Ekonomi Gündemi: Güven endeksleri ve imalat sektörü verileri

23–27 Ağustos haftasında Ağustos ayı imalat sektörü aktivitesi,  güven endeksleri ve IHS Markit küresel PMI ilk tahminlerini takip edeceğiz. Temmuzda küresel ekonomik aktivite yavaşlayan bir hızla büyümesini sürdürmüştü. Ağustosta Baltık Kuru Yük Taşımacılığı Endeksinde sert yükseliş küresel emtia talebinin ve nakliye kısıtlarının arttığına işaret ediyor. Dolayısıyla küresel üretimdeki büyüme hızı Ağustos ayında yavaşlamaya devam edebilir.   

23 AĞUSTOS 2021, PAZARTESİ

AĞUSTOS AYI TÜİK TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

Tüketici güven endeksi Temmuz ayında aylık %2,7 düşüşle 79,5 seviyesine gerilemişti. TÜİK hesaplamasına göre endeksin 100 eşik değerinden büyük olması tüketici güveninde iyimser duruma, 100’den küçük olması tüketici güveninde kötümser duruma işaret etmektedir. Temmuz ayında geçen 12 aylık döneme göre mevcut dönemde hanenin maddi durum endeksi, gelecek 12 aylık döneme ilişkin hanenin maddi durum ve ekonomik durum beklentilerindeki kötümserlik daha da olumsuz oldu. Bunda Temmuz ayında elektrik ve doğalgaza, maaş zamlarının çok üzerinde yapılan sert zamların (elektriğe %15, doğalgaza %12-20 aralığında) etkisi olmuştu. Ağustos ayında ise devam eden yangınlar, havaların hafif serinlemesine bağlı olarak yaşanan sel felaketleri ve son olarak Türkiye’ye akın eden Afgan göçmenler tüketici güveninde kötümserliğin Ağustos ayında da devam etmesinde etkili olabilir.

Kaynak: TÜİK

25 AĞUSTOS 2021, ÇARŞAMBA

AĞUSTOS AYI İMALAT SEKTÖRÜ KAPASİTE KULLANIM ORANI (KKO) – TCMB

İmalat sanayi genelinde KKO, Temmuz ayında bir önceki aya göre 0,1 yüzde puan artışla %76,7 seviyesine yükselmiş; dayanıklı tüketim malı ve yatırım malı imalatında KKO önceki aya göre sırasıyla 1,3 ve 2,0 yüzde puan düşerken, dayanıksız tüketim malı ve ara mallarda KKO aylık bazda sırasıyla 1,1 ve 0,2 yüzde puan artış kaydetmişti.

Kaynak: TCMB

AĞUSTOS AYI REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ (RKGE) – TCMB

Temmuz ayında RKGE, bir önceki aya göre 1,8 puan artarak 114,8 seviyesinde gerçekleşmişti. Endeksi artıran faktörler genel gidişat, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, son üç aydaki toplam sipariş miktarı, gelecek üç aydaki toplam istihdam, sabit sermaye yatırım harcaması ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler olmuştu. Öte yandan gelecek üç aydaki üretim hacmi ve mevcut mamul mal stokuna ilişkin değerlendirmeler ise endeksi olumsuz yönde etkilemişti.

Kaynak: TCMB

AĞUSTOS AYI SEKTÖREL GÜVEN ENDEKSLERİ – TÜİK

Mevsim etkilerinden arındırılmış güven endeksi Temmuz ayında Haziran ayına göre; hizmet sektöründe %5,8 artışla 114,8, perakende ticaret sektöründe %3,7 artışla 109,6 ve inşaat sektöründe %4,7 artışla 86,3 seviyelerine yükselmişti. Endeksin 100 üzerindeki değerler sektörün mevcut ve gelecek döneme ilişkin iyimserliği, 100’den küçük olması ise kötümserliği göstermektedir. Ağustos ayının ilk yarısında ihtiyaç kredilerindeki artış eğilimi, özellikle perakende ticaret sektöründe güven artışını beraberinde getirebilir.

Kaynak: TÜİK

26 AĞUSTOS 2021, PERŞEMBE

TCMB VE BDDK, 20 AĞUSTOS 2021 TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ – BDDK, TCMB

13 Ağustos ile biten haftada piyasadaki likiditeyi gösteren parasal göstergelerde (M1, M2, M3) hafif yatay kaldı, dolaşımdaki para önceki haftaya göre yavaşlayan bir hızla geriledi. TL cinsi mevduatlar ve krediler önceki haftaya göre artış gösterdi. TL cinsi mevduat faiz oranları %16-19 aralığında, TL cinsi kredi faiz oranları %17-25 aralığında kalarak önceki haftaya göre değişmedi. Tüzel kişilerin döviz mevduatlarını (DTH) önceki haftaya göre 0,2 milyar dolar, gerçek kişilerin değişmeyerek, yurt dışındaki mevduatların ise haftalık 1,1 milyar dolar artmasının sonucu olarak DTH 226,5 milyar dolar seviyesine yükseldi. Bankacılık sistemi yabancı para net genel pozisyonu önceki haftaya göre hafif düşerek 6,2 milyar dolar oldu. Merkez Bankasında tutulan uluslararası rezervler 107,1 milyar dolar ile önceki haftaya göre 1,9 milyar dolar azaldı; altın rezervleri 1,5 milyar dolar, brüt döviz rezervleri 0,4 milyar dolar azaldı. Merkez Bankasının net rezerv açığı da Merkez Bankası döviz varlıklarındaki önceki haftaya göre 2,1 milyar dolarlık azalışın etkisiyle 30,2 milyar dolar seviyesine yükseldi. Yurtdışında yerleşik kişilerin mülkiyetindeki hisse senedi stoku ve devlet iç borçlanma senedi (DİBS) stoku toplamı 31,0 milyar dolar ile bir önceki haftaya göre 0,4 milyar dolar arttı. Yurt dışı yerleşikler 13 Ağustos ile biten haftada hisse senetlerinde 78 milyon dolarlık net alış, DİBS’te 5 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdiler.

