Fed “Ekonominin seyri virüse bağlı” dedi, politika faizini değiştirmedi

ABD Merkez Bankası (Fed) 5 Kasım’da gerçekleştirdiği para politikası toplantısında politika faizi olan federal fon faiz oranı hedef aralığını değiştirmeyerek %0,0-0,25 seviyesinde sabit tuttu. Söz konusu hedef aralığı bankaların gecelik (O/N) olarak birbirlerine borç verme faiz aralığını ifade ediyor. Fed, bankaları iskonto penceresinden iskonto faiz oranı ile O/N fonluyor. Fed, iskonto faiz oranını farklı bir toplantı ile kararlaştırıyor.

Fed, toplantı sonrası yayınladığı basın duyurusunda, ekonomik aktivite ve istihdamda toparlanma yaşansa da 2020 yılı başındaki seviyelerin henüz yakalanmadığını, zayıf talep ve petrol fiyatlarındaki düşüşün tüketici fiyat enflasyonunu aşağı çektiğini belirtti. Ekonominin gidişatının büyük ölçüde virüsün seyrine bağlı olduğuna dikkat çekiyor Fed.

ABD’de işsizlik oranı Covid-19’un pandemi ilan edildiği Mart 2020 öncesinde %3,5 seviyesinde seyrederken, kapatmaların etkisiyle Nisan ayında %14,7 seviyesine yükselmiş; parasal genişleme, makro-ihtiyati tedbirler ve iş yerlerinin açılmaya başlanmasıyla birlikte işsizlik oranı düşüşünü sürdürerek en son Ekim ayında %6,9 seviyesine gerilemiştir. Enflasyona yönelik ön göstergelerden olan ortalama saatlik kazançlar ise Ekim ayında bir önceki aya göre %0,1, bir önceki yılın aynı ayına göre %4,5 artış kaydetti. Aşağıdaki grafik 2008 Finansal Kriz’den bu yana ABD’de enflasyon, işsizlik ve politika faizi gelişmelerini gösteriyor:

Basın duyurusunda yer alan bir diğer ayrıntı da Fed’in önümüzdeki aylarda Hazine tahvilleri ve ipoteğe dayalı menkul kıymet (mortgage backed securities-MBS) alımında artışa gideceğini duyurmuş olması.

2008 krizinden 2014 yılı sonuna kadar Fed, tahvil alımları yoluyla bilançosunu 1 trilyon dolar seviyesinden 4,5 trilyon dolar seviyesine çıkarmış, ekonomik aktivitede hedeflerin ulaşılmasıyla birlikte Fed, 2018 yılı başından itibaren varlık alımlarını azaltarak Ağustos 2019’da 3,76 trilyon dolar seviyesine kadar düşürmüştü. Mart 2020’de 4,3 trilyon dolarlık bilanço büyüklüğü 12 Ağustos’ta 7,0 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Aşağıdaki grafik 2008 Finansal Kriz sonrası Fed bilançosu ve politika faizi hamlelerinin seyrini gösteriyor:

Fed’in 12 Ağustos tarihli bilançosunda, toplam varlıklarının 6,3 trilyon doları satın almış olduğu menkul kıymetlerden (Hazine tahvilleri ve ipoteğe dayalı menkul kıymetler) oluşuyor. Fed, 11 Mart 2020’den 12 Ağustos 2020 tarihine kadar 1,8 trilyon dolarlık Hazine tahvili, 0,6 trilyon dolarlık ipoteğe dayalı menkul kıymet satın aldı. Varlıklarının finansmanı yani yükümlülükler tarafında ise, Fed aynı dönemde 0,2 trilyon dolar ek banknot bastı; bankaların mevduatı 1,1 trilyon dolar, Hazine hesabı ise 1,3 trilyon dolar artış kaydetti. Hazine ayrıca kredi tesisi için 0,1 trilyon dolar katkı yaptı.

Dr. Fulya Gürbüz

Avrupa Merkez Bankası faizleri değiştirmedi, yıl sonuna kadar 125 milyar Euro büyüklüğünde ek net varlık alımları yapacak

Avrupa Merkez Bankası (AMB), Mart ayı para politikası toplantısında faizleri değiştirmeyerek refinansman faizini %0’da, marjinal borç verme faizini %0,25’te, mevduat faizini (eksi) -%0,5’te tuttu. Piyasada, AMB’nin mevduat faizini -%0,6’ya çekmesi tahmin ediliyordu.

Faiz değişikliğine gitmeyen AMB ek bir paket devreye aldı:

. Haziran 2020-Haziran 2021 döneminde koronavirüsün yayılmasından en çok etkilenecek olan özellikle küçük ve orta ölçekli bankaların kredileri desteklenecek. Kredi faiz oranı ise Eurosystem’deki ortalama refinansman oranının 25 baz puan aşağısında olacak. Kredi karşılık seviyelerini koruyan taraflar için bu oran daha düşük olacak ve Haziran 2021’e kadar ortalama mevduat faizinin 25 baz puan aşağısında uygulanabilecek. Borçlanılacak toplam tutar ise 28 Şubat 2019’daki kredi stoklarının %50’si olabilecek. Bu bağlamda bankaların finansman desteğinden yararlanabilmeleri adına Yönetim Konseyi, Eurosystem komitelerine teminat hafifletme tedbirlerini araştırmaları için yetki verecek.

. Yıl sonuna kadar geçerli olması kaydıyla ek 125 milyar euro büyüklüğünde varlık alımı paketi devreye girecek.

. AMB, faiz yükseltene kadar varlık alım programına devam edecek.

Karar sonrasında Euro-Dolar paritesi 1,133 seviyelerinden 1,113 seviyelerine geriledi.