyar dolar azalışla 448,4 milyar dolara gerilemişti. Borcun 173,2 milyar doları kamuya, 252,6 milyar doları özel sektöre aittir. Toplam dış borcun 151 milyar doları finans dışı özel sektöre aittir. Tarihsel olarak bakıldığında toplam dış borç stoku Mart 2018’de 468 milyar dolar ile rekor kırmıştı. Aşağıdaki grafikte kamunun (mavi çizgi) ve özel sektör finans dışı kuruluşların (reel sektör) 2020 yılı üçüncü çeyreğinden itibaren dış borcu hızlandırdığını, özel sektör finans kuruluşlarının ise 2018 yılı ikinci çeyreğinden bu yana (2020 yılı son çeyreği hariç) dış borç yükünü azaltma eğilimini koruduğunu görüyoruz.  

Kaynak: Turkey Data Monitor

EYLÜL AYI SAMEKS SANAYİ VE HİZMET SEKTÖRLERİ PMI ENDEKSLERİ – MÜSİAD

MÜSİAD tarafından yayınlanan SAMEKS verilerine göre hizmet sektörü SAMEKS endeksi Ağustos ayında bir önceki aya göre 8,4 puan azalarak 47,4 seviyesine gerilemiş, sanayi sektörü SAMEKS endeksi ise önceki aya göre 5,1 puan artarak 51,1 seviyesine yükselmiş, böylece SAMEKS Bileşik Endeksi bir önceki aya göre 4,9 puan azalarak 47,8 değerine gerilemişti. Endeksin 50 üzerindeki değerler sektörde önceki aya göre büyümeyi, altındaki değerler ise küçülmeyi gösteriyor.

Kaynak: MÜSİAD

AĞUSTOS AYI DIŞ TİCARET VERİLERİ – TÜİK

Ticaret Bakanlığı Eylül ayı başında Ağustos ayına ilişkin dış ticaret verisini açıklamıştı. Buna göre Ağustos ayında ihracat yıllık %51,8, aylık %15,2 artışla 18,9 milyar dolar; ithalat yıllık %23,8, aylık %12,2 artışla 23,2 milyar dolar olmuş; dış ticaret açığı Ağustos ayında 4,3 milyar dolar ile önceki aya göre değişiklik göstermemişti. Dolayısıyla TÜİK’in yayınlayacağı dış ticaret verileri söz konusu rakamlardan önemli bir sapma göstermeyecek. Eylül ayına ilişkin reel kesim güven endeksi verilerinde ise mevcut ihracat siparişlerinin önceki aya göre arttığı detayını okuduk. Eylül ayı imalat sektörü kapasite kullanım verileri de ara malı ve yatırım malı üretiminde kapasite kullanım oranlarının (KKO) sert yükseldiğini gösterdi. Söz konusu artışta hem dış talebin hem de stok artırma eğiliminin etkisi olduğunu anlıyoruz. Ticaret Bakanlığı, Eylül ayı dış ticaret verilerini Ekim ayı başında duyuracak.  

Kaynak: Turkey Data Monitor

TCMB VE BDDK, 24 EYLÜL 2021 TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

17 Eylül ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergeler (M1, M2, M3) önceki haftaya göre değişmedi. TL cinsi mevduatlar önceki haftaya göre hafif yükselirken ve krediler yatay kaldı. TL cinsi mevduat faiz oranları %17-20 aralığına geriledi, TL cinsi kredi faiz oranları %17-25 aralığını korudu. Gerçek kişilerin döviz mevduatlarının (DTH) önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar azalışla 114,9 milyar dolara geriledi, tüzel kişilerin 0,1 milyar dolar artışla 88,4 milyar dolara yükseldi, yurtdışı mevduatlar 0,2 milyar dolar artışla 24,8 milyar dolara yükseldi, böylece DTH hacmi 17 Eylül haftasında önceki haftaya göre 0,3 milyar dolar azalışla 230,7 milyar dolar seviyesine geriledi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre 0,5 milyar dolar azalışla 6,0 milyar dolar oldu. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 120,8 milyar dolar ile önceki haftaya göre 0,7 milyar dolar arttı; altın rezervleri 39,4 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,1 milyar dolar azaldı, brüt döviz rezervleri 81,4 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,8 milyar dolar artış kaydetti. Merkez Bankasının net rezerv açığı da önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar azalarak 20,8 milyar dolar seviyesine geriledi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi stoku ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stoku toplamı 32,4 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,1 milyar dolar azaldı. Yurt dışı yerleşikler 17 Eylül ile biten haftada hisse senetlerinde 89 milyon dolarlık net alış, DİBS’te 14 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdiler.