27 AĞUSTOS 2021, CUMA

AĞUSTOS AYI EKONOMİK GÜVEN ENDEKSİ – TÜİK

İmalat dışı sektörlerdeki iyileşmenin etkisiyle ekonomik güven endeksi Temmuz ayında aylık 2,3 puan yükselişle 100,1 değeri ile “iyimserlik” bölgesine yükselmişti. Endeks en son Mayıs 2018’de 101,7 değeri ile 100 seviyesinin üzerindeydi. Ekonomik güven endeksindeki artış, reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerindeki artışlardan kaynaklandı. Tüketici güven endeksinin Temmuz ayında aylık %2,7 gerilemesi ise ekonomik güven endeksini aşağı çeken faktör olmuştu.

Kaynak: TÜİK

Dr. Fulya Gürbüz

Koronavirüs, dünya ticaretini aşağı çekiyor

Çin’in Ulusal Sağlık Komisyonu tarafından yapılan açıklamaya göre Çin’in Hubey eyaletine bağlı Vuhan kentinde ilk kez 12 Aralık 2019’da teşhis edilen yeni tip koronavirüs vakasından bugüne ülkede toplam 1016 kişi hayatını kaybetti. Çin dışında bir çok ülkede de koronavirüs teşhisleri sayısı artarak devam ediyor.

Koronavirüsün Çin ekonomisine etkisi hissedilmeye başlandı

Koronavirüs salgınının Çin’de insani etkisinin yanı sıra ekonomik etkileri de görülmeye başladı. Çin hükümeti Hubey eyaletine seyahat engellerini devreye aldı. bbc.com‘da yer alan bir habere göre ülke genelinde tedarik, üretim, satış süreçlerinde ve nakit akışında aksamaların yanında hizmet sektörüne olan talep azalıyor, uluslararası zincirler Çin’de mağazalarını kapatıyor.

bbc.com’da yer alan bir diğer haberde de, 24-27 Şubat tarihleri arasında İspanya’nın Barselona şehrinde düzenlenecek olan Mobil Dünya Kongresi’ne Güney Kore’den LG Electronics, İsveç’ten Ericsson ve ABD’nin çip şirketi NVIDIA’dan sonra ABD merkezli dünyanın en büyük şirketlerinden Amazon bu yıl konferansa katılmayacağını öğrendik.

Dünya ticareti 2020 yılına düşüşle girdi

Dünya ticaretine yönelik olumsuz sinyaller gelmeye başladı. Aşağıdaki grafikte görüldüğü üzere, Şangay Yük Borsası (Shangai Shipping Exchange – SSE) Çin Konteynerli Taşıma Endeksi (CCFI) Ocak 2020’de yatay bir seyir izledi. Şubat ayı ile ilgili gelişme virüsün etkisi açısından önemli bir gösterge olacak.

Dünyanın en büyük kargo şirketlerinin deniz ticaretini gösteren Baltık Kuru Yük Taşımacılığı Endeksi (Baltic Dry Index), 10 Şubat 2020’de 411 seviyesi ile 2016 yılı başındaki seviyelerine gerilemiş durumda. Aşağıdaki grafiği tradingeconomics.com sitesinden aldık. Endeks, tarihi en düşük seviyesi olan 291 değerini 12 Şubat 2016’da kaydetmişti. O tarihten sonra yükselmeye başlayan endeks Eylül 2019’da zirve yapmasının ardından küresel ekonomiye yönelik belirsizliklerin artmasıyla birlikte yönünü aşağı çevirmiş durumda. Koronavirüs salgınının hızla yayılmaya başlamasının ardından küresel deniz ticaretindeki aşağı yönlü seyir devam ediyor.

Benzer bir eğilimi aşağıdaki grafikte Küresel Konteyner Taşıma Endeksi‘nde (Global Container Freight Index) görüyoruz. Endekste 2020 yılı Ocak ayında başlayan düşüş eğilimi Şubat ayında da sürüyor.

Koronavirüs, küresel ticaretin yönünü belirleyecek

Çin’de ekonomik aktivitenin virüs salgını sebebiyle aksaklığa uğradığı işaretleri gelmeye başladı. Virüsün tedavisiyle ilgili sürecin uzaması ve yayılma hızında artış, küresel büyüme ve küresel ticaret üzerinde etkisini korumaya devam edecek.

Dr. Fulya Gürbüz