1 EKİM 2021, CUMA

EYLÜL AYI TÜRKİYE VE KÜRESEL İMALAT SEKTÖRÜ PMI ENDEKSLERİ – IHS MARKIT, İSO

Eylül ayında ilk verilere göre dünyanın ilk beş ekonomilerinden ABD, Euro Bölgesi ve İngiltere’de hizmet ve imalat sektörleri PMI endeksleri önceki aya göre gerilese de 50 eşik değerinin üzerindeki performansını korudu. Japonya’da ise hizmet ve imalat sektörleri PMI endeksleri 50 eşik değerinin altında kalsa da hizmet sektöründeki daralma zayıfladı. PMI endeksinin 50 üzeri değeri sektörün önceki aya göre büyüdüğünü, altındaki değerler ise sektörün önceki aya göre daraldığını gösteriyor. En büyük ticaret ortağımız olan Euro Bölgesinde imalat sektörünün zayıflayarak da olsa büyümesini sürdürmesi Türkiye’nin ihracat performansını koruduğu anlamına geliyor. Özellikle Almanya’nın otomotiv sektörü özelinde önemli derecede yarı iletken sıkıntısı yaşaması Türkiye otomotiv sektörü açısından izlenmesi gereken önemli bir detay. Öte yandan Türkiye’de Eylül ayına ilişkin reel sektör güven endeksi verilerinde mevcut ihracat siparişlerinin önceki aya göre artması ve imalat sektörü üretiminde (dayanıklı tüketim malı üretimi hariç) kapasite kullanım oranlarının yükselmesi Türkiye PMI endeksinin de Eylül ayında 50 üzeri seviyesini koruyacağına işaret ediyor.  

Kaynak: IHS Markit, İSO

 

Dr. Fulya Gürbüz

TCMB, Fed, BoE ve BoJ kararları ne söylüyor?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini %19’dan %18’e düşürdü; Amerikan (Fed), İngiltere (BoE) ve Japonya (BoJ) merkez bankaları %0’a yakın olan politika faizlerini değiştirmedi.

Merkez bankaları, para politikalarını şekillendirirken olası riskleri dikkate alarak, ekonomik aktivite (talep, üretim) ile fiyat ve istihdamdaki gelişmelere odaklanır. Mevcut durumda merkez bankalarının dikkate aldığı başlıca risk unsuru Kovid-19 belirsizliğidir. 17-24 Eylül haftasında para politikası kararlarını açıklayan merkez bankaları yayınladıkları basın bülteninde ne gibi gerekçeleri ve öngörüleri ortaya koymuşlar kısaca özetleyelim.

TCMB: İktisadi faaliyet güçlü, fiyat artışları geçici

TCMB, 1-hafta vadeli borç verme faizi olan politika faizini %19’dan %18’e düşürdü. Her ne kadar ihtimal vermesek de TCMB Başkanı Kavcıoğlu geçen hafta çekirdek enflasyondaki gelişmeleri dikkate alacaklarını ifade ederek faiz indirim sinyalini vermişti. TCMB, yayınladığı basın bülteninde şu tespitleri ortaya koyuyor:

. Yurt içinde iktisadi faaliyet üçüncü çeyrekte dış talebin de etkisiyle güçlü seyrediyor,

. Enflasyonda son dönemde gözlenen yükseliş geçici.

TCMB’nin faiz indirimi kararını destekleyen yöntem ise “…para politikasının etkileyebildiği talep unsurları, çekirdek enflasyon gelişmeleri ve arz şoklarının yarattığı etkilerin ayrıştırılmasına yönelik analizler”. Söz konusu analizleri TCMB’nin çalışma tebliğlerinde veya Kasım ayı sonunda yayınlanacak dördüncü enflasyon raporunda okuma fırsatını bulabilirsek çok mutlu olacağım. Zira TCMB, Temmuz ayı sonunda yayınladığı üçüncü enflasyon raporunda ABD merkez bankası Fed’in enflasyonu neden geçici gördüklerine dair analizine yer vermişti.

TCMB’nin analiz detaylarında olmadığına emin olduğum “güven” faktörüne dikkatinizi çekmek istiyorum. Aşağıdaki grafikte 2006 yılından bu yana aylık ortalama değerler olarak mavi çizgiyle (sağ eksen) Dolar/TL kurunun seyrini, gri çubuklar (sol eksen) ise döviz tevdiat hesaplarının (yabancı para mevduatları) seyrini gösteriyor.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Son verilere göre döviz mevduatları 17 Eylül’de 230,7 milyar dolar ile rekor seviyesindedir: Gerçek kişiler 114,9 milyar dolar, tüzel kişiler 88,5 milyar dolar döviz mevduatına park etmiştir. TL’ye olan güvensizlik hanehalkını dövize yönlendirirken, artan dövize bağlı olarak fiyatlardaki artış enflasyonu da yukarı çekmektedir. Güveni azaltan diğer bir unsur da TCMB rezervlerinin nette sıfırın altında olmasıdır (17 Eylül itibariyle eksi 21 milyar dolardır). Her ne kadar net rezerv açığı gerilemiş olsa da gerilemenin ana sebebi döviz cinsi borçlanmalar ve swap (kısa vadeli TL karşılığı döviz borçlanma) yoluyla TCMB brüt rezervlerinin yükselmesidir. Diğer bir ifadeyle, maruz kalınan kur riskinin artmasıdır. Ekonomi, kur-enflasyon sarmalı içinde sıkışmışken TCMB’nin 23 Eylül tarihli toplantısında yaptığı erken faiz indirimi maalesef TL’den kaçışı tetiklemiştir. Yazıyı hazırladığım 24 Eylül’de Dolar/TL kuru 8,86 seviyesi ile rekor kırmıştır.

Hükumetin Orta Vadeli Program’da (OVP) 2021 sonu TÜFE tahmininin %16,2 olduğunu dikkate alırsak TCMB’nin politika faizini kısa zamanda %16-17 aralığına çekeceği aşikar duruyor. OVP’de 2022 sonu TÜFE tahmini ise %9,8.

Fed: ABD’de ekonomik aktivite güçlü, enflasyonist baskı geçici

Politika faizini %0-0,25 aralığında sabit bırakan Fed, aşılamanın desteğiyle ekonomik aktivitede ve istihdamda güçlenmenin sürdüğüne, enflasyondaki yükselişin  geçici faktörlere dayandığına ve ekonominin yönünü Kovid-19 gelişmelerinin belirleyeceğine vurgu yaptı. Güçlü ekonomik görünüme istinaden Fed, aylık 120 milyar dolarlık varlık alımlarını kısa süre içinde azaltabileceklerini ekledi. Fed, 2021 yılı içinde 2-3 Kasım ve 14-15 Aralık tarihlerinde iki kere daha toplanacak. Fed’in 20 Ekim’de yayınlayacağı ve ekonomik ortamı resmettiği Bej Kitap’taki yorumları, tahvil alımlarındaki düşüşe ne kadar yakın oldukları ipucunu verecek. Faiz artırım konusunda ise; toplam 18 Fed para politikası kurulu katılımcısından 9’u 2022 yılında faiz değişikliği beklemezken, 6’sı bir adet, 3’ü iki adet faiz artırımı öngörüyor.

BoE: İngiltere’de ekonomik aktivite güçlü, enflasyondaki yükseliş geçici olabilir

BoE, Eylül ayı toplantısında %0,1 seviyesindeki politika faizini değiştirmedi. Ağustos ayı toplantısında güçlü ekonomik aktivitenin desteğiyle kısmi sıkılaştırma ihtimaline yer veren BoE, Eylül toplantısında fiyat ve ücretler tarafındaki  belirsizliklere bağlı olarak mevcut gevşek politikasını korudu. Kasım ayı toplantısında arz tarafına odaklanacak olan BoE’nin değerlendirmeleri, enflasyondaki kalıcılık/geçicilik konusunda daha somut bilgiler verecek.

BoJ: Ekonomik aktivite iyileşiyor, enerji fiyatları enflasyonu yukarı çekiyor

Eylül ayı toplantısında eksi %0,1 olan politika faizini değiştirmeyen BoJ, aşılamanın ve dış talepteki canlanmanın da desteğiyle ekonomik aktivitede iyileşme öngörüyor. Öte yandan devam eden Kovid-19 belirsizliğine istinaden çekirdek enflasyonun (gıda dışı yıllık TÜFE’nin) %2 hedefine yaklaşana kadar tahvil alım programına devam edeceğini duyurdu. Japonya’da çekirdek enflasyon, pandeminin ilan edildiği Mart 2020 yılından bu yana sıfırın altında seyrediyor (yani gıda dışı fiyatlar ortalama olarak önceki yıla göre düşüyor).

Dr. Fulya Gürbüz

Ekonomi Gündemi: Yurt dışı üretici enflasyonu, tüketici güveni, küresel PMI endeksleri

19 – 23 Temmuz haftasında Haziran ayı yurt dışı üretici enflasyonunda artışın süreceğini, hizmet sektörünün hareketlendiği Temmuz ayında tüketici güven endeksinde iyileşme, Temmuz ayına ilişkin küresel imalat sektörü PMI endekslerinde büyüme eğiliminin devam ettiğini göreceğiz. Perşembe günü toplanacak olan Avrupa Merkez Bankası ise genişlemeci para politikasında değişiklik yapmayacak.

19 TEMMUZ 2021, PAZARTESİ

HAZİRAN AYI YURT DIŞI ÜRETİCİ ENFLASYONU (YD-ÜFE) – TÜİK

YD-ÜFE Mayıs ayında yıllık %39,60, aylık %4,69 artmıştı. Madencilik ve taşocakçılığında aylık %2,69, imalatta %4,72 artış gerçekleşmişti. Ara malında aylık %5,49, dayanıklı tüketim malında %4,60, dayanıksız tüketim malında %3,24, enerjide %10,31, sermaye malında %3,62 artış olmuştu. Haziran ayında Türk lirasının değer kaybındaki artış YD-ÜFE’nin de artmasına sebep olacak.

Kaynak: TÜİK

TEMMUZ AYI TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Tüketici güven endeksi, Haziran ayında bir önceki aya göre %5,8 oranında artışla 81,7 seviyesine yükselmişti. Endeksin 100 seviyesi altındaki değerler kötümserliğe işaret etmektedir. Endeks değerinin 81,7 seviyesine yükselmesi de kötümserlikte azalma anlamına geliyor.

Kaynak: TÜİK

22 TEMMUZ 2021, PERŞEMBE

AVRUPA MERKEZ BANKASI (AMB) PARA POLİTİKASI KARARI – http://www.ecb.europa.eu

Haziran ayı toplantısında AMB piyasaya likidite sürmeye ve düşük politika faizini korumaya devam edeceğini açıklamıştı. Mevcut durumda AMB’nin borç verme faiz oranı %0,25, bankaların mevduat faiz oranı eksi %0,5, bankaların Eurosystem’den borç alma faiz oranı %0’dır. Temmuz ayı toplantısında gevşek para politikasının sürdüğünü göreceğiz.

Kaynak: http://www.tradingeconomics.com

23 TEMMUZ 2021, CUMA

TEMMUZ AYI KÜRESEL PMI ENDEKSLERİ – http://www.markiteconomics.com

IHS Markit her ayın dördüncü haftasında Avustralya, Japonya, Fransa, Almanya, Euro Bölgesi, İngiltere ve ABD’nin aynı aya ait ilk hizmet ve imalat sektörleri PMI tahminlerini yayınlamaktadır. Haziran ayında hizmet sektörlerinde canlanma, imalat sektörlerinde ise büyümenin sürdüğünü görmüştük. Tedarik zincirindeki sorunların devam etmesi üretimi aşağı doğru, enflasyonu da yukarı yönlü baskılamıştı.   

Dr. Fulya Gürbüz